Σε συναγερμό -ξανά- η Ευρώπη: Γιατί η Κομισιόν ετοιμάζει τους πολίτες για 72 ώρες έκτακτης ανάγκης; – Απανωτές οδηγίες επιβίωσης, τσάντες έκτακτης ανάγκης και σχέδια για μεγάλη κρίση

Ένα νέο κεφάλαιο στην πολιτική προστασία της Ευρώπης ανοίγει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα προς εκατομμύρια πολίτες: η προετοιμασία για μια έκτακτη ανάγκη δεν μπορεί να αρχίζει τη στιγμή που ξεσπά η καταστροφή. Με νέες κατευθυντήριες γραμμές, η Κομισιόν επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι Ευρωπαίοι θα μπορούν να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες τους κατά τις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης, όσο οι κρατικές υπηρεσίες οργανώνουν και κινητοποιούν την αντίδρασή τους.

Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στις 3 Νοεμβρίου από την επίτροπο Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χάτζα Λαχμπίμπ, στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία μιας κουλτούρας ετοιμότητας, με πρακτικά μέτρα που αφορούν κάθε νοικοκυριό, αλλά και σχολεία, ευάλωτες ομάδες και δημόσιες υπηρεσίες.

Το μήνυμα είναι σαφές: σε περίπτωση μεγάλης διακοπής υπηρεσιών, φυσικής καταστροφής ή άλλης έκτακτης κατάστασης, οι πολίτες θα πρέπει να γνωρίζουν πώς να προστατευθούν και να διαθέτουν τα απολύτως απαραίτητα για τις πρώτες τρεις ημέρες.

Τι πρέπει να περιλαμβάνει η προετοιμασία των 72 ωρών

Η νέα ευρωπαϊκή καθοδήγηση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία ενός βασικού αποθέματος έκτακτης ανάγκης και στην προετοιμασία μιας τσάντας με απαραίτητα είδη.

Prepared citizens. A more resilient Europe.

From packing an emergency bag to knowing how to react when disaster strikes, preparedness starts with practical steps.

Our new guidelines help authorities give people the tools and knowledge to protect themselves and others in a crisis.

https://t.co/YpTOqc41NT

— European Commission (@EU_Commission) November 3, 2026

Στόχος είναι κάθε πολίτης να μπορεί να εξασφαλίσει προσωρινά τις βασικές ανάγκες του, εφόσον μια κρίση προκαλέσει διακοπές στην παροχή υπηρεσιών ή καθυστερήσεις στην κινητοποίηση της βοήθειας.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η προετοιμασία δεν περιορίζεται στη συγκέντρωση προμηθειών. Εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζει κανείς πώς πρέπει να αντιδράσει όταν σημάνει συναγερμός, πού θα αναζητήσει αξιόπιστη ενημέρωση και ποιες ενέργειες μπορούν να προστατεύσουν τον ίδιο και την οικογένειά του.

Οι οδηγίες εντάσσονται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια αντιμετώπισης πολλαπλών κινδύνων, από φυσικές καταστροφές και πανδημίες μέχρι κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ σε κρίσιμες υποδομές και γεωπολιτικές εντάσεις.

Τα σχολεία μπαίνουν στο σχέδιο ετοιμότητας

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της πρωτοβουλίας αφορά τα παιδιά. Η Κομισιόν θέλει να ενισχυθεί η εκπαίδευση στην αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών ήδη από την προσχολική ηλικία και τις πρώτες τάξεις του δημοτικού.

Οι μαθητές θα πρέπει να εξοικειώνονται με βασικές διαδικασίες προστασίας, ενώ προβλέπεται και υποστήριξη για την κατάρτιση των εκπαιδευτικών.

Η προσέγγιση, σύμφωνα με την Επιτροπή, πρέπει να είναι κατάλληλη για την ηλικία των παιδιών, μέσα από απλές δραστηριότητες και πρακτική εξάσκηση, χωρίς να προκαλείται φόβος ή ανασφάλεια.

Έμφαση στα άτομα με αναπηρία και στην έγκαιρη ενημέρωση

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους ανθρώπους που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερες δυσκολίες κατά τη διάρκεια μιας κρίσης. Τα σχέδια πολιτικής προστασίας θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και να εξασφαλίζουν ότι κανείς δεν αποκλείεται από την ενημέρωση και την προστασία.

Παράλληλα, η Κομισιόν ζητά από τις αρμόδιες αρχές να βελτιώσουν τον τρόπο με τον οποίο μεταδίδουν προειδοποιήσεις και οδηγίες. Οι πληροφορίες πρέπει να είναι έγκαιρες, κατανοητές και αξιόπιστες, τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια μιας έκτακτης κατάστασης.

Έρχεται και η «Ημέρα Ετοιμότητας» της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η Επιτροπή ανακοίνωσε ακόμη ότι προτίθεται να προτείνει τη θέσπιση μιας ετήσιας «Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ», στις 23 Οκτωβρίου, με πρώτη διοργάνωση το 2027.

Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στο να γίνει η προετοιμασία για κρίσεις κοινή υπόθεση πολιτών, τοπικών κοινωνιών και κρατικών μηχανισμών. Η συγκεκριμένη ημερομηνία συνδέεται με την επέτειο δημιουργίας του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, ο οποίος ιδρύθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2001.

Οι νέες οδηγίες αποτελούν μέρος της ευρύτερης Στρατηγικής της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας, που παρουσιάστηκε το 2025. Πρόκειται για κατευθυντήριες γραμμές και όχι για άμεση, δεσμευτική υποχρέωση κάθε νοικοκυριού να διαθέτει συγκεκριμένα αποθέματα.

Η Ευρώπη επιχειρεί πλέον να περάσει από την απλή αντιμετώπιση των καταστροφών στην οργανωμένη πρόληψη. Και το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο οι πολίτες, οι οικογένειες και οι κρατικοί μηχανισμοί θα είναι πραγματικά έτοιμοι όταν μια μεγάλη κρίση δοκιμάσει τις αντοχές τους.