Σε τεντωμένο σχοινί οι ισορροπίες σε Αιγαίο και Αν. Μεσόγειο: Τη Δευτέρα αποπλέει το Αbeille Marengo από το Ηράκλειο για την πόντιση του καλωδίου διασύνδεσης Ελλάδος και Κύπρου – Αθήνα και Άγκυρα με το “δάχτυλο στη σκανδάλη” – Ο “πόλεμος” των Navtex, οι απειλές, η αεροναυτική κινητικότητα και ο ρόλος των Γάλλων

Η Ανατολική Μεσόγειος μετατρέπεται ξανά σε πεδίο έντονης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, με την Ελλάδα, την Τουρκία και τη Γαλλία να βρίσκονται στο επίκεντρο μιας ιδιαίτερα κρίσιμης εξέλιξης. Η επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου φέρνει στο προσκήνιο μια νέα εστία έντασης, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να αμφισβητήσει τις κινήσεις Αθήνας και Λευκωσίας, την ώρα που το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo ετοιμάζεται να αποπλεύσει.

Το ενδιαφέρον πλέον δεν περιορίζεται στο ίδιο το υποθαλάσσιο καλώδιο. Η κινητικότητα στον αέρα και στη θάλασσα, οι διαδοχικές NAVTEX, οι τουρκικές αντιδράσεις και οι διπλωματικές επαφές με το Παρίσι δημιουργούν ένα εκρηκτικό σκηνικό, με τη Δευτέρα να θεωρείται κομβική ημερομηνία.

Η ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΣΕ ΚΛΟΙΟ ΑΕΡΟΝΑΥΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Το επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται στη θαλάσσια ζώνη ανάμεσα στην Κρήτη, την Κάρπαθο και την Κύπρο. Εκεί σχεδιάζεται να συνεχιστούν οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση GSI, ένα έργο στρατηγικής σημασίας που φιλοδοξεί να ενώσει ενεργειακά την Ελλάδα με την Κύπρο.

Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo, το οποίο έχει ναυλωθεί από τη γαλλική εταιρεία Nexans, αναμένεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, με αποστολή να πραγματοποιήσει έρευνες σε μια εκτεταμένη θαλάσσια περιοχή από την Κάρπαθο μέχρι την Κύπρο.

Ο σχεδιασμός προβλέπει έρευνες διάρκειας περίπου έξι μηνών. Ωστόσο, οι καιρικές συνθήκες, οι ισχυροί άνεμοι αλλά κυρίως η διπλωματική αντιπαράθεση με την Τουρκία δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για την έναρξη των εργασιών.

Δεν είναι τυχαίο ότι η παραμονή του πλοίου στο λιμάνι του Ηρακλείου παρατάθηκε, ενώ στο παρασκήνιο εξελίσσονται επαφές με τη γαλλική πλευρά, η οποία καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια αποφυγής νέου αδιεξόδου.

ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙ-NAVTEX – Η ΑΓΚΥΡΑ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΝΑ ΕΠΙΒΑΛΕΙ ΤΟΥΣ ΔΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΟΡΟΥΣ

Η ένταση πήρε νέα διάσταση μετά την αντίδραση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών στις αναγγελίες Αθήνας και Λευκωσίας για τις προγραμματισμένες έρευνες.

Η Ελλάδα εξέδωσε τη NAVTEX 1411/26, ενώ αντίστοιχη αναγγελία εκδόθηκε από την κυπριακή πλευρά για το τμήμα των εργασιών που αφορά την περιοχή ευθύνης της.

Η Άγκυρα απάντησε με αντι-NAVTEX 1105/26, υποστηρίζοντας ότι μέρος της θαλάσσιας περιοχής εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα που η ίδια διεκδικεί. Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι έρευνες δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς προηγούμενη ενημέρωση και συντονισμό με τις τουρκικές αρχές.

Με αυτόν τον τρόπο, η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει μια τεχνική και ενεργειακή δραστηριότητα σε πεδίο διπλωματικής διαπραγμάτευσης, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις μονομερείς διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Αθήνα, από την πλευρά της, απορρίπτει τις τουρκικές αιτιάσεις και ξεκαθαρίζει ότι οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν βάσει του επιχειρησιακού σχεδιασμού της εταιρείας και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η ελληνική πλευρά δεν προτίθεται να αποδεχθεί οποιαδήποτε διαδικασία που θα μπορούσε να εκληφθεί ως αίτημα τουρκικής άδειας για δραστηριότητες σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας.

ΤΟΥΡΚΙΚΑ UAV ΝΟΤΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ – ΣΤΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αυξημένη αεροπορική επιτήρηση στην περιοχή.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος με το διακριτικό VATOZ17 πραγματοποίησε επαναλαμβανόμενες πτήσεις νότια της Καρπάθου, δηλαδή σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να περάσει το υποθαλάσσιο καλώδιο.

Το συγκεκριμένο UAV φέρεται να απογειώθηκε από τη ναυτική βάση του Ντάλαμαν, ενώ έχουν διατυπωθεί εκτιμήσεις ότι πρόκειται για αεροσκάφος τύπου AKINCI ή ANKA.

Η δραστηριότητά του περιλαμβάνει κύκλους επιτήρησης, ενώ σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο πομπός εντοπισμού του ενεργοποιείται και απενεργοποιείται κατά διαστήματα.

Η παρουσία του προσθέτει μία ακόμη παράμετρο στην ήδη τεταμένη κατάσταση, καθώς η Τουρκία παρακολουθεί στενά τις κινήσεις που συνδέονται με την επανέναρξη του έργου.

Η συσσώρευση αεροναυτικής δραστηριότητας στην ευρύτερη περιοχή, σε συνδυασμό με τις διπλωματικές αντιδράσεις, δημιουργεί ένα περιβάλλον αυξημένης επιφυλακής.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ ΤΩΝ ΕΠΑΦΩΝ

Καθοριστικής σημασίας θεωρείται η στάση του Παρισιού, καθώς το ερευνητικό πλοίο φέρει γαλλική σημαία και οι εργασίες πραγματοποιούνται για λογαριασμό της γαλλικής εταιρείας Nexans.

Η Γαλλία βρίσκεται ουσιαστικά ανάμεσα στην ελληνική θέση και στις τουρκικές απαιτήσεις, με την Άγκυρα να επιχειρεί να εξασφαλίσει μια διαδικασία συνεννόησης που θα μπορούσε να ενισχύσει τις δικές της αξιώσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη μεταξύ του Τούρκου υφυπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Κεμάλ Μποζάι και της Γαλλίδας πρέσβειρας στην Τουρκία Ιζαμπέλ Ντιμόν.

Το περιεχόμενο των επαφών δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως, ωστόσο το ζήτημα του καλωδίου βρίσκεται στο επίκεντρο των διπλωματικών διεργασιών.

Η Αθήνα επιμένει ότι μπορεί να υπάρξει ενημέρωση προς την τουρκική πλευρά, όχι όμως διαδικασία που θα δημιουργεί την εντύπωση ότι απαιτείται η συγκατάθεσή της.

Αυτή ακριβώς είναι η λεπτή γραμμή πάνω στην οποία κινούνται οι διαβουλεύσεις.

ΔΕΥΤΕΡΑ Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΗΜΕΡΑ – ΤΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΕΝΑΡΞΗΣ ΤΟΥ GSI

Όλα πλέον στρέφονται στην προγραμματισμένη αναχώρηση του Abeille Marengo από το Ηράκλειο.

Η Δευτέρα 9 Νοεμβρίου αναμένεται να αποτελέσει ένα σημαντικό τεστ για την εξέλιξη του έργου, καθώς θα φανεί εάν οι διπλωματικές επαφές και οι χειρισμοί της γαλλικής πλευράς θα επιτρέψουν την έναρξη των ερευνών χωρίς νέα εμπόδια.

Παράλληλα, η ελληνική και η κυπριακή πλευρά βρίσκονται σε στενό συντονισμό, με τις δύο χώρες να επιδιώκουν να διασφαλίσουν την απρόσκοπτη συνέχιση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο από ένα ερευνητικό πλοίο και μια διαδρομή υποθαλάσσιου καλωδίου. Αφορά την ενεργειακή σύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, τις θαλάσσιες διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το κατά πόσο η Άγκυρα θα καταφέρει να επιβάλει στην πράξη τις δικές της ερμηνείες.

Η επόμενη κίνηση του γαλλικού πλοίου θα παρακολουθείται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Γιατί αυτή τη φορά, η πορεία του Abeille Marengo δεν αφορά μόνο τις έρευνες στον βυθό, αλλά και τις ισορροπίες ισχύος σε μία από τις πιο ευαίσθητες γεωπολιτικές περιοχές της Ευρώπης.