Σε τεντωμένο σκοινί Ελλάδα και Τουρκία! Το τηλεφώνημα Τραμπ σε Μητσοτάκη – Ερντογάν και το κρίσιμο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ

«Αν η Ελλάδα θέλει να πληρώσει το τίμημα, ας έρθει να μας αντιμετωπίσει», ήταν η ευθεία πολεμική απειλή που εκτόξευσε ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν την Τετάρτη, κάνοντας ένα ακόμη μετέωρο βήμα που μπορεί να οδηγήσει την Αθήνα και την Άγκυρα στο χάος.

Η εξήγηση για την στάση αυτή του προέδρου της Τουρκίας που συμπεριφέρεται σαν… τρελό φορτηγό με σπασμένα φρένα σε κατηφορικό δρόμο ήρθε με τον πιο αποκαλυπτικό τρόπο απ’ όσα είπε η Γερμανίδα υπουργός Άμυνας στον ύπατο εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και εν αγνοία τους καταγράφηκε από τα ανοιχτά μικρόφωνα που ήταν μπροστά τους.

Μπορέλ: Πώς ήταν;
Κάρενμπαουερ: Δύσκολα. Λίγο πιο ομαλά με την ελληνική πλευρά, αλλά πολύ δύσκολα με την τουρκική πλευρά.
Μπορέλ: Οι Τούρκοι είναι πολύ εκνευρισμένοι με τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου.
Κάρενμπαουερ: Ναι, ναι.
Μπορέλ: Θεωρούν ότι οι Ελληνες δεν είναι αξιόπιστοι.
Κάρενμπαουερ: Πιστεύω ότι θα υπάρξει τηλεφωνική επικοινωνία Άνγκελα Μέρκελ με Ερντογάν την Παρασκευή.

Οι απειλές του Ερντογάν διατυπώθηκαν την Τετάρτη, λίγες ώρες πριν την επικείμενη κύρωση της Συμφωνίας τμηματικής Οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου που έχει… αφιονίσει τον Ερντογάν και το απαράτ της Άγκυρας επειδή ακυρώνει στην πράξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Αυτό όμως που δεν ήξερε ο πρόεδρος της Τουρκίας όταν έκανε τις δηλώσεις του ήταν ότι η ψηφοφορία μετατέθηκε για μία ημέρα και τελικώς θα διεξαχθεί σήμερα Πέμπτη έπειτα από το αίτημα του ΣΥΡΙΖΑ για διεξαγωγή ονομαστικής ψηφοφορίας, αίτημα ακατανόητο με δεδομένο ότι οι βουλευτές του Αλέξη Τσίπρα θα ψηφίσουν «παρών» στην συμφωνία για ΑΟΖ με την Αίγυπτο, αλλά εξηγήσιμο εάν κάποιος αναλογιστεί ότι πιθανώς στην αξιωματική αντιπολίτευση ποντάρουν στο ενδεχόμενο αποστασιοποίησης κάποιου(ων) βουλευτών της κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Το τηλεφώνημα Τραμπ

Οι 24 ώρες παράτασης της αγωνίας, λόγω της μετάθεσης της ημερομηνίας έγκρισης της συμφωνίας με την Αίγυπτο -η οποία άλλωστε αποτελεί κόκκινο πανί για τους Τούρκους- δημιούργησε ένα παράθυρο ευκαιρίας για την ανάληψη νέων πρωτοβουλιών με σκοπό την αποκλιμάκωση της έντασης που προκαλεί η Τουρκία κι ενώ το Oruc Reis συνεχίζει τις έρευνες σε ελληνική υφαλοκρηπίδα για 18η ημέρα.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συνομίλησε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για πρώτη φορά από το ξέσπασμα της κρίσης.

«Ο πρωθυπουργός έθεσε το ζήτημα των αποσταθεροποιητικών ενεργειών της Τουρκίας, που βάζουν σε κίνδυνο την ειρήνη και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή και δοκιμάζουν τη συνοχή του ΝΑΤΟ» επιθσημαίνεται σε ανακοίνωση από το γραφείο του Κυριάκου Μητσοτάκη για την τηλεφωνική συνομιλία με τον Ντόναλντ Τραμπ. Όπως αναφέρεται επισήμως από το πρωθυπουργικό γραφείο στην Αθήνα «ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλει ουσιαστικά στην αποκλιμάκωση υπό την προϋπόθεση ότι η Τουρκία θα σταματήσει άμεσα τις προκλητικές της ενέργειες».

Η αγωνία για την πορεία της αμερικανικής πρωτοβουλίας και τα ερωτήματα για το αν θα εξελιχθεί σε διαμεσολάβηση αποτυπώνεται εύγλωττα στη φωτογραφία που δείχνει την πρέσβη της Ελλάδας στις ΗΠΑ Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου και την διευθύντρια του διπλωματικού γραφείου του πρωθυπουργού πρέσβη Ελένη Σουρανή να παρακολουθούν τον Κυριάκο Μητσοτάκη να συνομιλεί με τον Ντόναλντ Τραμπ από ειδική τηλεφωνική συσκευή κρυπτογράφησης που μεταφέρθηκε από την αμερικανική πρεσβεία στο Μέγαρο Μαξίμου για λόγους διασφάλισης του απόρρητου της επικοινωνίας με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Μετά το τηλεφώνημα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη ο Ντόναλντ Τραμπ επικοινώνησε και με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν.

Την ίδια στιγμή, η συζήτηση Καρενμπάουερ-Μπορέλ μπροστά σε ανοιχτά μικρόφωνα αποκάλυψε ότι αύριο Παρασκευή η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ αναμένεται να τηλεφωνήσει εκ νέου στον Ταγίπ Ερντογάν.

Αύριο Παρασκευή αναμένεται να ολοκληρωθεί η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στο Βερολίνο όπου θα συζητηθεί διεξοδικά η επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και η παρατηρούμενη από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες εκτροπή της σε κράτος ταραξία όλων των γειτόνων της που αρνούνται να καταστούν δορυφόροι της Άγκυρας.

Με ξεκάθαρη πια την αποτυχία της προχθεσινής μεσολαβητικής προσπάθειας του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Χάικο Μάας σε Αθήνα και Άγκυρα λόγω της αδιάλλακτης στάσης της Τουρκίας, οι επόμενες κινήσεις του Βερολίνου αναμένονται με τεράστιο ενδιαφέρον. Θα επιμείνει η Γερμανία στην προσπάθεια κατευνασμού της Τουρκίας; Θα συνεχιστούν και σήμερα οι πιέσεις να καθυστερήσει ή να αναβληθεί εκ νέου η επικύρωση της Συμφωνίας Οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ της Ελλάδας και της Αιγύπτου για να ικανοποιηθεί ο Ερντογάν και να μην οδηγηθεί στον πλήρη εκτροχιασμό;

Η ελληνική πλευρά διά του υπουργού των Εξωτερικών Νίκου Δένδια αναμένεται πάντως να ζητήσει από τους Ευρωπαίους την κατάρτιση ενός πίνακα οικονομικών κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας, λίστα που -εφ’ όσον τελικώς συμφωνηθεί το επόμενο διήμερο από τους 27 ΥΠΕΞ της ΕΕ να σχηματοποιηθεί- θα ετοιμαστεί από τους τεχνοκράτες των Βρυξελλών και θα απομένει η έγκρισή της από τους ηγέτες της ΕΕ στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την Τουρκία στις 24 και 25 Σεπτεμβρίου. Υπ’ αυτή την έννοια, οι επόμενες 28 ημέρες είναι επίσης κρίσιμες. Στο διάστημα αυτό θα δοκιμαστεί και η συνοχή της ΕΕ, αφού θα φανεί ποιοι Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο για πολεμική ανάφλεξη με ευθύνη της Τουρκίας και συμφωνούν στην ενεργοποίηση στοχευμένων ευρωπαϊκών αντιποίνων και ποιες χώρες αδιαφορούν για την εξ ανατολών απειλή και επιλέγουν στρατηγικά να συνεχίσουν να κάνουν business με την Τουρκία «as usual».

Ο Ερντογάν πάντως μοιάζει να επιχειρεί να παίξει ένα παιχνίδι τύπου «πάρτα όλα» απειλώντας ευθέως την Ελλάδα με πολεμική σύγκρουση, αξιώνοντας το πάγωμα της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου και διεκδικώντας από τους Ευρωπαίους ακόμη μεγαλύτερα οικονομικά ανταλλάγματα για να μην υλοποιήσει το νέο casus belli αλλά και επιδιώκοντας ταυτοχρόνως οικονομική ενίσχυση από τις Βρυξέλλες για να μην υποστεί ασφυξία η τουρκική οικονομία.

Υπ’ αυτή την έννοια, το διήμερο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ που ξεκινά σήμερα στις Βερολίνο θα είναι το πρώτο δύσκολο τεστ για την στάση των Ευρωπαίων που αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό και τις επόμενες τουρκικές κινήσεις. Ο Νίκος Δένδιας αναλαμβάνει την πολλή δύσκολη προσπάθεια να μετακινήσει τις ευρωπαϊκές χώρες που παραμένουν απαθείς μπροστά στην ευρωπαϊκή επιθετικότητα, προειδοποιώντας ότι μόνο η συντονισμένη αποτροπή σε διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο μπορούν να οδηγήσουν τον Ερντογάν να επανεξετάσει την στάση του. Υπ’ αυτή την έννοια, η συμφωνία για προετοιμασία κυρώσεων που θα πλήξουν την τουρκική οικονομία, είναι ίσως το μοναδικό βήμα που τρομάζει και μπορεί να αλλάξει τους σχεδιασμούς Ερντογάν.