Σε τεντωμένο σκοινί οι διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ: Ο ρόλος του Βανς, το Ιράν στρέφεται εναντίον Κούσνερ – Γουίτκοφ και οι όροι της τελευταίας στιγμής

Σε κρίσιμη καμπή βρίσκονται οι συνομιλίες στο Πακιστάν, με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, να αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο σε μια αποστολή υψηλού ρίσκου.

Σε τεντωμένο σκοινί οι διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ: Ο ρόλος του Βανς, το Ιράν στρέφεται εναντίον Κούσνερ – Γουίτκοφ και οι όροι της τελευταίας στιγμής

Στόχος είναι διπλός: αφενός η επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και αφετέρου η αποκλιμάκωση μιας σύγκρουσης που απειλεί να επανέλθει δυναμικά. Ωστόσο, το κλίμα δυσπιστίας, οι αντικρουόμενες απαιτήσεις και οι εσωτερικές τριβές μετατρέπουν τις διαπραγματεύσεις σε ένα σύνθετο διπλωματικό πεδίο με αβέβαιη έκβαση.

Ο Βανς έφτασε στο Ισλαμαμπάντ αντιμετωπίζοντας ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση της πολιτικής του διαδρομής. Η αποστολή του παραπέμπει σε «τελικό υψηλής έντασης», όπως χαρακτηριστικά σχολίασε Αμερικανός αξιωματούχος, υπογραμμίζοντας τη σημασία αλλά και το ρίσκο της πρωτοβουλίας.

Παρά τον ιστορικό χαρακτήρα της συνάντησης —την υψηλότερου επιπέδου επαφή μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης εδώ και δεκαετίες— οι πιθανότητες επιτυχίας παραμένουν περιορισμένες. Το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η έλλειψη εμπιστοσύνης, αλλά και το γεγονός ότι οι δύο πλευρές φαίνεται να διαφωνούν ακόμη και ως προς το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.

Το ήδη τεταμένο κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω πριν καν ξεκινήσουν οι συνομιλίες. Κατά τη διάρκεια της πτήσης του Βανς, ο Ντόναλντ Τραμπ επανήλθε με σκληρή ρητορική, απειλώντας ανοιχτά την ηγεσία του Ιράν σε περίπτωση μη συνεργασίας. Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποχώρησης από τη διαδικασία, θέτοντας ως προϋποθέσεις συγκεκριμένες κινήσεις καλής θέλησης.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πλήρης εφαρμογή εκεχειρίας σε περιφερειακά μέτωπα και η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό. Πρόκειται για ζητήματα που λειτουργούν ως «κόκκινες γραμμές» για την ιρανική πλευρά και περιπλέκουν περαιτέρω την ατζέντα.

Παρά τις απειλές και τη ρητορική έντασης, οι δύο πλευρές τελικά προσήλθαν στο τραπέζι, με το Πακιστάν να διαδραματίζει ρόλο διαμεσολαβητή σε μια ιδιαίτερα λεπτή συγκυρία.

Στο παρασκήνιο, η ανάδειξη του Βανς σε επικεφαλής της αποστολής δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο ίδιος επιδίωξε ενεργά να εμπλακεί, βλέποντας την ευκαιρία να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε μια πιθανή συμφωνία-ορόσημο.

Σε τεντωμένο σκοινί οι διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ: Ο ρόλος του Βανς, το Ιράν στρέφεται εναντίον Κούσνερ – Γουίτκοφ και οι όροι της τελευταίας στιγμής

Παράλληλα, η επιλογή του συνδέεται και με τη δυσπιστία της ιρανικής πλευράς απέναντι σε άλλους Αμερικανούς απεσταλμένους, όπως ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, τους οποίους κατηγορούν για παραπλανητική στάση σε προηγούμενες επαφές. Η παρουσία του Βανς εκλαμβάνεται από ορισμένους ως μια ευκαιρία «επανεκκίνησης» των συνομιλιών.

Ωστόσο, στο εσωτερικό των ΗΠΑ δεν λείπουν οι επιφυλάξεις. Κάποιοι αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία ότι η αποστολή ενός τόσο υψηλόβαθμου παράγοντα χωρίς επαρκή προετοιμασία ενδέχεται να αποδειχθεί πρόωρη κίνηση με πολιτικό κόστος.

Η Ουάσινγκτον εμφανίζεται διχασμένη μεταξύ της επιδίωξης μιας διπλωματικής λύσης και της προετοιμασίας για ενδεχόμενη επανέναρξη των εχθροπραξιών. Ο Τραμπ, αν και δηλώνει ότι επιθυμεί συμφωνία, εντείνει ταυτόχρονα τη στρατιωτική ετοιμότητα, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη.

Η πρώτη φάση των συνομιλιών αναμένεται περισσότερο ως δοκιμαστικό πεδίο παρά ως καταληκτική διαδικασία. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι μια ουσιαστική συμφωνία θα απαιτήσει εβδομάδες, ίσως και μήνες, διαπραγματεύσεων, καθώς και πιθανή παράταση της εύθραυστης εκεχειρίας.

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν ο Βανς θα καταφέρει να επιστρέψει με απτά αποτελέσματα ή αν οι συνομιλίες θα προστεθούν στη μακρά λίστα αποτυχημένων προσπαθειών μεταξύ των δύο χωρών. Σε κάθε περίπτωση, το διακύβευμα είναι υψηλό και οι επόμενες κινήσεις θα καθορίσουν όχι μόνο την πορεία των σχέσεων ΗΠΑ–Ιράν, αλλά και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.