Σεισμός 4 Ρίχτερ μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού – Ανησυχία για το ενεργό ηφαίστειο της Σαντορίνης

Σεισμική δόνηση 4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε το πρωί της Παρασκευής  30 Ιουνίου, σε θαλάσσια περιοχή βορειοδυτικά της Σαντορίνης.

Με δεδομένη την ύπαρξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης, αλλά και των ανησυχιών που υπάρχουν τα τελευταία 3 χρόνια για τη δραστηριότητά του (μην ξεχνάμε ότι το ηφαίστειο είναι ενεργό), εκφράζεται η ανησυχία ότι θα μπορούσε να σχετίζεται  με τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Άλλωστε η απόσταση είναι πολύ μικρή!

Μιλάμε για το ίδιο ηφαίστειο που προκάλεσε την καταστροφή του Μινωικού πολιτισμού κάπου στο 1.600 π.Χ!

Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία από Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, ο εν λόγω σεισμός ήταν μεγέθους 4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ.

Η σεισμική δόνηση καταγράφηκε στις 10:49 το πρωί ενώ το επίκεντρο εντοπίζεται 22 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Αμοργού.

Σε πρόσφατη έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση «Nature Geoscience», ερευνητές με βάση τα Πανεπιστήμια του Πόρτσμουθ και του Λέστερ στο Ηνωμένο Βασίλειο μελέτησαν τη δραστηριότητα του ηφαιστείου της Σαντορίνης και βρήκαν ότι η στάθμη του νερού της θάλασσας ενδέχεται να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στο πότε το ηφαίστειο «ξυπνάει».

Πώς μπορούν οι μεταβολές της στάθμης της θάλασσας να επηρεάσουν τη δραστηριότητά του και ποιες συνέπειες μπορεί να έχουν οι μεταβολές αυτές εν μέσω κλιματικής κρίσης;

Ας δούμε με περισσότερες λεπτομέρειες τα ευρήματα των επιστημόνων.

Η ιδέα ότι η ηφαιστειακή δραστηριότητα ενδέχεται να επηρεάζεται από τη στάθμη της θάλασσας υπάρχει πολλά χρόνια στην επιστημονική κοινότητα.

Ωστόσο, μέχρι πρότινος οι ερευνητές μελετούσαν τα στρώματα τέφρας τα οποία συσσωρεύονται γύρω από τα ηφαίστεια ύστερα από κάθε μεγάλη έκρηξη, χρονολογώντας με αυτόν τον τρόπο την έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα.

Όμως στις δραστηριότητες ενός ηφαιστείου ακόμα και οι εκρήξεις μικρότερου μεγέθους ή η ροή μικρότερου όγκου λάβας από τον ηφαιστειακό κώνο, δεν είναι αμελητέες.

Η ερευνητική κοινότητα, βασιζόμενη στο ελλιπές αυτό αρχείο, δεν μπορούσε να συσχετίσει με ακρίβεια την ηφαιστειακή δραστηριότητα με τη στάθμη του νερού της θάλασσας όπως αυτή καταγραφόταν σε κάθε χρονική περίοδο. Στην περίπτωση του ηφαιστείου της Σαντορίνης, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Για το συγκεκριμένο ηφαίστειο οι γεωλόγοι διαθέτουν ένα αναλυτικό αρχείο, το οποίο περιλαμβάνει μικρές και μεγάλες εκρήξεις, καθώς και περιπτώσεις έκχυσης ηφαιστειακού υλικού οι οποίες συνέβησαν ανά περιόδους.

«Οι πρώτες παρατηρήσεις προέκυψαν από τη χρονολόγηση διαφόρων τύπων λάβας και ηφαιστειακών προϊόντων τα οποία προέκυψαν μερικές χιλιάδες χρόνια πριν» όπως αναφέρει o δρ Αντριου Μάιλς από το Τμήμα Γεωγραφίας, Γεωλογίας και Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου του Λέστερ και ένας εκ των επικεφαλής της δημοσίευσης.

«Οι παρατηρήσεις αυτές έκαναν ξεκάθαρο», συμπληρώνει, «ότι υπήρχε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ του ύψους της στάθμης της θάλασσας και του αριθμού των ηφαιστειακών γεγονότων. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε ότι τα περισσότερα ηφαιστειακά γεγονότα συνέβησαν όταν η στάθμη της θάλασσας ήταν χαμηλή».\

Έτσι, οι επιστήμονες δημιούργησαν ένα υπολογιστικό μοντέλο το οποίο τροφοδότησαν με δεδομένα όπως η πίεση την οποία δέχεται ο ηφαιστειακός κώνος από τη μάζα νερού της θάλασσας.

«Με τη βοήθεια του μοντέλου αυτού αξιολογήσαμε την επίδραση των διαφορετικών επιπέδων της στάθμης της θάλασσας στην ικανότητα του μάγματος να διαχέεται μέσω του φλοιού και να σχηματίζει ροές λάβας και εκρήξεις» σημειώνει ο ερευνητής.

Το μάγμα αποτελείται από λιωμένα πετρώματα σε εξαιρετικά υψηλή θερμοκρασία, και βρίσκεται συσσωρευμένο στον μαγματικό θάλαμο του ηφαιστείου.