“Σεισμός” από τις αποκαλύψεις Τουρκάλας δημοσιογράφου για 400.000 πολίτες με Ελληνικές ρίζες στην Τουρκία: “Δεν είναι κρυπτο-Έλληνες αλλά βίαια Ισλαμοποιημένοι Έλληνες” – Το ιστορικό τραύμα, οι εξισλαμισμοί, το ταμπού της Άγκυρας και η σκοτεινή σκιά πίσω από τον διαχρονικό ανθελληνισμό από το 1923

Έντονες αντιδράσεις και νέο κύκλο συζητήσεων άνοιξαν οι δημόσιες τοποθετήσεις Τουρκάλας δημοσιογράφου σχετικά με τις πληθυσμιακές ομάδες ελληνικής καταγωγής που εξακολουθούν να ζουν στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι ο όρος «κρυπτο-Έλληνες» δεν αποδίδει την πραγματική ιστορική διάσταση του ζητήματος.

Η δημοσιογράφος Ο. Μπουλούτ, μέσα από ανάρτησή της, τόνισε ότι ο ακριβέστερος χαρακτηρισμός είναι «ισλαμοποιημένοι Έλληνες», εξηγώντας πως πρόκειται για απογόνους ελληνικών πληθυσμών που εξισλαμίστηκαν βίαια κατά την οθωμανική περίοδο και στη συνέχεια αφομοιώθηκαν, χωρίς οι περισσότεροι να γνωρίζουν σήμερα την πραγματική τους καταγωγή.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, πολλοί άνθρωποι στην Τουρκία έχουν ελληνικές ρίζες ή ελληνικό γενετικό υπόβαθρο, ωστόσο δεν μπορούν να χαρακτηριστούν «κρυπτο-Έλληνες», αφού στις περισσότερες περιπτώσεις δεν διατήρησαν συνειδητά την ελληνική ταυτότητα ή την ορθόδοξη πίστη τους, αλλά μεγάλωσαν μέσα σε ένα πλήρως εξισλαμισμένο περιβάλλον.

Παράλληλα, κάλεσε όσους συζητούν δημόσια το θέμα να δείχνουν μεγαλύτερο σεβασμό απέναντι στους ανθρώπους αυτούς και στην ιστορική τους διαδρομή, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια βαθιά τραυματική και ευαίσθητη πραγματικότητα.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφορές έγιναν και στις ελληνόφωνες κοινότητες του Πόντου, οι οποίες θεωρούνται απόγονοι εξισλαμισμένων ελληνικών πληθυσμών. Σύμφωνα με τον καθηγητή Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, Νίκος Μιχαηλίδης, οι άνθρωποι αυτοί ενδέχεται να ξεπερνούν τις 400.000 και ζουν διάσπαρτοι σε πολλές περιοχές της Τουρκίας, ακόμη και κοντά στα σύνορα με το Ιράν.

Οι ιστορικές αναφορές συνδέουν το φαινόμενο με τους μαζικούς εξισλαμισμούς της ύστερης Οθωμανικής περιόδου, αλλά και με τις δραματικές εξελίξεις της εποχής των Νεότουρκων και της Μικρασιατικής Καταστροφής. Σε πολλές περιπτώσεις, οικογένειες εξαναγκάζονταν να αλλάξουν θρήσκευμα για να αποφύγουν διώξεις, βαριά φορολογία, κοινωνικό αποκλεισμό ή ακόμη και βίαιη εκτόπιση.

Μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης και την ανταλλαγή πληθυσμών το 1923, αρκετοί εξισλαμισμένοι ελληνικοί πληθυσμοί παρέμειναν στην Τουρκία, έχοντας πλέον ενσωματωθεί στη μουσουλμανική κοινωνία. Οι απόγονοί τους αποτελούν μέχρι σήμερα ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο και σχεδόν απαγορευμένο θέμα για την τουρκική κοινωνία και πολιτική ζωή.

Αναφορές στο ζήτημα έχει κάνει και η Μαρία Ευθυμίου, η οποία έχει εξηγήσει ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία λειτουργούσε ως θεοκρατικό κράτος, όπου η θρησκευτική ταυτότητα καθόριζε την κοινωνική θέση και τα δικαιώματα των πολιτών. Όπως έχει επισημάνει, αρκετοί Έλληνες οδηγήθηκαν στον εξισλαμισμό είτε λόγω πιέσεων είτε για λόγους επιβίωσης και κοινωνικής ανέλιξης.

Σε πολλές περιπτώσεις, ο εξισλαμισμός ήταν μόνο εξωτερικός, με αρκετές οικογένειες να διατηρούν μυστικά χριστιανικές παραδόσεις, γλώσσα και έθιμα, δημιουργώντας το φαινόμενο των Κρυπτοχριστιανών, ιδιαίτερα στον Πόντο και σε απομονωμένες περιοχές της Μικράς Ασίας.

Το θέμα εξακολουθεί μέχρι σήμερα να θεωρείται εξαιρετικά ευαίσθητο στην Τουρκία, όχι μόνο για πληθυσμούς ελληνικής καταγωγής, αλλά και για Αρμένιους, Ασσύριους και άλλες κοινότητες που βίωσαν ιστορικές πιέσεις, διώξεις και βίαιη αφομοίωση κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα.