Σερβία- Κόσοβο: Απέτρεψε πόλεμο ο Τραμπ ή απλώς «κέρδισε χρόνο» πριν τη μεγάλη έκρηξη στα Βαλκάνια;

Ο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε ότι έσωσε τα Βαλκάνια από έναν νέο πόλεμο Σερβίας–Κοσσυφοπεδίου. Στην πραγματικότητα, όμως, το μόνο που έκανε ήταν να βάλει προσωρινό φρένο σε μια αναμέτρηση που όλοι γνωρίζουν πως δεν ακυρώθηκε, απλώς αναβλήθηκε.

Σερβία- Κόσοβο: Απέτρεψε πόλεμο ο Τραμπ ή απλώς «κέρδισε χρόνο» πριν τη μεγάλη έκρηξη στα Βαλκάνια;

Η επιτυχία του Τραμπ, όπως ο ίδιος την περιγράφει, ήταν η απειλή οικονομικής απομόνωσης της Σερβίας αν τολμούσε να κινηθεί στρατιωτικά. «Δεν κάνουμε εμπόριο με ανθρώπους που κάνουν πόλεμο», φέρεται να είπε στον πρόεδρο Βούτσιτς – δήλωση που πλασάρει τώρα σαν μεγάλο διπλωματικό θρίαμβο.

Μόνο που η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη και επικίνδυνη. Οι ΗΠΑ, η ΕΕ, η Ρωσία, η Τουρκία – όλοι παίζουν το δικό τους παιχνίδι στα Βαλκάνια. Η σύγκρουση για το Κοσσυφοπέδιο δεν έληξε ποτέ από το 1999. Κόχλαζε για χρόνια κάτω από ένα εύθραυστο κάλυμμα «ομαλοποίησης» που οι Συμφωνίες της Ουάσινγκτον το 2020 υποτίθεται ότι θα ενίσχυαν.

Αυτές οι συμφωνίες ήταν ένα φύλλο συκής. Περιλάμβαναν διπλωματικές αβρότητες, εμπορικές παραχωρήσεις, αμοιβαία αναγνώριση εγγράφων – μα όχι την ουσία. Το ζήτημα της κυριαρχίας του Κοσσυφοπεδίου, που η Σερβία δεν αναγνωρίζει, παραμένει ανοιχτή πληγή. Μια πληγή που όλο και βαθαίνει με κάθε περιστατικό βίας, με κάθε προκλητική δήλωση, με κάθε αμοιβαία κατηγορία για τρομοκρατία.

Σερβία- Κόσοβο: Απέτρεψε πόλεμο ο Τραμπ ή απλώς «κέρδισε χρόνο» πριν τη μεγάλη έκρηξη στα Βαλκάνια;

Η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμα περισσότερο από την ανοιχτή στήριξη της Ρωσίας στη Σερβία και τη διαρκή αντιπαλότητα με τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Είναι αφελές να πιστεύει κανείς ότι ο Πούτιν δεν θα χρησιμοποιήσει τη σερβική εθνοτική ταυτότητα στο Κοσσυφοπέδιο και στη Βοσνία σαν μοχλό πίεσης για να αποσταθεροποιήσει την Ευρώπη – ειδικά τώρα που η Δύση είναι απασχολημένη με την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.

Ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχεται ότι ο Βούτσιτς απείλησε (ή έστω φάνηκε να απειλεί) με βίαιη επανακατάληψη του Κοσσυφοπεδίου. Πολλοί Σέρβοι αναλυτές γελάνε με αυτές τις «αποκαλύψεις», επιμένοντας ότι ο Βούτσιτς θέλει απεγνωσμένα να φαίνεται ευρωπαϊστής και μετριοπαθής. Όμως οι εξελίξεις στο πεδίο λένε άλλη ιστορία: αυξημένες εντάσεις, ένοπλα επεισόδια, πολιτικές δολοφονίες και καταγγελίες για παραβιάσεις συμφωνιών.

Το 2023 και το 2025 είδαμε ξανά το γνώριμο μοτίβο. Κατηγορίες για προστασία εγκληματιών. Τρομοκρατικές απειλές που οδήγησαν σε διακοπή σιδηροδρομικών γραμμών. Μαζικές διαμαρτυρίες και πολιτική αστάθεια στο Βελιγράδι. Και πάνω από όλα, μια αδυναμία ουσιαστικού διαλόγου με την Πρίστινα. Όλα αυτά δεν είναι «τυχαία περιστατικά». Είναι προεόρτια.

Σερβία- Κόσοβο: Απέτρεψε πόλεμο ο Τραμπ ή απλώς «κέρδισε χρόνο» πριν τη μεγάλη έκρηξη στα Βαλκάνια;

Η αυτονόμηση των Σέρβων περιοχών στο Κοσσυφοπέδιο και στη Βοσνία δεν είναι απλώς σενάριο. Είναι αναμενόμενο γεγονός. Το μόνο άγνωστο είναι το πότε. Και όταν συμβεί, το νέο πολεμικό μέτωπο στα Βαλκάνια θα είναι αναπόφευκτο.

Όσο για τον Τραμπ, πολλοί αναλυτές λένε ότι πουλάει εύκολες νίκες για να καλύψει αποτυχίες αλλού – στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή. Προσφέρει ανέξοδη ρητορική για να ικανοποιήσει το κοινό του. Αλλά οι βαλκανικές βόμβες δεν εξουδετερώνονται με τηλεοπτικές δηλώσεις και εμπορικές απειλές.

Αυτό που πραγματικά συνέβη δεν ήταν «ειρήνευση». Ήταν αγορά χρόνου. Μια παράταση στην καταστροφή. Και όσο οι μεγάλες δυνάμεις συνεχίζουν να παίζουν τα γεωπολιτικά τους παιχνίδια στην περιοχή, η στιγμή της σύγκρουσης πλησιάζει.