Σερβία: Ξεχειλίζει η λαϊκή οργή-Εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές απαιτούν εκλογές

Σε κλίμα έντασης και κοινωνικής αναταραχής, περίπου 140.000 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν το Σάββατο στο Βελιγράδι απαιτώντας τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών.

Σερβία: Ξεχειλίζει η λαϊκή οργή-Εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές απαιτούν εκλογές

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη κινητοποίηση εδώ και μήνες σε ένα κίνημα που, παρά τις συνεχείς διαψεύσεις και την καταστολή, συνεχίζει να πιέζει ασφυκτικά την κυβέρνηση του προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Η διαδήλωση αυτή εντάσσεται σε μια σειρά κινητοποιήσεων που διαρκούν περισσότερο από επτά μήνες και κορυφώθηκαν μετά την τραγωδία της 1ης Νοεμβρίου 2024, όταν κατάρρευση γείσου σε σιδηροδρομικό σταθμό της Νόβι Σαντ κόστισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους, ανάμεσά τους δύο παιδιά. Το δυστύχημα πυροδότησε έντονη κοινωνική οργή, με τους πολίτες να καταγγέλλουν χρόνια διαφθορά και κυβερνητική αδιαφορία.

Η πλατεία και οι γύρω δρόμοι του Βελιγραδίου πλημμύρισαν από κόσμο μετά τις 18:00 τοπική ώρα, με τους συγκεντρωμένους να φωνάζουν συνθήματα όπως «Θέλουμε εκλογές!» και να ανεμίζουν σερβικές σημαίες και πανό με τα ονόματα πόλεων και χωριών. Αν και η αστυνομία υποστήριξε πως οι συμμετέχοντες δεν ξεπέρασαν τις 36.000, ανεξάρτητες μετρήσεις και αεροφωτογραφίες επιβεβαιώνουν έναν αριθμό κοντά στις 140.000 – καθιστώντας τη συγκέντρωση μία από τις μεγαλύτερες μετά την πορεία της 15ης Μαρτίου, στην οποία είχαν συμμετάσχει περίπου 300.000 άνθρωποι.

Η διαδήλωση σημαδεύτηκε από επεισόδια προς το τέλος της βραδιάς. Ομάδες νεαρών συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις ασφαλείας, εκτοξεύοντας καπνογόνα και προκαλώντας την απάντηση της αστυνομίας με δακρυγόνα και χειροβομβίδες κρότου-λάμψης. Αν και τέτοια φαινόμενα βίας ήταν σπάνια σε προηγούμενες συγκεντρώσεις, η ατμόσφαιρα ήταν ιδιαίτερα τεταμένη λόγω των προειδοποιήσεων της κυβέρνησης για ενδεχόμενες ταραχές.

Οι φοιτητές, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του κινήματος, είχαν δώσει τελεσίγραφο στον πρόεδρο Βούτσιτς να ικανοποιήσει τα αιτήματά τους έως τις 21:00 του Σαββάτου. Μεταξύ αυτών ήταν η διάλυση του κοινοβουλίου και η απομάκρυνση φιλοκυβερνητικών υποστηρικτών που κατασκηνώνουν μπροστά από το προεδρικό μέγαρο από τον Απρίλιο. Μετά τη λήξη της προθεσμίας, εκπρόσωποι των φοιτητών διάβασαν στο πλήθος μήνυμα που καλούσε σε συνέχιση του αγώνα, υπογραμμίζοντας ότι «ο χρόνος τέλειωσε, αλλά όχι για εμάς».

Σερβία: Ξεχειλίζει η λαϊκή οργή-Εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές απαιτούν εκλογές

Σε αναρτήσεις τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι φοιτητές αρνήθηκαν οποιαδήποτε ευθύνη για τα επεισόδια, κατηγορώντας αντίθετα τις αρχές ότι «επέλεξαν τη βία και την καταστολή αντί της ικανοποίησης δίκαιων αιτημάτων». Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Βούτσιτς είχε προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο βίαιης κλιμάκωσης και κατηγόρησε εκ νέου τους διαδηλωτές ότι είναι «πράκτορες ξένων δυνάμεων» που επιχειρούν την αποσταθεροποίηση της χώρας.

Παρά την κοινωνική πίεση, ο Βούτσιτς έχει απορρίψει τις κεντρικές διεκδικήσεις του κινήματος, διαμηνύοντας ότι «στο τέλος η Σερβία νικά πάντα». Ενδεικτική της προσπάθειας εκτόνωσης της κρίσης ήταν η απομάκρυνση κάποιων υπουργών τον Ιανουάριο, χωρίς ωστόσο να υπάρξει ουσιαστική πολιτική αλλαγή. Στο μεταξύ, οι αρχές έχουν προχωρήσει σε περισσότερες από δέκα συλλήψεις τις τελευταίες ημέρες, με δημοσιογράφους να καταγράφουν νέες προσαγωγές το βράδυ του Σαββάτου.

Οι κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν ως αυθόρμητη αντίδραση στη φονική κατάρρευση του σταθμού της Νόβι Σαντ, έχουν εξελιχθεί σε ένα ευρύτερο κίνημα αμφισβήτησης της κυβέρνησης, το οποίο παρά τις πιέσεις και την αστυνομική καταστολή συνεχίζει να διεκδικεί μετ’ επιτάσεως διαφάνεια, λογοδοσία και πολιτική αλλαγή στη Σερβία.