Σκάνδαλο κλοπής Ευρωπαϊκών κονδυλίων: 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ τσέπωσαν 10 Ελληνικές εταιρείες – Πάλι μας κρέμασε στα μανταλάκια το Politico

Δέκα ελληνικές εταιρείες μεταξύ των οποίων και οι τρεις κορυφαίοι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι – Cosmote, Nova και Vodafone – βρίσκονται υπό έρευνα για τις διαδικασίες χορήγησης κονδυλίων του Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης ύψους 2,5 δισ. ευρώ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα έγινε έφοδος της Επιτροπής Ανταγωνισμού στα γραφεία των εταιρειών τον προηγούμενο μήνα, ενώ έρευνα έχει ξεκινήσει και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (ΕΡΡΟ). Δεν πρόκειται για το πρώτο κρούσμα πιθανής κακής διαχείρισης κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς την περασμένη εβδομάδα υπήρξαν συλλήψεις υπόπτων σε Ιταλία, Αυστρία, Ρουμανία και Σλοβενία, για πιθανή απάτη ύψους 600 εκατ. ευρώ που αφορά τα αντίστοιχα κονδύλια που έχει λάβει η Ιταλία.

Η έρευνα στην Ελλάδα επικεντρώνεται σε διαδικασίες δημόσιων διαγωνισμών όπου εταιρείες φέρεται να συμπράττουν για να αποφύγουν περισσότερες από μία από αυτές να ανταγωνίζονται για την ίδια σύμβαση – περιορίζοντας τον αριθμό των εταιρειών που επωφελήθηκαν. Αυτό μπορεί να αύξησε τα τέλη που θα μπορούσαν να χρεώσουν, εμποδίζοντας τελικά τους Έλληνες φορολογούμενους να καρπωθούν πλήρως τα οφέλη από τα χρήματα της ΕΕ.

Με έργα ύψους 35,95 δισεκατομμυρίων ευρώ, η Ελλάδα είναι ένας από τους κύριους δικαιούχους του Ταμείου με μεγάλο μέρος των κονδυλίων να αφορούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας. Μέχρι σήμερα, περίπου 600 ψηφιακά έργα αξίας άνω των 2,5 δισ. ευρώ έχουν δημοπρατηθεί και συναφθεί συμβάσεις, σύμφωνα με στοιχεία του Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και η Επιτροπή Ανταγωνισμού διερευνούν πώς κατακυρώθηκαν αυτά τα έργα.

Σε ανακοίνωσή της, η ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού ανέφερε ότι εξετάζει εάν υπάρχει παραβίαση της συνθήκης της ΕΕ που «απαγορεύει αντ-ιανταγωνιστικές συμφωνίες και αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων που εμποδίζουν, περιορίζουν ή νοθεύουν τον ανταγωνισμό, μονομερείς πρακτικές που συνιστούν πρόσκληση για συμπαιγνία ή μελλοντική ανακοινώσεις τιμών σε ανταγωνιστές και κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης». Το Politico αναφέρει ότι η Vodafone επιβεβαίωσε την έρευνα, ενώ οι υπόλοιπες εταιρείες αρνήθηκαν να σχολιάσουν, ενώ το ίδιο συνέβη από πλευράς Γραφείου του Πρωθυπουργού όσο και από το υπουργείο Ανάπτυξης.

Η έρευνα ξεκίνησε όταν η European Dynamics, μια ελληνική εταιρεία λογισμικού και υπηρεσιών πληροφορικής, υπέβαλε καταγγελία τον Νοέμβριο του 2023 στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία επιβλέπει τη διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης, υποστηρίζοντας ότι ένας δημόσιος διαγωνισμός ήταν μεροληπτικός υπέρ συγκεκριμένων εταιρειών.

Όταν δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά, ο διαγωνισμός όρισε τον προϋπολογισμό για ένα έργο ψηφιακού εκσυγχρονισμού που συνδέεται με το Εθνικό Ηλεκτρονικό Σύστημα Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΙΔΗΣ) στα 44 εκατομμύρια ευρώ, πολλαπλάσια από το κόστος ενός εθνικού έργου ηλεκτρονικών προμηθειών σε άλλες χώρες της ΕΕ.

Εκπρόσωπος της Επιτροπής επιβεβαίωσε ότι είχε λάβει επιστολή από την European Dynamics σχετικά με τον διαγωνισμό ESIDIS και είχε μοιραστεί όλες τις σχετικές πληροφορίες με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης, OLAF. «Θα συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε κάθε πληροφορία ή καταγγελία που ενδέχεται να λάβουμε στο πλαίσιο των εξουσιών που προβλέπονται από τις Συνθήκες της ΕΕ και τον κανονισμό RRF», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος. Αξιωματούχος με γνώση του θέματος είπε στο Politico ότι η EPPO ζήτησε από την ελληνική επιτροπή ανταγωνισμού να συγκεντρωθούν στοιχεία.

Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα της ΕΕ όπου υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τον τρόπο κατανομής αυτών των κεφαλαίων. Εκτός από τις συλλήψεις στην ιταλική υπόθεση, η OLAF διερευνά πιθανή απάτη χρησιμοποιώντας τα μετρητά του μπλοκ για την ανάκαμψη μετά την πανδημία σε πολλές χώρες της ΕΕ.

Ωστόσο, τα προβλήματα με τις δημόσιες συμβάσεις φαίνεται να αποτελούν ιδιαίτερο πρόβλημα στην Ελλάδα. Υπάρχει εδώ και καιρό εκτεταμένη κριτική στη χώρα για τον τρόπο διεξαγωγής του, με ισχυρισμούς ότι οι εταιρείες συνεργάζονται για το πώς και πότε να υποβάλουν αίτηση για δημόσιο διαγωνισμό, αντί να τους επιτρέπουν να είναι ανταγωνιστικοί και να προσφέρουν καλύτερη σχέση ποιότητας/τιμής.

Άνθρωποι με γνώση του θέματος επικαλούνται αδιαφανείς διαδικασίες και παραχωρήσεις σε εταιρείες. Παρά τις πολυάριθμες μεταρρυθμίσεις που επιβλήθηκαν από διεθνείς πιστωτές σε αντάλλαγμα για μετρητά διάσωσης κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους της χώρας πριν από περισσότερο από μια δεκαετία, η έρευνα δείχνει ότι η διαφθορά έχει χειροτερέψει παρά βελτιωθεί.

Στον τομέα της τεχνολογίας, οι εταιρείες αναφέρουν αυξανόμενη δυσαρέσκεια καθώς δεν καταφέρνουν να κερδίσουν κρατικές συμβάσεις, ενώ σε άλλες, μερικές πολύ μικρές σε μέγεθος, έχουν ανατεθεί έργα αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ. Το Politico εξέτασε 110 ελληνικούς δημόσιους διαγωνισμούς που χρηματοδοτήθηκαν από την ΕΕ κυρίως από το ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ μεταξύ 2021 και Ιανουαρίου 2024.

Η συντριπτική πλειονότητα των συμβάσεων, 101 προσφορές, ανατέθηκαν σε μία από τις 10 εταιρείες υπό έρευνα και δεν ανταγωνίστηκαν με κανέναν άλλο πλειοδότη. Μόνο εννέα προσφορές είχαν περισσότερες από μία προσφορές. Ακόμη και σε διαγωνισμούς όπου πολλές εταιρείες υποβάλλουν προσφορές σε μία προσφορά, κάθε εταιρεία είχε φαινομενικά προσφορές μόνο σε ένα μοναδικό τμήμα.

Όταν ζητήθηκε να σχολιάσει, ένας εκπρόσωπος της Επιτροπής είπε ότι οι αποφάσεις για ανάθεση συμβάσεων εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των αρμόδιων ελληνικών αρχών. «Η πρωταρχική ευθύνη για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανόνες της ΕΕ και τους εθνικούς κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις ανήκει στα κράτη μέλη», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.

Η καταγγελία της European Dynamics διαβιβάστηκε στην OLAF, η οποία την έστειλε στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για έρευνα για «δυνητικά εγκληματικά στοιχεία για τα οποία η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι αρμόδια να ερευνήσει», σύμφωνα με αρκετούς αξιωματούχους που γνωρίζουν την υπόθεση.

Σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου το 2021, περίπου το 42,4% των δημοσίων συμβάσεων στην Ελλάδα ανατέθηκαν όπου υπήρχε μόνο μία προσφορά. Το 2011, το 15% των συμβάσεων έλαβε μόνο μία προσφορά.

Το ποσοστό των προσφορών μεμονωμένων προσφορών σε χώρες με παρόμοιο πληθυσμό, όπως η Πορτογαλία, το Βέλγιο και η Τσεχική Δημοκρατία, ήταν 31,6%, 27,1% και 47,8% αντίστοιχα. Το επιχείρημα που χρησιμοποιείται συχνά από επιχειρηματίες είναι ότι το μοτίβο των προσφορών με μία προσφορά οφείλεται στο ότι υπάρχουν εκατοντάδες ευκαιρίες υποβολής προσφορών. Οι εταιρείες δεν έχουν αρκετούς πόρους για

ΣΥΡΙΖΑ: Η κυβέρνηση να δώσει τον κατάλογο των επιχειρήσεων που χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης
«Απολύτως εκτεθειμένη εμφανίζεται πλέον η ελληνική κυβέρνηση σε σχέση με το ζήτημα της χρηματοδότησης έργων από το Ταμείο Ανάκαμψης» αναφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ σε ανακοίνωση του.

Ειδικότερα, αναφέρει ότι «οι σημερινές αποκαλύψεις στο πρωτοσέλιδο θέμα της ευρωπαϊκής ειδησεογραφικής ιστοσελίδας Politico για έρευνες σε σχέση με πιθανή απάτη στη χορήγηση 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης σε μόλις 10 εταιρείες στην Ελλάδα, επιβεβαιώνουν το σύνολο των ενστάσεων που έχει καταθέσει έως τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ για την επιλεκτική διάθεση των ευρωπαϊκών πόρων».

Ο ΣΥΡΙΖΑ προσθέτει, πιο συγκεκριμένα: «Σύμφωνα με το δημοσίευμα, την έρευνα για πιθανή απάτη επιβεβαίωσε το Γραφείο του Ευρωπαίου Εισαγγελέα, ενώ η ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού έκανε ήδη ελέγχους στα γραφεία τριών μεγάλων εταιρειών κινητής τηλεφωνίας, σε πέντε εταιρείες πληροφορικής και σε δύο εταιρείες συμβούλων. Η έρευνα στη χώρα μας επικεντρώνεται στις διαδικασίες των δημόσιων προσφορών, καθώς οι εμπλεκόμενες εταιρείες κατηγορούνται ότι συνενώθηκαν για να μην ανταγωνιστούν για την ίδια σύμβαση περιορίζοντας με αυτόν το τρόπο τον αριθμό των εταιρειών που επωφελήθηκαν».

Κατόπιν αυτών, σημειώνει πως «είναι προφανές πως μετά τις αποκαλύψεις του Politico, τόσο το Μέγαρο Μαξίμου όσο και το Υπουργείο Ανάπτυξης οφείλουν να δώσουν άμεσα απαντήσεις, καθώς και τον κατάλογο όλων των επιχειρήσεων που χρηματοδοτήθηκαν έως τώρα με κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης».

ΠΑΣOK: Να ενημερώσει η κυβέρνηση για τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν
Για αδιαφάνεια εκ μέρους της κυβέρνησης στη διάθεση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης σε λίγους και ισχυρούς, έκανε λόγο το γραφείου Τύπου του ΠΑΣΟΚ σε ανακοίνωσή του. Όπως επισημαίνει: «Το ζήτημα της αδιαφάνειας στη διαχείριση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης αλλά και του λανθασμένου τρόπου κατανομής τους, το έχει αναδείξει με συστηματικό τρόπο το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής».

«Δεν έχουμε καμία εμπιστοσύνη στο πώς διαχειρίζεται αυτά τα κονδύλια η κυβέρνηση Μητσοτάκη και, όπως και χθες στη Βουλή, δεν πρόκειται να της δώσουμε καμία λευκή επιταγή. Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής δεσμεύεται να κλιμακώσει τις κοινοβουλευτικές του πρωτοβουλίες για την ανάδειξη του μείζονος θέματος της αδιαφάνειας και της ενδεχόμενης διαφθοράς στη διαχείριση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, που εκτός των άλλων είναι και σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος. Για τον λόγο αυτό, η Κοινοβουλευτική μας Ομάδα θα καταθέσει άμεσα Ερώτηση και Αίτημα Κατάθεσης Εγγράφων, σχετικά με τις διαδικασίες, που ακολουθήθηκαν και το περιεχόμενο των συμβάσεων που υπογράφηκαν».