Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Πώς η «τεχνική λύση για να μη χαθούν οι επιδοτήσεις» το 2014, άνοιξε την «κερκόπορτα» για την ασυδοσία του σήμερα

Μια σειρά από καταπατήσεις, αδιαφανείς διαδικασίες, ευθύνες κρατικών φορέων και ιδιωτικών εταιρειών, αλλά και η θρυλούμενη απάτη των «τριγωνικών μισθώσεων», συνθέτουν το σκηνικό γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ από το 2014 και έπειτα.

Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Πώς η «τεχνική λύση για να μη χαθούν οι επιδοτήσεις» το 2014, άνοιξε την «κερκόπορτα» για την ασυδοσία του σήμερα

Στο υπόμνημα των 659 σελίδων που κατέθεσε την περασμένη Τρίτη ο πρώην πρόεδρος του οργανισμού, Γρηγόρης Βάρρας, γίνεται εκτενής αναφορά στην περιβόητη «τεχνική λύση» – ένα προσωρινό μέτρο που, αντί να παραμείνει προσωρινό, εξελίχθηκε σε βασικό εργαλείο διανομής αδιαφανών επιδοτήσεων.

Η «τεχνική λύση» για να μη χαθούν επιδοτήσεις

Σύμφωνα με το υπόμνημα, η «τεχνική λύση» προέκυψε ως ανάγκη, καθώς οι έλεγχοι της ΕΕ οδήγησαν στην αφαίρεση σημαντικών εκτάσεων βοσκήσιμης γης, μειώνοντας κατά χιλιάδες στρέμματα την επιλέξιμη για επιδοτήσεις γη. Για να αποφευχθεί η απώλεια των κοινοτικών ενισχύσεων, ο τότε υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Γιώργος Καρασμάνης, εξέδωσε τον Δεκέμβριο του 2014 υπουργική απόφαση για «κεντρική κατανομή δημόσιων βοσκοτόπων», η οποία αφορούσε μόνο το 2014 και μόνο τους κτηνοτρόφους.

Η κατανομή αυτή βασίστηκε στη λογική των μετακινούμενων κτηνοτρόφων και, όπως υποστηρίζει ο κ. Βάρρας, αποτέλεσε την αρχή ενός συστήματος που σταδιακά επέτρεψε τη διαχείριση των επιδοτήσεων με αδιαφανείς διαδικασίες.

Νόμος που… αγνοήθηκε για δέκα χρόνια

Ο νόμος του 2014 προέβλεπε ότι εντός ενός έτους θα έπρεπε να καταρτιστούν προσωρινά διαχειριστικά σχέδια βόσκησης σε όλες τις περιοχές της χώρας. Ωστόσο, κατά την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ, ο νόμος ουσιαστικά καταργήθηκε με διαφορετική εγκύκλιο, και δέκα χρόνια αργότερα, τα διαχειριστικά σχέδια δεν έχουν καν προκηρυχθεί.

Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Πώς η «τεχνική λύση για να μη χαθούν οι επιδοτήσεις» το 2014, άνοιξε την «κερκόπορτα» για την ασυδοσία του σήμερα

Αιτίες απομάκρυνσης του Βάρρα

Στο υπόμνημα γίνεται λόγος και για την προσωπική εμπλοκή του κ. Βάρρα: προσπάθησε να εντάξει στο σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ 9,6 εκατ. στρέμματα επιλέξιμων βοσκοτόπων για να σταματήσει η «τεχνική λύση». Η πρωτοβουλία αυτή, όμως, προκάλεσε αντιδράσεις στον τότε αντιπρόεδρο Δημήτρη Μελλά και θεωρείται ένας από τους λόγους της απομάκρυνσής του.

Ο ρόλος των ιδιωτικών εταιρειών

Σύμφωνα με τον κ. Βάρρα, μια εταιρεία, η Neuropublic, ανέλαβε την κατανομή της τεχνικής λύσης χωρίς επίσημη απόφαση έργου από ΟΠΕΚΕΠΕ ή υπουργείο, και συνεργάστηκε στενά με τη GAIA ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ. Αυτό, όπως υποστηρίζει, δημιούργησε ένα πλαίσιο όπου οι δημόσιες εκτάσεις βοσκοτόπων μετατρέπονταν σε ιδιωτικές, χωρίς διαφάνεια και έλεγχο.

Η ευθύνη του ΟΠΕΚΕΠΕ

Ο οργανισμός, σύμφωνα με τον πρώην πρόεδρο, γνώριζε ποιες εκτάσεις ήταν δημόσιες και θα έπρεπε να προβάλλει αντιρρήσεις για οποιαδήποτε αδικαιολόγητη χρήση τους από ιδιώτες. Η έλλειψη κατάλληλης ιχνηλάτησης και συντονισμού με δασαρχεία, κτηματολόγιο και άλλες υπηρεσίες, επέτρεψε την παράνομη εκμετάλλευση των εκτάσεων αυτών.

Τριγωνικές μισθώσεις και παρασκηνιακές διαδικασίες

Η πληροφορία για αδήλωτες ιδιωτικές εκτάσεις, που αντιμετωπίστηκαν ως «εν δυνάμει δημόσιες», αποτέλεσε τη βάση για την πατέντα των τριγωνικών μισθώσεων, με κλειστές ομάδες να επωφελούνται αθέμιτα από την τεχνική λύση. Κύριοι φορείς της διαδικασίας ήταν ο ΟΠΕΚΕΠΕ και η Neuropublic, με την τελευταία να ελέγχει τον κώδικα εντοπισμού των εκτάσεων και τον υπολογισμό των επιδοτήσεων.

Πέπλο αδιαφάνειας και παράνομο λογισμικό

Το υπόμνημα υπογραμμίζει ότι η Neuropublic, μέσω ετήσιων διεθνών διαγωνισμών, διαχειριζόταν σχεδόν όλες τις διαδικασίες του ΟΣΔΕ, συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων και των πληρωμών, με αποτέλεσμα να επικρατεί «πέπλο αδιαφάνειας». Επιπλέον, ορισμένα ΚΥΔ χρησιμοποιούσαν παράνομο λογισμικό για τον εντοπισμό ελεύθερων εκτάσεων, διαδικασία που ήταν άγνωστη στους υπόλοιπους φορείς και αποκλειστικά στη γνώση του ΟΠΕΚΕΠΕ και της Neuropublic.