Σκηνικό νέας έντασης στήνουν οι Τούρκοι για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος – Κύπρου: Τα Τουρκικά ΜΜΕ ανεβάζουν τους τόνους και προετοιμάζουν την κοινή γνώμη για νέα κρίση λίγο πριν τον απόπλου του Γαλλικού ερευνητικού πλοίου – Στο επίκεντρο η Κάρπαθος, οι Νavtex και οι έρευνες

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου μετατρέπεται ξανά σε πεδίο σκληρής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Άγκυρα επιμένει στις αμφισβητήσεις της, ενώ δημοσιεύματα στον τουρκικό Τύπο καλλιεργούν κλίμα έντασης γύρω από τις έρευνες για το υποθαλάσσιο καλώδιο GSI. Η Αθήνα, από την πλευρά της, διαμηνύει ότι οι εργασίες θα προχωρήσουν στη βάση των ελληνικών αρμοδιοτήτων και του διεθνούς δικαίου.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται, τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τις εξελίξεις γύρω από τον Great Sea Interconnector ως μια νέα εστία ελληνοτουρκικής σύγκρουσης. Στο επίκεντρο βρίσκεται η επανεκκίνηση των ερευνών για το καλώδιο, το οποίο φιλοδοξεί να συνδέσει τα ηλεκτρικά δίκτυα Ελλάδας και Κύπρου, με προοπτική επέκτασης προς το Ισραήλ.

Η ελληνική πλευρά εξέδωσε NAVTEX για την πραγματοποίηση των απαραίτητων ερευνών, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo στην περιοχή. Η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX, επαναφέροντας τους ισχυρισμούς της περί δικαιωμάτων στην υφαλοκρηπίδα και υποστηρίζοντας ότι οι δραστηριότητες θα πρέπει να συντονίζονται με τις δικές της αρχές.

Η Άγκυρα επιχειρεί έτσι να εμφανίσει ως αμφισβητούμενη μια περιοχή στην οποία η Αθήνα θεωρεί ότι έχει δικαιοδοσία να εγκρίνει τις συγκεκριμένες ερευνητικές εργασίες. Η ελληνική θέση είναι ξεκάθαρη: δεν απαιτείται τουρκική άδεια για τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε περιοχές ελληνικής αρμοδιότητας.

Τουρκικά UAV και ανησυχία για νέα ένταση

Το κλίμα επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο από τις αναφορές για παρουσία τουρκικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους νότια της Καρπάθου, κοντά στην περιοχή όπου σχεδιάζεται να κινηθεί το ερευνητικό πλοίο. Η συγκεκριμένη πληροφορία προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στην ήδη τεταμένη εικόνα, αν και δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι επίκειται στρατιωτικό επεισόδιο.

Οι μνήμες από το καλοκαίρι του 2024 παραμένουν νωπές, όταν οι εργασίες του ερευνητικού πλοίου Ievoli Relume είχαν διακοπεί στην περιοχή της Κάσου, έπειτα από τουρκική παρέμβαση και παρουσία πολεμικών πλοίων. Το προηγούμενο αυτό ενισχύει την ανησυχία ότι η νέα προσπάθεια μπορεί να συνοδευτεί από πιέσεις και προκλήσεις στη θάλασσα.

Η Αθήνα επιμένει – Τι διακυβεύεται για Ελλάδα και Κύπρο

Το διακύβευμα δεν είναι μόνο ενεργειακό. Το GSI αποτελεί ένα σημαντικό έργο στρατηγικής σημασίας, καθώς αποσκοπεί στη διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο, περιορίζοντας την ενεργειακή της απομόνωση.

Την ίδια στιγμή, η εξέλιξη του έργου συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες διαφωνίες για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Κάθε εμπόδιο στις έρευνες αποκτά, επομένως, και γεωπολιτική διάσταση, με την Τουρκία να επιχειρεί να διατηρήσει ενεργό τον ρόλο της στις εξελίξεις.

Υπάρχει, πάντως, και μια νεότερη εξέλιξη: ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε στις 7 Νοεμβρίου ότι το ζήτημα των NAVTEX έχει διευθετηθεί, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Η δήλωση αυτή αφήνει ανοιχτό το ερώτημα εάν η ένταση θα αποκλιμακωθεί στην πράξη ή εάν οι αντιπαραθέσεις θα συνεχιστούν στο πεδίο των ερευνών.

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο. Η πορεία του Abeille Marengo, οι αντιδράσεις της Άγκυρας και η στάση της Αθήνας θα δείξουν εάν το έργο θα προχωρήσει χωρίς νέες παρεμβάσεις ή εάν το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου θα γίνει ξανά αφορμή για μια επικίνδυνη δοκιμασία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.