Σκληρό μήνυμα από την Τεχεράνη: «Οι πύραυλοί μας δεν διαπραγματεύονται» – Ρήγμα με τις ΗΠΑ, σύγχυση για τις πυρηνικές επιθεωρήσεις και απόφαση-σταθμός από τη Γερουσία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Σε τροχιά νέας έντασης εισέρχονται οι σχέσεις Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, καθώς το Ιράν εμφανίζεται αμετακίνητο στα ζητήματα που θεωρεί πυρήνα της εθνικής του κυριαρχίας, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις για την εφαρμογή του λεγόμενου «Μνημονίου της Ισλαμαμπάντ» εξελίσσονται μέσα σε κλίμα αμοιβαίας δυσπιστίας.

Η ιρανική ηγεσία έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους: το βαλλιστικό πρόγραμμα της χώρας δεν πρόκειται να αποτελέσει αντικείμενο οποιασδήποτε διαπραγμάτευσης.

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, υπογράμμισε ότι οι αμυντικές δυνατότητες της Ισλαμικής Δημοκρατίας αποτελούν αδιαπραγμάτευτο στοιχείο της εθνικής της ασφάλειας.

«Δεν θα διαπραγματευτούμε ποτέ και με κανέναν τις αμυντικές μας δυνατότητες», διεμήνυσε, υποστηρίζοντας ότι χωρίς την αποτρεπτική ισχύ των πυραύλων της χώρας του, το Ιράν θα είχε βρεθεί αντιμέτωπο με καταστροφικές επιθέσεις.

Σύγκρουση για τις πυρηνικές επιθεωρήσεις

Την ίδια ώρα, ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης ανοίγει γύρω από το ζήτημα των επιθεωρήσεων του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA).

Η Τεχεράνη διαψεύδει κατηγορηματικά ότι έχει συμφωνήσει στην πρόσβαση επιθεωρητών σε πυρηνικές εγκαταστάσεις που έχουν πληγεί από βομβαρδισμούς, αμφισβητώντας ευθέως τις δημόσιες τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς.

Ιρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για τέτοιου είδους ελέγχους, γεγονός που αποκαλύπτει σημαντικές αποκλίσεις ως προς την ερμηνεία των συμφωνηθέντων.

Από την άλλη πλευρά, ο Ντόναλντ Τραμπ επέμεινε ότι η Τεχεράνη έχει αποδεχθεί πλήρως το καθεστώς επιθεωρήσεων.

«Μας το έχουν ξεκαθαρίσει και υπάρχει καταγεγραμμένο. Οι επιθεωρήσεις είναι δεδομένες. Αν δεν ίσχυε αυτό, θα ακύρωνα αμέσως τις συνομιλίες», δήλωσε χαρακτηριστικά.

«Δεν εμπιστευόμαστε τις ΗΠΑ»

Παρά τη συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις, η ιρανική ηγεσία δεν κρύβει τη βαθιά καχυποψία της απέναντι στην Ουάσινγκτον.

Ο Πεζεσκιάν τόνισε ότι το Ιράν θα τηρήσει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το μνημόνιο, εφόσον πράξουν το ίδιο και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η εμπιστοσύνη έχει διαρραγεί.

«Δεν εμπιστευόμαστε τις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεχθήκαμε επιθέσεις ενώ βρισκόμασταν σε διαδικασία διαπραγματεύσεων. Παρ’ όλα αυτά, παραμένουμε ανοιχτοί στον διάλογο και στην ειρήνη», ανέφερε.

Η Γερουσία στέλνει μήνυμα αποκλιμάκωσης

Ενώ οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται, σημαντικές εξελίξεις καταγράφηκαν και στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, η αμερικανική Γερουσία ενέκρινε με οριακή πλειοψηφία ψήφισμα υπέρ του τερματισμού της στρατιωτικής εμπλοκής των ΗΠΑ στο μέτωπο με το Ιράν.

Η ψηφοφορία ανέδειξε ότι ακόμη και στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών ενισχύονται οι επιφυλάξεις για τη συνέχιση μιας πολυδάπανης και πολιτικά δύσκολης σύγκρουσης.

Παραμένει πάντως ασαφές κατά πόσο η απόφαση αυτή θα επηρεάσει άμεσα τις διαπραγματεύσεις και τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης Τραμπ.

Πακιστανική στήριξη στην ιρανική θέση

Στο πλευρό της Τεχεράνης εμφανίστηκε και το Πακιστάν.

Ο πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ υποστήριξε ότι το υπό διαμόρφωση μνημόνιο δεν περιλαμβάνει το ζήτημα των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων, χαρακτηρίζοντας άδικη την ύπαρξη «δύο μέτρων και δύο σταθμών» σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα κρατών να διαθέτουν αποτρεπτικά οπλικά συστήματα.

Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα ότι η διαδικασία θα οδηγήσει τελικά σε σταθερότητα και ειρήνη στην περιοχή.

Νέες αποκαλύψεις για το Starlink

Αίσθηση προκάλεσαν και οι δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού του Ισραήλ, Ναφτάλι Μπένετ, ο οποίος υποστήριξε ότι είχε οργανωθεί μυστική επιχείρηση μεταφοράς δεκτών Starlink στο Ιράν.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, στόχος ήταν να διασφαλιστεί η πρόσβαση των αντικυβερνητικών διαδηλωτών στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προκειμένου να μπορούν να συντονίζονται.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η προσπάθεια δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, κατηγορώντας τη σημερινή ισραηλινή κυβέρνηση ότι εγκατέλειψε το σχέδιο πριν αυτό αποδώσει.

Δυσαρέσκεια και στο εσωτερικό των ΗΠΑ

Την ίδια στιγμή, η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται ολοένα και πιο επιφυλακτική απέναντι στην αντιπαράθεση με την Τεχεράνη.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, μόλις το 23% των Αμερικανών θεωρεί ότι η χώρα βρίσκεται σήμερα σε ισχυρότερη θέση έναντι του Ιράν σε σύγκριση με την περίοδο πριν από τη σύγκρουση.

Το 35% εκτιμά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποδυναμωθεί, ενώ η δημοτικότητα του Ντόναλντ Τραμπ καταγράφει νέα πτώση, επιστρέφοντας στα χαμηλότερα επίπεδα της δεύτερης θητείας του.

Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, οι συνομιλίες συνεχίζονται, αλλά οι διαφορές παραμένουν βαθιές. Η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει σε ζητήματα που θεωρεί ζήτημα εθνικής επιβίωσης, ενώ η Ουάσινγκτον εμφανίζεται αποφασισμένη να επιβάλει αυστηρούς όρους. Το αν η εύθραυστη αυτή ισορροπία θα οδηγήσει σε μια βιώσιμη συμφωνία ή σε νέα περίοδο έντασης, παραμένει το μεγάλο ερώτημα για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.