Σκληρό “μπρα ντε φερ” Μόσχας–Ουάσιγκτον για το πετρέλαιο: Ο Πούτιν απέναντι στον Τραμπ και για την Ινδία – Σε εξέλιξη ενεργειακό θρίλερ που απειλεί να ανατρέψει τις ισορροπίες

Νέο μέτωπο ανοίγει στο παγκόσμιο ενεργειακό σκηνικό, καθώς η αντιπαράθεση Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών μεταφέρεται ακόμη πιο έντονα στο πετρέλαιο και στις σχέσεις της Μόσχας με την Ινδία.

Η Ρωσία εμφανίζεται αποφασισμένη να συνεχίσει τις ενεργειακές συναλλαγές με το Νέο Δελχί, παρά τις πιέσεις και τις απειλές της Ουάσινγκτον για περιορισμό των αγορών ρωσικού αργού.

Το ζήτημα δεν είναι απλώς εμπορικό. Πίσω από κάθε φορτίο πετρελαίου βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική σύγκρουση: ποιος θα ελέγχει τις ενεργειακές ροές και ποιος θα επιβάλλει τους κανόνες στη νέα παγκόσμια οικονομική πραγματικότητα.

Η ΜΟΣΧΑ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΧΑΣΕΙ ΤΗΝ ΙΝΔΙΑ

Η Ινδία έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου, αξιοποιώντας επί σειρά ετών τις ανταγωνιστικές τιμές του ρωσικού αργού.

Παρά τις δυτικές κυρώσεις, οι δύο χώρες έχουν δημιουργήσει μηχανισμούς που διευκολύνουν τις μεταξύ τους συναλλαγές. Μάλιστα, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, το ρούβλι και η ρουπία χρησιμοποιούνται πλέον για το μεγαλύτερο μέρος του διμερούς εμπορίου, περιορίζοντας την εξάρτηση από το δολάριο.

Αυτό αποτελεί για τη Μόσχα ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα.

Γιατί όσο υπάρχουν μεγάλοι αγοραστές εκτός δυτικού μπλοκ, τόσο δυσκολότερο γίνεται να απομονωθεί πλήρως η Ρωσία από τις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Η ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ ΠΙΕΖΕΙ – Η ΜΟΣΧΑ ΑΝΤΕΠΙΤΙΘΕΤΑΙ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να περιορίσουν τα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές ενέργειας και να ασκήσουν πίεση στις χώρες που εξακολουθούν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο.

Όμως η πραγματικότητα της παγκόσμιας αγοράς είναι πολύ πιο σύνθετη.

Η Ινδία χρειάζεται τεράστιες ποσότητες ενέργειας για την οικονομία και τον πληθυσμό της και δεν μπορεί εύκολα να εγκαταλείψει έναν από τους βασικούς προμηθευτές της χωρίς να αναζητήσει άμεσα εναλλακτικές.

Το γεγονός ότι οι ινδικές εισαγωγές ρωσικού αργού μειώθηκαν κατά 26% τον Αύγουστο δεν σημαίνει ότι η ενεργειακή σχέση των δύο χωρών έχει καταρρεύσει. Η πτώση αποδόθηκε μεταξύ άλλων σε περιορισμούς στις ρωσικές εξαγωγές, αυξημένες αγορές από κινεζικά διυλιστήρια και εργασίες συντήρησης σε ινδικά διυλιστήρια.

ΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΠΛΟ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

Η αντιπαράθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο που η παγκόσμια αγορά πετρελαίου βρίσκεται υπό έντονη πίεση.

Οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και τα προβλήματα στις θαλάσσιες μεταφορές έχουν ήδη μειώσει σημαντικά τις ροές πετρελαίου από την περιοχή. Παράλληλα, το ρωσικό αργό εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.

Έτσι, κάθε προσπάθεια περιορισμού των ρωσικών εξαγωγών έχει επιπτώσεις πολύ πέρα από τη Ρωσία.

Αγγίζει την Ινδία.

Αγγίζει την Κίνα.

Και τελικά αγγίζει ολόκληρη την παγκόσμια αγορά.

ΜΟΣΧΑ–ΝΕΟ ΔΕΛΧΙ ΧΤΙΖΟΥΝ ΝΕΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΑΞΟΝΑ

Η ενεργειακή συνεργασία έχει πλέον μετατραπεί σε έναν από τους βασικούς πυλώνες των σχέσεων Ρωσίας και Ινδίας.

Το διμερές εμπόριο είχε φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ τα προηγούμενα χρόνια, με το πετρέλαιο να αποτελεί έναν από τους βασικότερους κινητήρες της σχέσης.

Την ίδια στιγμή, οι δύο χώρες έχουν προχωρήσει στην ανάπτυξη μηχανισμών πληρωμών σε εθνικά νομίσματα, γεγονός που περιορίζει την έκθεσή τους στις δυτικές χρηματοπιστωτικές υποδομές.

Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι της εξέλιξης.

Δεν πρόκειται μόνο για πετρέλαιο.

Πρόκειται για την προσπάθεια δημιουργίας ενός εμπορικού συστήματος που μπορεί να λειτουργεί περισσότερο έξω από την παραδοσιακή δυτική οικονομική αρχιτεκτονική.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΜΕ ΑΝΗΣΥΧΙΑ

Η εξέλιξη δημιουργεί ένα δύσκολο γεωπολιτικό περιβάλλον και για την Ευρώπη.

Εάν οι μεγάλες ασιατικές οικονομίες συνεχίσουν να απορροφούν σημαντικές ποσότητες ρωσικού πετρελαίου, η προσπάθεια οικονομικής απομόνωσης της Μόσχας γίνεται δυσκολότερη.

Την ίδια ώρα, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει υψηλό ενεργειακό κόστος και αυξημένους κινδύνους από τις διεθνείς αναταράξεις.

Η αγορά πετρελαίου μπορεί να παραμένει κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι παρά τις σοβαρές διαταραχές, όμως οι φυσικές αγορές παρουσιάζουν ήδη ενδείξεις πίεσης και οι αναλυτές προειδοποιούν για αυξημένους κινδύνους στις επόμενες εβδομάδες.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΟΛΙΣ ΑΡΧΙΖΕΙ

Η υπόθεση Ινδίας–Ρωσίας αποκαλύπτει κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια εμπορική διαφωνία.

Ο κόσμος αλλάζει.

Η ενέργεια χρησιμοποιείται πλέον όλο και περισσότερο ως εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής, ενώ χώρες όπως η Ινδία επιχειρούν να διατηρήσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ανεξαρτησία στις ενεργειακές επιλογές τους.

Η Ρωσία, από την πλευρά της, αναζητά αγορές και οικονομικούς μηχανισμούς που θα της επιτρέψουν να περιορίσει τις επιπτώσεις των δυτικών κυρώσεων.

Και οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να εμποδίσουν ακριβώς αυτή τη διαδικασία.

Το πετρέλαιο μετατρέπεται έτσι σε ένα από τα σημαντικότερα όπλα της νέας γεωπολιτικής σύγκρουσης.

Και όσο η Μόσχα επιμένει να τροφοδοτεί την Ινδία, ενώ το Νέο Δελχί επιδιώκει να εξασφαλίσει φθηνή και σταθερή ενέργεια, η πίεση από την Ουάσινγκτον αναμένεται να γίνεται ολοένα πιο έντονη.

Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο εάν η Ρωσία θα συνεχίσει να πουλά πετρέλαιο στην Ινδία.

Είναι εάν η προσπάθεια της Δύσης να ελέγξει τις ενεργειακές ροές μπορεί πράγματι να σταματήσει έναν κόσμο που αρχίζει να οργανώνει τις εμπορικές του σχέσεις με διαφορετικούς κανόνες.