Σκληρό παζάρι δίχως υποχωρήσεις ανάμεσα σε Ρωσία και Ουκρανία στο Άμπου Ντάμπι: «Ό,τι καταλάβατε, τελείωσε εδώ» λέει το Κίεβο, με τη Μόσχα να απειλεί ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί μέχρι την πλήρη υποταγή

Με ένταση, αμοιβαία καχυποψία και ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές ολοκληρώθηκε η πρώτη ημέρα του νέου γύρου συνομιλιών ανάμεσα σε Ρωσία και Ουκρανία στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, υπό την αιγίδα και τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Το σκηνικό στο Άμπου Ντάμπι επιβεβαίωσε αυτό που εδώ και καιρό διαφαίνεται: καμία από τις δύο πλευρές δεν είναι διατεθειμένη να κάνει ουσιαστικές παραχωρήσεις στο πιο εκρηκτικό ζήτημα του πολέμου – το εδαφικό.

Από την ουκρανική πλευρά, το μήνυμα ήταν σαφές και αδιαπραγμάτευτο: καμία νέα απώλεια εδαφών. Σύμφωνα με τις δηλώσεις αξιωματούχων του Κιέβου, ο στόχος των συνομιλιών είναι το «πάγωμα» της σύγκρουσης στη σημερινή γραμμή του μετώπου, με τη λογική «ό,τι πήρατε, πήρατε», χωρίς περαιτέρω υποχωρήσεις. Η Ουκρανία απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε ιδέα μονομερούς απόσυρσης στρατευμάτων από περιοχές που εξακολουθεί να υπερασπίζεται.

Στον αντίποδα, η Μόσχα εμφανίζεται αμετακίνητη στις απαιτήσεις της. Το Κρεμλίνο ζητά από το Κίεβο να αποσύρει πλήρως τις ουκρανικές δυνάμεις από ολόκληρη την περιοχή του Ντόνετσκ, συμπεριλαμβανομένων πόλεων-κλειδιών που αποτελούν την «ραχοκοκαλιά» της ουκρανικής άμυνας. Για τη Ρωσία, αυτή η αποχώρηση αποτελεί βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ξεκαθάρισε ότι ο ρωσικός στρατός θα συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις έως ότου η ουκρανική ηγεσία λάβει «αποφάσεις» που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον τερματισμό του πολέμου. Με άλλα λόγια, η απειλή της συνέχισης της σύγκρουσης παραμένει στο τραπέζι ως μοχλός πίεσης.

Την ίδια στιγμή, το Κίεβο επιμένει ότι η Ρωσία δεν βρίσκεται σε θέση ισχύος. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σιμπίχα, υποστήριξε ότι η Μόσχα πληρώνει βαρύ τίμημα τόσο σε ανθρώπινες απώλειες όσο και σε οικονομικό κόστος, για ελάχιστα εδαφικά κέρδη. Σύμφωνα με την ουκρανική εκτίμηση, ο πόλεμος φθείρει περισσότερο τη Ρωσία απ’ όσο δείχνουν οι χάρτες του μετώπου.

Στο εσωτερικό της Ουκρανίας, η κοινή γνώμη εμφανίζεται ξεκάθαρα αντίθετη σε οποιαδήποτε συμφωνία που θα παραχωρεί επιπλέον εδάφη στη Ρωσία. Δημοσκοπήσεις καταγράφουν ισχυρή κοινωνική αντίσταση σε τέτοια σενάρια, ενώ οι κάτοικοι του Κιέβου αντιμετωπίζουν τις συνομιλίες με έντονο σκεπτικισμό. «Δεν θα υποχωρήσουμε, αλλά ούτε κι αυτοί θα υποχωρήσουν», δήλωσε χαρακτηριστικά στο Reuters ένας οδηγός ταξί, αποτυπώνοντας το κλίμα απαισιοδοξίας.

Παρά τις αντιθέσεις, ο επικεφαλής της ουκρανικής διαπραγματευτικής ομάδας, Ρουστέμ Ουμέροφ, χαρακτήρισε τις συνομιλίες «ουσιαστικές και παραγωγικές», τονίζοντας ότι επικεντρώθηκαν σε πρακτικά βήματα και συγκεκριμένες λύσεις. Οι διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με το Reuters, θα συνεχιστούν και την Πέμπτη στο Άμπου Ντάμπι.

Οι επαφές διεξάγονται σε ξεχωριστές ομάδες, με τις αντιπροσωπείες Ρωσίας και Ουκρανίας να συνομιλούν αρχικά χωριστά με τους Αμερικανούς μεσολαβητές και στη συνέχεια να επιχειρείται συντονισμός σε κοινές συναντήσεις. Φωτογραφίες από το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ δείχνουν τις τρεις πλευρές γύρω από τραπέζι σε σχήμα U, με τους Αμερικανούς αξιωματούχους – ανάμεσά τους ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ – να κατέχουν κεντρικό ρόλο.

Πέρα από το εδαφικό, ένα ακόμη εκρηκτικό ζήτημα σκιάζει τις συνομιλίες: η τύχη του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη, ο οποίος βρίσκεται σε ρωσοκρατούμενη περιοχή. Το θέμα θεωρείται από τα πιο ευαίσθητα και ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστικό για την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Ο πρώτος γύρος επαφών στα ΗΑΕ τον προηγούμενο μήνα είχε σηματοδοτήσει την επιστροφή των άμεσων δημόσιων συνομιλιών μεταξύ Μόσχας και Κιέβου. Ωστόσο, ο νέος γύρος στο Άμπου Ντάμπι δείχνει πόσο βαθύ παραμένει το χάσμα – και πόσο μακριά βρίσκεται ακόμη το τέλος ενός πολέμου που συνεχίζει να αναδιαμορφώνει την Ευρώπη και την παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα.