Σκόπια: Στις κάλπες για τις δημοτικές εκλογές οι πολίτες του κρατιδίου- Στο επίκεντρο το Ευρωπαϊκό αδιέξοδο της χώρας

Οι πολίτες των Σκοπίων προσέρχονται σήμερα, Κυριακή 19 Οκτωβρίου, στις κάλπες για τις δημοτικές εκλογές, σε μια διαδικασία που, παρά την τοπική της εμβέλεια, αποκτά ευρύτερη πολιτική σημασία.

Σκόπια: Στις κάλπες για τις δημοτικές εκλογές οι πολίτες του κρατιδίου- Στο επίκεντρο το Ευρωπαϊκό αδιέξοδο της χώρας

Οι εκλογές θεωρούνται κρίσιμη δοκιμασία για την κυβέρνηση και δείκτης της υπομονής και της αντοχής της κοινής γνώμης απέναντι στην παρατεταμένη καθυστέρηση στην ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για τοπικές εκλογές, η προεκλογική εκστρατεία καθοδηγείται σε μεγάλο βαθμό από εθνικά ζητήματα, την πολιτική ταυτότητα, τα δικαιώματα των μειονοτήτων και τα βήματα που απαιτούνται για την άρση του ευρωπαϊκού αδιεξόδου», σημειώνει στην DW ο Διμήταρ Νικολόφσκι, εκτελεστικός διευθυντής του Eurothink – Κέντρου Ευρωπαϊκών Στρατηγικών.

Στα Σκόπια, τα τοπικά προβλήματα παραμένουν έντονα. Η πρωτεύουσα των περίπου 520.000 κατοίκων εξακολουθεί να στερείται εργοστασίου επεξεργασίας λυμάτων και εναλλακτικών μέσων μαζικής μεταφοράς πέραν των λεωφορείων. Ο νέος δήμαρχος θα κληθεί να εφαρμόσει το καθυστερημένο «Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο 2022–2032» και να συντονίσει τις προετοιμασίες για τον τίτλο «Σκόπια – Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Πολιτισμού 2028».

Η ένταξη στην ΕΕ κυριάρχησε στις προεκλογικές αντιπαραθέσεις, με τους πολιτικούς αντιπάλους να ανταλλάσσουν κατηγορίες για την ευθύνη του αδιεξόδου. Η χώρα απέκτησε καθεστώς υποψηφίου το 2005, αλλά σχεδόν δύο δεκαετίες μετά, παραμένει αποκλεισμένη από τη Βουλγαρία, έχοντας ολοκληρώσει μόλις την πρώτη διακυβερνητική διάσκεψη.

Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Βένκο Φίλιπσε (SDSM), παρουσίασε πρόταση για την εθνική συναίνεση στη διαδικασία ένταξης, καλώντας την κυβέρνηση να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της έως τις 10 Φεβρουαρίου 2026. «Με εθνική συναίνεση και εντατική δουλειά στις μεταρρυθμίσεις, κανείς δεν θα μπορέσει να σταματήσει την πορεία μας προς την ΕΕ», δήλωσε ο Φίλιπσε, προσθέτοντας ότι υποστηρίζει τη συνταγματική αναγνώριση της βουλγαρικής εθνικής μειονότητας μαζί με άλλες κοινότητες – μια κίνηση που θα μπορούσε να άρει το βουλγαρικό βέτο από το 2020.

Η πρόταση προκάλεσε την έντονη αντίδραση του πρωθυπουργού Χρίστιαν Μίτσκοσκι (VMRO‑DPMNE), ο οποίος υποστήριξε ότι η κίνηση υπονομεύει τα μακεδονικά εθνικά συμφέροντα και κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι υποκύπτει στις απαιτήσεις της Βουλγαρίας.

Σκόπια: Στις κάλπες για τις δημοτικές εκλογές οι πολίτες του κρατιδίου- Στο επίκεντρο το Ευρωπαϊκό αδιέξοδο της χώρας

Ο Νικολόφσκι εκτιμά ότι, αν και οι πολιτικές διαπραγματεύσεις παραμένουν δύσκολες, υπάρχουν ενδείξεις για πιθανές προτάσεις λύσεων πριν από το τέλος του έτους.

Λίγες ημέρες πριν τις εκλογές, η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισκέφθηκε τα Σκόπια και συναντήθηκε με τον Μίτσκοσκι, επαναλαμβάνοντας ότι η ένταξη παραμένει στρατηγικός στόχος. Τόνισε όμως ότι η χώρα πρέπει να εκπληρώσει τις συνταγματικές δεσμεύσεις της για να ανοίξουν πλήρως οι διαπραγματεύσεις. Ο Μίτσκοσκι δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεν θα θυσιάσει την εθνική αξιοπρέπεια στο πλαίσιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Η κοινωνία παραμένει διχασμένη ως προς την κατεύθυνση της χώρας. Έρευνα του MRTV τον Οκτώβριο δείχνει ότι το 28,3% θεωρεί ότι η χώρα βαδίζει σε λάθος κατεύθυνση, ενώ το 27% πιστεύει ότι ακολουθεί σωστό δρόμο. Παρά την πόλωση, το VMRO‑DPMNE διατηρεί προβάδισμα με 26,7% υποστήριξη, έναντι 11,1% για το SDSM. Το κόμμα Λέβιτσα, που προωθεί στενότερες σχέσεις με Ρωσία και Κίνα, συγκεντρώνει 5,5%, ενώ οι ανεξάρτητοι υποψήφιοι το 4,3% και ο μικρότερος κυβερνητικός εταίρος ZNAM 3,8%.

Η αλβανική κοινότητα, περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού, παρακολουθεί προσεκτικά, με την αντιπολιτευόμενη BDI να προηγείται με 9,9%, έναντι 7,5% για την κυβερνητική συμμαχία VLEN. Οι εξελίξεις στην Αλβανία και η προοπτική ένταξής της στην ΕΕ επηρεάζουν άμεσα τις πολιτικές ισορροπίες στην κοινότητα.

Ο Νικολόφσκι χαρακτηρίζει τις εκλογές ως «τεστ αντοχής» για τη νομιμοποίηση της κυβέρνησης. Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι δήμοι με πλειονότητα Αλβανών, όπου ενδέχεται να αλλάξουν συμμαχίες, επηρεάζοντας τη διαπραγματευτική θέση της BDI.

Συνολικά, συμμετέχουν 309 υποψήφιοι για 81 δήμους, εκ των οποίων μόνο 32 είναι γυναίκες. Οι εκλογές για τα δημοτικά συμβούλια θα διεξαχθούν την Κυριακή, με πιθανές επαναληπτικές εκλογές για τους δημάρχους στις 2 Νοεμβρίου.