Sky News: Τα δύο σενάρια για τη Μέση Ανατολή και το επικίνδυνο στοίχημα του Ντόναλντ Τραμπ μετά τον βομβαρδισμό του Ιράν

Η σημερινή αεροπορική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τριών ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων –στο Φορντό, τη Νατάνζ και την Ισφαχάν– σηματοδοτεί μια δραματική κλιμάκωση στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, με τον πρόεδρο Τραμπ να αναλαμβάνει ένα από τα πιο ριψοκίνδυνα γεωπολιτικά εγχειρήματα της θητείας του.

Sky News: Τα δύο σενάρια για τη Μέση Ανατολή και το επικίνδυνο στοίχημα του Ντόναλντ Τραμπ μετά τον βομβαρδισμό του Ιράν

Το γεγονός επιβεβαιώθηκε με λιτό αλλά ηχηρό τρόπο: μια βραδινή δήλωση από τον Λευκό Οίκο και μια ανάρτηση στο Truth Social, όπου υποστήριξε ότι «το Φορντό δεν υπάρχει πια». Στο επίκεντρο αυτής της ενέργειας βρίσκονται δύο κρίσιμες παραδοχές από πλευράς Τραμπ, πάνω στις οποίες στηρίζεται η επιχείρηση: πρώτον, ότι οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί κατέστρεψαν ουσιαστικά τις βασικές πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν· και δεύτερον, ότι η Τεχεράνη δεν θα απαντήσει με κλιμακωμένη βία.

Αν και η Ουάσινγκτον μιλά για «πλήρη επιτυχία» των επιχειρήσεων, η ιρανική ηγεσία διατείνεται πως οι ζημιές είναι επιφανειακές, διαμηνύοντας πως η απάντηση θα δοθεί «στον τόπο και τον χρόνο της επιλογής της». Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία, απευθύνοντας εκκλήσεις για αποκλιμάκωση, την ώρα που το Ισραήλ συγχαίρει και θωρακίζει περαιτέρω τις αμυντικές του θέσεις.

Η ανάλυση του Sky News φωτίζει τις δύο βασικές παραμέτρους της απόφασης Τραμπ:

1. Πλήγμα στις πυρηνικές υποδομές: Επιτυχία ή προσωρινή παύση;

Παρά τους ισχυρισμούς περί ολοκληρωτικής καταστροφής, ειδικοί της στρατιωτικής και πυρηνικής κοινότητας επισημαίνουν ότι η πλήρης εξάλειψη ενός πυρηνικού προγράμματος, ιδίως όταν είναι διασκορπισμένο σε υπόγειες εγκαταστάσεις, αποτελεί εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα. Το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι μια προσωρινή καθυστέρηση στην παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου, όχι η οριστική εξουδετέρωση των δυνατοτήτων της Τεχεράνης.

2. Η (υπερ)αισιόδοξη πρόβλεψη περί αδράνειας του Ιράν

Η δεύτερη παραδοχή είναι σαφώς πιο επισφαλής. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ φαίνεται να εκτιμά ότι το Ιράν είτε δεν επιθυμεί είτε δεν είναι σε θέση να προβεί σε αντίποινα. Θεωρεί ότι η ιρανική ηγεσία θα προκρίνει τον δρόμο της διπλωματίας έναντι μιας γενικευμένης σύγκρουσης.

Ωστόσο, η ιστορία της περιοχής και η ψυχολογία του ιρανικού καθεστώτος δείχνουν ότι η αίσθηση ταπείνωσης δεν μένει συχνά αναπάντητη. Το ερώτημα δεν είναι αν, αλλά πότε και πώς θα επέλθει η ιρανική αντίδραση.

Ο Τραμπ επικαλέστηκε την περίπτωση της εξουδετέρωσης του στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί το 2020, η οποία δεν προκάλεσε –όπως αναμενόταν– μία άμεση στρατιωτική αναμέτρηση. Φαίνεται να επενδύει στην ίδια στρατηγική: ένα αιφνιδιαστικό χτύπημα που θα αποδυναμώσει τον αντίπαλο και θα επιτρέψει στις μετριοπαθείς δυνάμεις να αποκτήσουν τον έλεγχο.

Πρόκειται, ωστόσο, για μια εξαιρετικά ριψοκίνδυνη ανάγνωση της κατάστασης, καθώς οι συνθήκες σήμερα είναι ποιοτικά διαφορετικές: το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχει εξελιχθεί, η περιφερειακή αστάθεια είναι οξυμένη και οι διακρατικές συμμαχίες πιο ρευστές.

Sky News: Τα δύο σενάρια για τη Μέση Ανατολή και το επικίνδυνο στοίχημα του Ντόναλντ Τραμπ μετά τον βομβαρδισμό του Ιράν

Το Sky News παρουσιάζει δύο βασικές εκβάσεις:

Το αισιόδοξο σενάριο:

Το Ιράν αποφεύγει την άμεση απάντηση, επιλέγοντας τη διπλωματική οδό και τη στρατηγική υπομονή. Τα πυρηνικά του σχέδια επιβραδύνονται, ενώ ο Τραμπ εμφανίζεται ως «ρυθμιστής της σταθερότητας» στη Μέση Ανατολή, χωρίς την εμπλοκή των ΗΠΑ σε παρατεταμένο πόλεμο.

Το απαισιόδοξο σενάριο:

Ακόμα και μία περιορισμένη ενέργεια από το Ιράν –όπως μια επίθεση σε αμερικανική βάση με ανθρώπινες απώλειες– μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις. Η κατάσταση δύναται να εκτροχιαστεί ταχύτατα, με σοβαρό ενδεχόμενο ευρείας πολεμικής ανάφλεξης στην περιοχή.

Ο Τραμπ είχε εκλεγεί το 2016 με το αφήγημα της απεμπλοκής των ΗΠΑ από πολύχρονες συγκρούσεις. Ωστόσο, λίγους μήνες πριν τις επόμενες εκλογές, επιχειρεί μια επίδειξη αποφασιστικότητας, ελπίζοντας πως η επιθετική στρατηγική του θα ενισχύσει τη δημόσια εικόνα του.

Sky News: Τα δύο σενάρια για τη Μέση Ανατολή και το επικίνδυνο στοίχημα του Ντόναλντ Τραμπ μετά τον βομβαρδισμό του Ιράν

Η παρουσία των υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας δίπλα του κατά την ανακοίνωση της επιχείρησης είναι ενδεικτική της επιθυμίας του να παρουσιάσει την κίνηση ως συλλογική κυβερνητική επιλογή και όχι ως προσωπική παρόρμηση.

Το κρίσιμο διακύβευμα δεν είναι πλέον μόνο γεωπολιτικό. Είναι υπαρξιακό για τη σταθερότητα της περιοχής. Θα επιλέξει το Ιράν να διαχειριστεί στρατηγικά την πρόκληση ή θα επιλέξει να απαντήσει με τρόπο που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή;

Η απάντηση θα κρίνει όχι μόνο την τύχη της αμερικανικής πρωτοβουλίας, αλλά και το μέλλον ολόκληρης της περιοχής.