Σοκ: Ξεπουλάνε και τις Θερμοπύλες – Το Υπερταμείο εξέδωσε προκήρυξη ενοικίασης του ιερού χώρου για 99 χρόνια

Μια εξέλιξη που προκαλεί έντονη πολιτική και κοινωνική συζήτηση φέρνει ξανά τις Θερμοπύλες στο επίκεντρο. Αυτή τη φορά όχι για μια μάχη της αρχαιότητας, αλλά για το μέλλον μιας περιοχής που συνδέεται άρρηκτα με τη σπουδαία Ελληνική Ιστορία.

Το Υπερταμείο έχει προκηρύξει διεθνή διαγωνισμό για την αξιοποίηση του ακινήτου «Ιαματική Πηγή Λουτρών Θερμοπυλών», συνολικής έκτασης περίπου 128.500 τετραγωνικών μέτρων. Η σχεδιαζόμενη επένδυση προβλέπει δύο συμβάσεις με διάρκεια 99 ετών.

Η διάρκεια της παραχώρησης είναι αυτή που προκαλεί τις περισσότερες αντιδράσεις και δημιουργεί ένα εύλογο πολιτικό ερώτημα: τι σημαίνει στην πράξη μια σχεδόν αιωνόβια παραχώρηση ενός τόσο συμβολικού και ιδιαίτερου δημόσιου χώρου;

99 ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕ ΒΑΡΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΦΟΡΤΙΟ

Η περιοχή των Θερμοπυλών δεν αποτελεί ένα συνηθισμένο ακίνητο.

Είναι ένας τόπος που έχει συνδεθεί με μία από τις πιο γνωστές μάχες της αρχαίας ελληνικής ιστορίας και με ένα σύμβολο αντίστασης που ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα.

Παράλληλα, στην περιοχή βρίσκονται οι περίφημες ιαματικές πηγές, οι οποίες αποτελούν φυσικό πόρο με θεραπευτική και τουριστική αξία.

Ακριβώς γι’ αυτό η απόφαση για μακροχρόνια αξιοποίηση δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως μια οικονομική πράξη. Ανοίγει μια πολύ ευρύτερη συζήτηση για το πώς πρέπει να αξιοποιούνται περιοχές με ταυτόχρονα οικονομική, περιβαλλοντική, αρχαιολογική και ιστορική σημασία.

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Σύμφωνα με τα στοιχεία της προκήρυξης που επικαλείται το δημοσίευμα, η πρώτη σύμβαση αφορά δικαίωμα επιφανείας σε έκταση άνω των 114.000 τ.μ., ενώ η δεύτερη αφορά μακροχρόνια μίσθωση με αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης του ιαματικού πόρου σε έκταση περίπου 14.300 τ.μ.

Το επενδυτικό μοντέλο συνδέεται με την ανάπτυξη δραστηριοτήτων που αφορούν τον ιαματικό και θερμαλιστικό τουρισμό, την ευεξία, αλλά και τον τουρισμό αναψυχής και πολιτισμού.

Με άλλα λόγια, η λογική είναι να μετατραπεί η περιοχή σε έναν οργανωμένο προορισμό με τουριστικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η καρδιά της αντιπαράθεσης.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ή ΑΠΩΛΕΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ;

Οι υποστηρικτές της επένδυσης μπορούν να υποστηρίξουν ότι μια εγκαταλελειμμένη ή υποαξιοποιημένη περιοχή χρειάζεται επενδύσεις, υποδομές και σύγχρονες υπηρεσίες.

Οι επικριτές, όμως, θέτουν διαφορετικό ερώτημα:

Μπορεί ένας δημόσιος φυσικός πόρος να παραχωρείται για 99 χρόνια χωρίς να δημιουργείται ο κίνδυνος περιορισμού της πρόσβασης των πολιτών;

Αυτό είναι το σημείο που αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο των αντιδράσεων.

Ιδιαίτερα όταν μιλάμε για έναν τόπο όπου συνυπάρχουν φυσικός πλούτος, αρχαιολογική προστασία και ένα ιστορικό συμβολικό βάρος που δύσκολα μπορεί να αποτιμηθεί οικονομικά.

Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΟ «ΜΟΝΤΕΛΟ» ΤΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ

Η πραγματική συζήτηση δεν είναι εάν οι Θερμοπύλες πρέπει να αναπτυχθούν.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι με ποιους όρους θα γίνει αυτή η ανάπτυξη.

Ποια θα είναι η πρόσβαση των πολιτών στις πηγές; Ποιες περιβαλλοντικές δικλίδες θα ισχύσουν; Πώς θα προστατευθεί ο αρχαιολογικός χώρος; Πόσο θα ωφεληθεί η τοπική κοινωνία;

Και κυρίως: ποιο μέρος του οφέλους θα παραμείνει στην περιοχή και στους κατοίκους της;

ΟΙ ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΑΚΟΜΗ ΑΚΙΝΗΤΟ

Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη πολιτική πρόκληση.

Η αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας μπορεί να δημιουργήσει επενδύσεις, θέσεις εργασίας και τουριστική ανάπτυξη. Όμως, όταν το ακίνητο βρίσκεται σε έναν τόπο τόσο μεγάλης ιστορικής και συμβολικής σημασίας, η πολιτεία οφείλει να εξασφαλίσει ότι η οικονομική αξιοποίηση δεν θα επισκιάσει τον χαρακτήρα του χώρου.

Οι Θερμοπύλες δεν είναι απλώς αριθμοί σε έναν κατάλογο ακινήτων.

Είναι ιστορία, φυσικός πλούτος και συλλογική μνήμη.

Και η συζήτηση για τα επόμενα 99 χρόνια μόλις άνοιξε.

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο ποιος θα επενδύσει.

Είναι να απαντηθεί καθαρά το ερώτημα:

ποιος θα έχει πρόσβαση, ποιος θα ωφεληθεί και τι ακριβώς θα παραμείνει δημόσιο στις Θερμοπύλες του αύριο;