SOS των επιστημόνων για πασίγνωστα καλλυντικά:Τα χημικά τους μπορούν να διεισδύσουν μέσα από το ανθρώπινο δέρμα

SOS των επιστημόνων για πασίγνωστα καλλυντικά: Μια καινοτόμος μελέτη ανακάλυψε ότι τα “παντοτινά χημικά” (PFAS), μια ομάδα χιλιάδων βιομηχανικών χημικών που δεν διασπώνται στον ανθρώπινο οργανισμό και το περιβάλλον, μπορούν να διεισδύσουν στο ανθρώπινο δέρμα και να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος. Αυτά τα χημικά βρίσκονται σε καθημερινά είδη ομορφιάς και προσωπικής φροντίδας όπως το αντηλιακό, η αδιάβροχη μάσκαρα και το κραγιόν.

«Αν βάλετε κάποιο από αυτά τα προϊόντα απευθείας στο δέρμα σας και περιέχουν PFAS, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μεταφερθούν στο αίμα μέσω του δέρματος», τονίζει ο Stuart Harrad, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Environment International.

Τον Απρίλιο, η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ έθεσε για πρώτη φορά όριο για τα παντοτινά χημικά στο πόσιμο νερό, εξαιτίας του μεγάλου όγκου στοιχείων που δείχνουν ότι μπορούν να αποτελέσουν κίνδυνο για την υγεία ακόμη και στα μικρότερα ανιχνεύσιμα επίπεδα έκθεσης.

Τα PFAS είναι τεχνητά χημικά με δεσμούς άνθρακα-φθορίου που αναπτύχθηκαν για την κατασκευή προϊόντων που απωθούν το λίπος, το νερό, το λάδι και τη θερμότητα. Είναι γνωστό ότι τα PFAS μπορούν να εισέλθουν στον οργανισμό μέσω μολυσμένων τροφίμων, νερού και αέρα, αλλά μέχρι τώρα δεν θεωρούνταν ικανά να παραβιάσουν το δέρμα. Η μελέτη αυτή δείχνει ότι η δερματική έκθεση σε PFAS μπορεί να προκαλέσει απορρόφηση από το δέρμα.

Τα αδιάβροχα καλλυντικά όπως η μάσκαρα, τα ματ κραγιόν μακράς διάρκειας και τα αδιάβροχα ρούχα είναι παραδείγματα προϊόντων με PFAS που θα μπορούσαν να απορροφηθούν μέσω του δέρματος, σημειώνει ο Graham Peaslee, καθηγητής φυσικής στο Πανεπιστήμιο Notre Dame.

Τα PFAS βρίσκονται σε εκατοντάδες προϊόντα οικιακής χρήσης, προσωπικής φροντίδας και ομορφιάς, και συνδέονται με διάφορα είδη καρκίνου, στειρότητα, υψηλή χοληστερόλη, χαμηλό βάρος γέννησης και αρνητικές επιδράσεις στο συκώτι, τον θυρεοειδή και το ανοσοποιητικό σύστημα.

Η νέα μελέτη προσθέτει στα αποτελέσματα προηγούμενης έρευνας που έδειξε ότι τα PFAS μπορούν να απορροφηθούν από το δέρμα. Οι ερευνητές εξέτασαν τη δυνατότητα απορρόφησης 17 ευρέως χρησιμοποιούμενων PFAS μέσω του δέρματος και βρήκαν ότι οι ενώσεις με βραχύτερη ανθρακική αλυσίδα είχαν υψηλότερα ποσοστά απορρόφησης στην κυκλοφορία του αίματος από ό,τι οι ενώσεις με μεγαλύτερη αλυσίδα.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το υπερφθορο-ν-πεντανοϊκό οξύ (PFPeA) είχε σχεδόν 60% απορρόφηση από το δέρμα στο αίμα, ενώ το σουλφονικό υπερφθοροβουτάνιο (PFBS) είχε σχεδόν 50%. Αντίθετα, οι ενώσεις με εννέα άνθρακες, όπως το σουλφονικό υπερφθορονονάνιο (PFNS), δεν διείσδυσαν καθόλου στην κυκλοφορία του αίματος.

Οι ερευνητές προτείνουν ότι οι μεγαλύτερες αλυσίδες ανθράκων μπορεί να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος μετά από μεγαλύτερο χρονικό διάστημα απορρόφησης από το δέρμα. Η μελέτη παρακολούθησε την απορρόφηση για 36 ώρες και βρήκε ότι το 14% περίπου του υπερφθοροοκτανοϊκού οξέος (PFOA) απορροφήθηκε στην κυκλοφορία του αίματος, αλλά πάνω από το 38% απορροφήθηκε από το δέρμα.

Η ποσότητα που μεταφέρεται μέσω του δέρματος εξαρτάται από την ποσότητα του προϊόντος, τη συγκέντρωση των PFAS και τον τύπο των PFAS στο προϊόν. Τα καλλυντικά με PFAS που εφαρμόζονται απευθείας στο δέρμα μπορούν να διεισδύσουν στο δέρμα ταχύτερα από ό,τι τα PFAS σε υφάσματα και ρούχα, επειδή τα PFAS πρέπει πρώτα να απελευθερωθούν από το υλικό του προϊόντος πριν απορροφηθούν από το δέρμα μέσω του ιδρώτα ή των ελαίων.

Η Katie Pelch, επιστήμονας στο Συμβούλιο Υπεράσπισης Φυσικών Πόρων, δηλώνει ότι η μελέτη εγείρει ανησυχίες για τα συνηθισμένα ντους και μπάνια σε μολυσμένο νερό, καθώς και το κολύμπι σε νερό με υψηλά επίπεδα PFAS. Προτείνει στους καταναλωτές να αποφεύγουν τα καλλυντικά που περιέχουν PFAS και να αναζητούν προϊόντα χωρίς PFAS.

Ο Harrad προτρέπει τους ανθρώπους να είναι ενεργοί καταναλωτές και να πιέζουν για αλλαγές στα προϊόντα που χρησιμοποιούνται.