“Σπάει” ο πυλώνας της Δύσης: Καμπανάκι ιστορικής καμπής από αρθρογράφο των New York Times – «Ο Τραμπ τελειώνει το ΝΑΤΟ όπως το ξέραμε – Η Γροιλανδία το σύμπτωμα, όχι η αιτία»

Ένα δυσοίωνο μήνυμα για το μέλλον της διατλαντικής ασφάλειας εκπέμπει ο Ράιαν Μένον, ομότιμος καθηγητής διεθνών σχέσεων στο City College της Νέας Υόρκης και αρθρογράφος των New York Times, προειδοποιώντας ότι το ΝΑΤΟ, η συμμαχία που για περισσότερα από 75 χρόνια αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της Δύσης, οδεύει προς το τέλος μιας ολόκληρης εποχής.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η σημερινή κρίση γύρω από τη Γροιλανδία δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά ένδειξη μιας βαθύτερης και μη αναστρέψιμης φθοράς στο εσωτερικό της Συμμαχίας. Όπως επισημαίνει, η αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ δεν θα έρθει με μια ξαφνική κατάρρευση που θα προκαλέσει χάος από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά μέσα από μια σταδιακή διάβρωση της συνοχής και του λόγου ύπαρξής του. «Δεν θα είναι μια θεαματική καταστροφή», τονίζει, «αλλά μια αργή μετάβαση σε κάτι διαφορετικό».

Ο Μένον απορρίπτει επίσης την άποψη ότι τα προβλήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της διατλαντικής συνεργασίας θα λυθούν απλώς με τη λήξη της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ. Αντιθέτως, θεωρεί ότι οι ιδέες και η στάση του σημερινού προέδρου των ΗΠΑ έχουν βαθιά απήχηση στο κίνημα MAGA και σε ένα μεγάλο κομμάτι της αμερικανικής κοινωνίας, γεγονός που καθιστά τις εξελίξεις πιο δομικές και λιγότερο προσωρινές.

Ακόμη και σε ένα σενάριο πολιτικής αλλαγής στον Λευκό Οίκο, ο αρθρογράφος εκτιμά ότι η στρατηγική πυξίδα της Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να επιστρέψει στον παραδοσιακό προσανατολισμό του ΝΑΤΟ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως υποστηρίζει, θα επικεντρωθούν ολοένα και περισσότερο στην Κίνα, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο τη Ρωσία, η οποία παραμένει ο βασικός αντίπαλος γύρω από τον οποίο έχει δομηθεί η ύπαρξη της Συμμαχίας. «Σε κάθε εκδοχή», σημειώνει, «οι αμερικανικές προτεραιότητες μετακινούνται μακριά από το ΝΑΤΟ».

Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια συγκυρία αυξημένης έντασης, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι η πρόσφατη συνάντησή του με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, οδήγησε στη διαμόρφωση σχεδίου για πιθανές συμφωνίες που αφορούν τη Γροιλανδία, την αυτόνομη περιοχή της Δανίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι ο έλεγχος της Γροιλανδίας είναι κρίσιμος για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και για την αποτελεσματική ανάπτυξη του συστήματος πυραυλικής άμυνας «Gold Dome».

Για τον Μένον, όλα αυτά συνθέτουν το προοίμιο μιας νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας, όπου οι παλιοί θεσμοί χάνουν τη σταθερότητα και την αυτονόητη ισχύ τους. Το ΝΑΤΟ, όπως το γνώρισε ο μεταπολεμικός κόσμος, ίσως να μην καταρρέει με θόρυβο — αλλά σίγουρα, σύμφωνα με την προειδοποίησή του, απομακρύνεται από τον ρόλο που το καθόρισε επί δεκαετίες.