Στα άκρα η σύγκρουση Τουρκίας – Ισραήλ: Σενάρια ακόμη και για χτύπημα στην Κωνσταντινούπολη – «Θα πιούμε τουρκικό καφέ στο Τελ Αβίβ», “απειλούν” οι Τούρκοι

Η ένταση ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισραήλ αποκτά ολοένα πιο ανησυχητικές διαστάσεις, καθώς πλέον εμφανίζονται δημόσιες συζητήσεις στην Τουρκία ακόμη και για ένα ακραίο υποθετικό σενάριο ισραηλινής στρατιωτικής ενέργειας που θα μπορούσε να φτάσει μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Το σχετικό θέμα παρουσιάστηκε από τον ΣΚΑΪ, με αφορμή δηλώσεις Τούρκων αναλυτών.

Παρότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν αποτελεί επιβεβαιωμένο επιχειρησιακό σχέδιο και παραμένει εξαιρετικά υποθετικό, η ίδια η δημόσια συζήτησή του αποτυπώνει το ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα που έχει δημιουργηθεί στις σχέσεις των δύο χωρών.

Από τη Συρία στην Κωνσταντινούπολη

Η αντιπαράθεση έχει ως βασικό σημείο αναφοράς τη Συρία, όπου τα συμφέροντα Άγκυρας και Τελ Αβίβ συγκρούονται ολοένα περισσότερο. Η τουρκική πλευρά παρακολουθεί με ιδιαίτερη καχυποψία τις ισραηλινές στρατιωτικές κινήσεις, ενώ στο Ισραήλ υπάρχει έντονος προβληματισμός για την τουρκική παρουσία και τις επιδιώξεις στην περιοχή.

Σε τηλεοπτική συζήτηση του Haber Global τέθηκε μάλιστα το ερώτημα τι θα μπορούσε να συμβεί εάν μια ισραηλινή επιχείρηση δεν περιοριζόταν στη Συρία, αλλά έφτανε σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση.

Ο καθηγητής Τσαγλάρ Οζέρ χαρακτήρισε ένα τέτοιο σενάριο ακραίο, επισημαίνοντας ότι θα εμπλέκονταν πολύ ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες και συμμαχίες.

Η σκληρή ρητορική ανεβάζει επικίνδυνα τους τόνους

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του Τούρκου αναλυτή ότι, σε περίπτωση άμεσης αναμέτρησης αποκλειστικά μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα μπορούσαν να φτάσουν μέχρι το Τελ Αβίβ.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτελεί δήλωση αναλυτή και όχι επίσημη ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης ή γνωστό στρατιωτικό σχέδιο. Ωστόσο, αποτυπώνει το ύφος της αντιπαράθεσης που αναπτύσσεται σε τμήμα του τουρκικού δημόσιου λόγου.

Η Άγκυρα επιδιώκει να εμφανίζεται ως ισχυρός περιφερειακός παράγοντας απέναντι στο Ισραήλ, την ώρα που το Τελ Αβίβ αντιμετωπίζει με αυξημένη επιφυλακτικότητα την τουρκική δραστηριότητα στη Συρία.

Δύο ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις απέναντι

Σε περίπτωση που η αντιπαράθεση μετατρεπόταν από διπλωματική και πολιτική σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση, οι συνέπειες θα ήταν ιδιαίτερα σοβαρές.

Η Τουρκία διαθέτει μεγάλες ένοπλες δυνάμεις, σημαντικές αεροπορικές και ναυτικές δυνατότητες και ισχυρή αμυντική βιομηχανία. Από την άλλη πλευρά, το Ισραήλ διαθέτει προηγμένη τεχνολογία, ισχυρές δυνατότητες αεροπορικών επιχειρήσεων και ιδιαίτερα ανεπτυγμένο δίκτυο πληροφοριών.

Μια απευθείας σύγκρουση θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο τη Συρία αλλά ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, δημιουργώντας σοβαρές πιέσεις και στο ευρύτερο σύστημα περιφερειακής ασφάλειας.

Ο παράγοντας ΝΑΤΟ

Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο είναι η ιδιότητα της Τουρκίας ως μέλους του ΝΑΤΟ. Επομένως, οποιοδήποτε σοβαρό στρατιωτικό επεισόδιο με επίκεντρο την Τουρκία θα είχε αναπόφευκτα διεθνείς προεκτάσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα μεμονωμένο περιστατικό θα οδηγούσε αυτόματα σε ενεργοποίηση του Άρθρου 5. Θα απαιτούνταν αξιολόγηση των πραγματικών περιστάσεων και πολιτικές αποφάσεις των συμμάχων.

Ωστόσο, μια επίθεση σε μεγάλη τουρκική πόλη θα δημιουργούσε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση για ολόκληρη τη Συμμαχία.

Η Κωνσταντινούπολη ως σύμβολο της κλιμάκωσης

Η αναφορά στην Κωνσταντινούπολη έχει επομένως ιδιαίτερη πολιτική και συμβολική βαρύτητα. Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη πόλη, αλλά για το μεγαλύτερο αστικό και οικονομικό κέντρο της Τουρκίας.

Γι’ αυτό και η δημόσια συζήτηση ενός τέτοιου σεναρίου μπορεί να λειτουργήσει περισσότερο ως ένδειξη της έντασης και του φόβου που προκαλεί η σημερινή γεωπολιτική αντιπαράθεση, παρά ως προαναγγελία κάποιας επικείμενης επιχείρησης.

Το μεγάλο ερώτημα είναι μέχρι πού μπορεί να φτάσει η κλιμάκωση

Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι ότι έχει επιβεβαιωθεί κάποιο σχέδιο επίθεσης στην Κωνσταντινούπολη — κάτι τέτοιο δεν προκύπτει από τις διαθέσιμες πληροφορίες. Είναι ότι η συζήτηση γύρω από ένα τέτοιο ακραίο ενδεχόμενο έχει αρχίσει να αποκτά δημόσιο χώρο.

Η κρίση Τουρκίας–Ισραήλ εξακολουθεί να συνδέεται κυρίως με τις εξελίξεις στη Συρία και τον ανταγωνισμό για την επιρροή στην περιοχή. Όσο όμως αυξάνονται οι απειλητικές δηλώσεις και η στρατιωτική ετοιμότητα, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος ενός επεισοδίου που θα μπορούσε να ξεφύγει από τον έλεγχο.

Η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται έτσι μπροστά σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη ισορροπία, όπου μια λανθασμένη εκτίμηση, ένα επικίνδυνο περιστατικό ή μια απότομη κλιμάκωση στη Συρία θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις πολύ πέρα από τα αρχικά μέτωπα της κρίσης.