Στα «μαχαίρια» Γαλλία – Γερμανία για τον Ερντογάν και τα 150 δισ. του ευρωπαϊκού αμυντικού πακέτου

Η στρατηγική επένδυση των 150 δισ. ευρώ στην ευρωπαϊκή άμυνα έχει προκαλέσει βαθιά διαφωνία μεταξύ των ηγετών της ΕΕ, με τη Γαλλία και τη Γερμανία να βρίσκονται σε αντίθετες πλευρές του τραπεζιού.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, επιμένει ότι τα κονδύλια πρέπει να διοχετευτούν αποκλειστικά σε ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες, διασφαλίζοντας την αυτονομία της Ένωσης. Αντίθετα, ο καγκελάριος της Γερμανίας, Όλαφ Σολτς, τάσσεται υπέρ της συμμετοχής και μη ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Νορβηγία, η Ελβετία και η Τουρκία, στο αμυντικό πρόγραμμα.

Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε στην πρόσφατη έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, όπου ο Σολτς υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να διατηρήσει ευέλικτες συνεργασίες με εξωτερικούς εταίρους. Από την πλευρά του, ο Μακρόν αντέτεινε πως οι ευρωπαϊκές επενδύσεις πρέπει να ενισχύουν αποκλειστικά εγχώριες εταιρείες, ώστε να διασφαλιστεί η αμυντική αυτάρκεια της ηπείρου.

Την περασμένη εβδομάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να συγκεντρωθούν 150 δισ. ευρώ που θα δανείζονταν στις πρωτεύουσες για να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παραγωγή. Ενώ η γενική ιδέα έχει λάβει ομόφωνη πολιτική υποστήριξη, οι λεπτομέρειες εξακολουθούν να εξειδικεύονται, με έντονες πιέσεις για το αν τα χρήματα θα μπορούσαν να δαπανηθούν για όπλα που κατασκευάζονται εκτός του μπλοκ.

Κατά τη διάρκεια μιας συνόδου κορυφής της ΕΕ την Πέμπτη, αρκετοί ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Γερμανού καγκελάριου Όλαφ Σολτς, δήλωσαν ότι η πρωτοβουλία θα πρέπει να είναι ανοικτή σε ομοϊδεάτες εταίρους εκτός ΕΕ. «Είναι πολύ σημαντικό για εμάς τα έργα που μπορούν να υποστηριχθούν με αυτό να είναι ανοιχτά σε … χώρες που δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά συνεργάζονται στενά, όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Νορβηγία, η Ελβετία ή η Τουρκία», δήλωσε ο Σολτς.

Διαφωνεί ο Μακρόν

Ωστόσο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος υποστηρίζει εδώ και καιρό την αύξηση της ευρωπαϊκής αυτονομίας και την ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανικής παραγωγής, δήλωσε ότι «οι δαπάνες δεν θα πρέπει να είναι για νέο έτοιμο εξοπλισμό που είναι και πάλι μη ευρωπαϊκός».

Για τα κενά στις κρίσιμες ικανότητες της Ευρώπης -συμπεριλαμβανομένης της αεράμυνας, των χτυπημάτων μεγάλου βεληνεκούς, των πληροφοριών, της αναγνώρισης και της στόχευσης- «η μέθοδος είναι να εντοπίσουμε τους καλύτερους επιχειρηματίες και επιχειρήσεις που διαθέτουμε», πρόσθεσε.

Είπε επίσης ότι θα ζητηθεί από κάθε κράτος μέλος της ΕΕ να «επανεξετάσει τις παραγγελίες για να δει αν οι ευρωπαϊκές παραγγελίες θα μπορούσαν να έχουν προτεραιότητα».

Οι διπλωμάτες των Βρυξελλών ανησυχούν ότι η πρωτοβουλία των 150 δισ. ευρώ θα εκτροχιαστεί από το ίδιο επιχείρημα που καθυστέρησε για περισσότερο από ένα χρόνο τη συμφωνία για το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας, ένα ταμείο ύψους 1,5 δισ. ευρώ που εκταμιεύει επιχορηγήσεις για την άμυνα. Οι προσπάθειες για την υλοποίησή του σταμάτησαν φέτος το χειμώνα, αφού το Παρίσι απαίτησε ανώτατο όριο για το ποσοστό που θα μπορούσε να δαπανηθεί σε εξαρτήματα εκτός ΕΕ και απαγόρευση των προϊόντων με προστασία πνευματικής ιδιοκτησίας από τρίτες χώρες.

Οι ανώτεροι αξιωματούχοι της Επιτροπής, στους οποίους έχει ανατεθεί η σύνταξη της λεπτομερούς πρότασης εντός των επόμενων 10 ημερών, έχουν κληθεί να συνεργαστούν στενά με το Παρίσι, το Βερολίνο και άλλες πρωτεύουσες για να διασφαλίσουν ότι δεν θα μπλοκαριστεί όταν τεθεί προς έγκριση από τα κράτη μέλη.

Υπάρχει πολύ δουλειά που πρέπει να γίνει

«Υπάρχει πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει σε αυτό το θέμα. Δεν υπήρχε πριν από μία εβδομάδα και πρέπει να είναι έτοιμο σε λιγότερο από δύο εβδομάδες», δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ. «Θα γίνουν συμβιβασμοί».

Η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι τα δάνεια, τα οποία θα στοχεύουν σε επτά βασικές δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένης της αεράμυνας και της αντιπυραυλικής άμυνας, του πυροβολικού και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, «θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να συγκεντρώσουν τη ζήτηση και να αγοράσουν από κοινού», καθώς και να παράσχουν «άμεσο στρατιωτικό εξοπλισμό για την Ουκρανία».

Η πολωνική κυβέρνηση, η οποία ασκεί επί του παρόντος την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ και είναι επιφορτισμένη με την προεδρία των υπουργικών συνεδριάσεων του μπλοκ, θα πιεστεί να εκπονήσει γρήγορα μια συμφωνία. Η πρωτοβουλία μπορεί να εγκριθεί από την πλειοψηφία των 27 κρατών της ΕΕ, αλλά η γαλλική συμμετοχή θεωρείται απαραίτητη, ακόμη και αν η χώρα μπορεί να υπερψηφιστεί – όπως δείχνει το προηγούμενο της EDIF.

«Βρισκόμαστε σε ένα στάδιο όπου αυτό πρέπει απλώς να διευθετηθεί στο όνομα της ταχύτητας, όχι της τελειότητας», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ που συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις. «Αλλά αν υπήρξε απροθυμία να περάσουμε 1,5 δισ. ευρώ πέρα από τις γαλλικές αντιρρήσεις, πώς περιμένουμε να κάνουμε 150 δισ. ευρώ;»

Διπλωματικοί κύκλοι εκφράζουν φόβους ότι η διαφωνία αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα καθυστέρηση της αμυντικής πρωτοβουλίας, όπως συνέβη με το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Με τη Σύνοδο να πλησιάζει σε λίγες εβδομάδες, η ΕΕ καλείται να βρει τη χρυσή τομή, αποφεύγοντας έναν νέο κύκλο εσωτερικών συγκρούσεων.