Νέα παρέμβαση με σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον φέρνει ξανά στο προσκήνιο το τουρκολιβυκό μνημόνιο, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων διπλωματικών διεργασιών. Το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC) καλεί τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, να τοποθετηθεί δημόσια και χωρίς ασάφειες απέναντι στη συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική στάση δεν πρέπει να αφήνει περιθώρια παρερμηνειών.
Η επιστολή στον Ρούμπιο και η ανησυχία για τη στάση της Ουάσιγκτον
Στην επιστολή του, το HALC ζητά από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών να ξεκαθαρίσει ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να δημιουργεί δικαιώματα ή υποχρεώσεις εις βάρος τρίτων χωρών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Η οργάνωση εκφράζει προβληματισμό για την πρόσφατη τοποθέτηση της αμερικανικής διπλωματίας, η οποία έδωσε έμφαση στον διάλογο και στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των συμμάχων, χωρίς να πάρει σαφή θέση ως προς τη νομική ισχύ της συμφωνίας.
Κατά την εκτίμηση του HALC, μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να εκληφθεί από την Άγκυρα και την Τρίπολη ως ανοχή απέναντι στις θαλάσσιες διεκδικήσεις που απορρέουν από το μνημόνιο. Η οργάνωση αντιπαραβάλλει τη σημερινή στάση με την τοποθέτηση της Ουάσιγκτον το 2019, όταν είχε χαρακτηρίσει τη συμφωνία μη εποικοδομητική και προκλητική.
Η Κρήτη στο επίκεντρο της ενεργειακής αντιπαράθεσης
Το HALC υποστηρίζει ότι το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά αγγίζει άμεσα και αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα. Στην επιστολή γίνεται ειδική αναφορά στις δραστηριότητες ενεργειακών εταιρειών των ΗΠΑ σε θαλάσσιες περιοχές νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης.
Η Chevron έχει συμφωνίες για έρευνες σε υπεράκτιες περιοχές στην Ελλάδα, ενώ η ExxonMobil δραστηριοποιείται σε θαλάσσια οικόπεδα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης. Σύμφωνα με το επιχείρημα της οργάνωσης, οι αμφισβητήσεις των θαλάσσιων ζωνών δημιουργούν αβεβαιότητα για επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, την ώρα που η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης παραμένει στρατηγικό ζητούμενο.
Η Σούδα και η διάσταση της ασφάλειας
Η παρέμβαση δεν περιορίζεται στις ενεργειακές έρευνες. Το HALC αναδεικνύει και τη σημασία της Κρήτης για την αμερικανική και νατοϊκή παρουσία στην περιοχή, με ιδιαίτερη αναφορά στη Ναυτική Ευκολία Υποστήριξης της Σούδας.
Κατά την οργάνωση, η αμφισβήτηση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας γύρω από το νησί μπορεί να επιβαρύνει το περιβάλλον ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται για επιχείρημα που επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση πέρα από τη διμερή αντιπαράθεση Ελλάδας–Τουρκίας, συνδέοντάς την με ευρύτερες αμερικανικές στρατηγικές προτεραιότητες.
Οι τέσσερις κινήσεις που ζητά το HALC
Η οργάνωση καλεί τον Μάρκο Ρούμπιο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να προχωρήσουν σε τέσσερις συγκεκριμένες ενέργειες:
- Να δηλώσουν δημόσια ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες.
- Να επιβεβαιώσουν τα δικαιώματα της Ελλάδας βάσει του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων ζωνών που απορρέουν από τα νησιά της.
- Να καταστήσουν σαφές ότι οι μονομερείς θαλάσσιες διεκδικήσεις δεν πρέπει να παρεμποδίζουν νόμιμες ερευνητικές δραστηριότητες αμερικανικών εταιρειών.
- Να επιδιώξουν συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλους περιφερειακούς εταίρους για κοινή αντιμετώπιση του ζητήματος.
Νέος κύκλος έντασης μετά την απόφαση της λιβυκής Βουλής
Η παρέμβαση του HALC έρχεται μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου 2026, να εγκρίνει το μνημόνιο του 2019. Η εξέλιξη αναζωπύρωσε την αντιπαράθεση, με την Αθήνα να απορρίπτει την απόφαση και να υποστηρίζει ότι δεν μεταβάλλει τον νομικό χαρακτήρα της συμφωνίας ούτε μπορεί να παρακάμψει τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν η αμερικανική διπλωματία θα προχωρήσει σε σαφέστερη δημόσια τοποθέτηση ή θα επιμείνει στην προτροπή για διάλογο μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών. Για το HALC, το διακύβευμα συνδέεται πλέον όχι μόνο με τις θαλάσσιες διεκδικήσεις, αλλά και με τις ενεργειακές επενδύσεις και τη στρατηγική παρουσία των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τουρκία: Το Κατάρ θα συνδράμει την Άγκυρα σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης- Αλλάζουν οι στρατηγικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο; – Τι υπέγραψε ο Ερντογάν στην Κωνσταντινούπολη
Κινηματογραφική καταδίωξη στην Ολυμπία Οδό: Porsche Cayenne έσπασε τις μπάρες στα διόδια και διέφυγε με ιλιγγιώδη ταχύτητα – Συναγερμός στην ΕΛ.ΑΣ. και μπλόκα για τον εντοπισμό του οχήματος
Ρωσία: To Κρεμλίνο διέψευσε κατηγορηματικά δημοσίευμα της Bild σύμφωνα με το οποίο οι Ρώσοι απαίτησαν το ξήλωμα του ΝΑΤΟ στη Βαλτική
Προκόπης Παυλόπουλος: «Δώσαμε στην Άγκυρα την ευκαιρία που αναζητούσε- Η Τουρκία κατοχυρώνει πράγματα βήμα βήμα»- Τι πρότεινε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας για τα 12 ναυτικά μίλια και την υφαλοκρηπίδα
Μέση Ανατολή: «Χτυπήστε το Ιράν πριν να είναι αργά!»- Η Μοσάντ προειδοποίησε το Λευκό Οίκο
Κίνηση στους δρόμους: Ασφυξία στην Κηφισίας – Στο «κόκκινο» Κηφισός, Αττική Οδός και το κέντρο της Αθήνας
Οδυσσέας Δήμας: Πώς η Ελληνική Αστυνομία έφτασε στα ίχνη του- Οι ιδιόχειρες σημειώσεις αγοραπωλησίας αναβολικών και η καταγγελία για τον γιο του το 2024
Μαρία Καρυστιανού: «Η Δικαιοσύνη απουσιάζει όταν υπόλογοι είναι οι πολιτικοί» – Καταγγελίες για τα εξαφανισμένα βίντεο και τους χειρισμούς μετά το έγκλημα των Τεμπών
Πόλεμος στην Ουκρανία: Μπαράζ ουκρανικών επιθέσεων με drones στη Ρωσία με 9 νεκρούς– Μία από τις μεγαλύτερες από την έναρξη του πολέμου
Γιώργος Γεραπετρίτης: «Δεν θα ανεχθούμε παρεμβάσεις, το έργο προχωρά κανονικά» ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Κύπρου
Αντώνης Σαμαράς: Δήλωση- “κόλαφος” κατά της Κυβέρνησης για το καλώδιο- ” Η μυστική διπλωματία Μητσοτάκη-Γεραπετρίτη μας οδηγεί σε νέα Ίμια και ανοίγει το δρόμο για τις “Πρέσπες του Αιγαίου”- Τα έξι ερωτήματα του πρώην Πρωθυπουργού που “καίνε” το Μέγαρο Μαξίμου
Αποκάλυψη Bild: «Να φύγουν οι βαλτικές χώρες και η Φινλανδία από το ΝΑΤΟ»- Oι «σκληρές» απαιτήσεις του Πούτιν στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία
Μεγάλη Βρετανία: Στιγμές τρόμου στο αεροδρόμιο Χίθροου- Αεροσκάφος της British Airways χτύπησε με την ουρά στον διάδρομο κατά την προσγείωση- Δείτε το συγκλονιστικό βίντεο
Παγκόσμιο ψηφιακό ντόμινο από το blackout της Microsoft: Aναφορές για προβλήματα στα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης Claude AI και ChatGPT
Στα άκρα η κόντρα της Ζωής Κωνσταντοπούλου με τον Άδωνι Γεωργιάδη: «Μια σειρά από αισχρά ψέματα- Γνωστός Γκέμπελς, ο Άδωνις Γεωργιάδης»