Στα ύψη οι τιμές στο γάλα, σε κάμψη οι παραγωγοί – Πού οδεύει η ελληνική γαλακτοπαραγωγή

Η ακρίβεια αγγίζει και το γάλα, με τις τιμές σε πρόβειο και γίδινο να καταγράφουν αξιοσημείωτες αυξήσεις το 2024, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ. Την ίδια ώρα, παρατηρείται σχετική σταθερότητα στο αγελαδινό και το βουβαλίσιο γάλα, ενώ κοινός παρονομαστής σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες είναι η σταδιακή συρρίκνωση του αριθμού των κτηνοτρόφων.

Στα ύψη οι τιμές στο γάλα, σε κάμψη οι παραγωγοί – Πού οδεύει η ελληνική γαλακτοπαραγωγή

Η συνολική εικόνα του κλάδου είναι αντιφατική: ενώ οι τιμές παραγωγού εμφανίζονται ενισχυμένες, κυρίως στα παραδοσιακά είδη γάλακτος, ο αριθμός των παραγωγών βαίνει μειούμενος, φέρνοντας στο προσκήνιο την ανάγκη στρατηγικών ενίσχυσης και ανανέωσης του αγροτικού πληθυσμού.

Ο πρόεδρος του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, Αντώνης Φιλιππής, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι είναι κρίσιμο η Κοινή Αγροτική Πολιτική να συνεχίσει να επενδύει στη στήριξη και εκπαίδευση των παραγωγών, καθώς και στην προστασία των ελληνικών αγροδιατροφικών προϊόντων. Παρότι οι τιμές στο πρόβειο και γίδινο γάλα βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων μειώνεται με σταθερό ρυθμό.

Το αυξανόμενο κόστος παραγωγής, οι αυστηρότερες απαιτήσεις πιστοποίησης και η έλλειψη νεότερων σε ηλικία κτηνοτρόφων δυσχεραίνουν την προοπτική βιωσιμότητας του κλάδου, ιδίως για μικρές και μεσαίες μονάδες σε ορεινές ή απομονωμένες περιοχές.

Στα ύψη οι τιμές στο γάλα, σε κάμψη οι παραγωγοί – Πού οδεύει η ελληνική γαλακτοπαραγωγή

Το πρόβειο γάλα συνέχισε και το 2024 να έχει μία από τις υψηλότερες μέσες τιμές της τελευταίας δεκαετίας – 1,4404 ευρώ/κιλό. Αν και παρουσιάζει μικρή πτώση σε σχέση με το ρεκόρ του 2023 (1,5543 ευρώ/κιλό), η τιμή παραμένει σχεδόν διπλάσια από εκείνη του 2019 (0,8006 ευρώ/κιλό). Για το πρώτο τρίμηνο του 2025, η τιμή υποχώρησε ελαφρώς στα 1,381 ευρώ/λίτρο.

Η παραδοθείσα ποσότητα το 2024 ανήλθε σε 728.343 τόνους, ελάχιστα μειωμένη από το 2023 αλλά σημαντικά αυξημένη σε σύγκριση με το 2015. Αντιθέτως, ο αριθμός των παραγωγών μειώθηκε δραστικά, από 40.231 το 2023 σε 38.668 το 2024 – το χαμηλότερο σημείο της τελευταίας δεκαετίας.

Σημαντική άνοδος σημειώθηκε και στο γίδινο γάλα, με μέση τιμή 0,9247 ευρώ/κιλό για το 2024 – σχεδόν διπλάσια σε σύγκριση με το 2015. Η παραγωγή του ωστόσο παρουσίασε πτώση (155.674 τόνοι έναντι 160.171 το 2023), ενώ οι παραγωγοί περιορίστηκαν σε 12.625 – αριθμός που μεταφράζεται σε μείωση 17% από το 2015.

Τα δεδομένα υποδηλώνουν συγκέντρωση του κλάδου: λιγότεροι αλλά μεγαλύτεροι παραγωγοί, με αυξημένη παραγωγική ικανότητα, κάτι που ευνοεί τις οικονομίες κλίμακας εις βάρος των μικρών μονάδων.

Η εικόνα στην παραγωγή αγελαδινού γάλακτος είναι πιο σταθερή. Οι τιμές κυμάνθηκαν γύρω από τα 0,5163 έως 0,5327 ευρώ/κιλό, ενώ για το βιολογικό γάλα έφτασαν μέχρι τα 0,5908 ευρώ. Η παραδοθείσα ποσότητα έφτασε τους 638.865 τόνους, με οριακή αύξηση σε σχέση με το 2023.

Ωστόσο, και εδώ οι παραγωγοί λιγοστεύουν: από 1.994 το 2023, μειώθηκαν σε 1.878 το 2024 – κατά πολύ λιγότεροι σε σχέση με τους 3.253 του 2015.

Στα ύψη οι τιμές στο γάλα, σε κάμψη οι παραγωγοί – Πού οδεύει η ελληνική γαλακτοπαραγωγή

Το βουβαλίσιο γάλα παραμένει είδος περιορισμένης παραγωγής, αλλά διατηρεί υψηλές τιμές, οι οποίες το 2024 κυμάνθηκαν μεταξύ 1,35 και 1,38 ευρώ/κιλό, ενισχύοντας τη μικρή αλλά σταθερή του παρουσία στην αγορά.

Παρά τις ενισχυμένες τιμές παραγωγού, η ελληνική γαλακτοπαραγωγή το 2024 χαρακτηρίζεται από βαθμιαία συρρίκνωση του παραγωγικού της δυναμικού. Η μετατόπιση προς λιγότερους, μεγαλύτερους παραγωγούς και η αποχώρηση των μικρών εκμεταλλεύσεων αποτυπώνουν τις προκλήσεις της εποχής: υψηλό κόστος, γήρανση πληθυσμού και έλλειψη διαδόχων. Το 2025 αναμένεται να συνεχίσει να δοκιμάζει την αντοχή του κλάδου, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη για ουσιαστική πολιτική στήριξη και στρατηγικό επανασχεδιασμό.