Στέγη : Από κοινωνικό δικαίωμα ,χρηματιστηριακό προϊόν !

Άρθρο της Ιωάννας Λιούτα* για το europost.gr

🔹️Για έναν εργαζόμενο, έναν νέο άνθρωπο, ένα ζευγάρι ή μια οικογένεια με εισόδημα 800-1.300 ευρώ η αγορά κατοικίας δεν είναι επιλογή· είναι παγίδα φτώχειας

🏛️Η στέγη στην Ελλάδα σήμερα δεν είναι απλώς ακριβή. Είναι απρόσιτη, επισφαλής και ταξικά αποκλειστική. .

🆘Ενοίκια που απορροφούν το 40% έως 60% του εισοδήματος. Τιμές αγοράς πλήρως αποσυνδεδεμένες από τους μισθούς. Αναγκαστικές συγκατοικήσεις, διαρκείς μετακομίσεις, ανασφάλεια. Αδυναμία να σχεδιάσεις ζωή, οικογένεια, μέλλον.

🔹️Τα τελευταία μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση στη συζήτηση του προϋπολογισμού δεν ξεκινούν από αυτή την εμπειρία. Δεν ξεκινούν από τον ενοικιαστή, αλλά από την αγορά. Από τον επενδυτή. Από το real estate ως «αναπτυξιακό αφήγημα».

🏛️Για πρώτη φορά η κυβέρνηση αναγκάζεται να παραδεχτεί ότι υπάρχει πρόβλημα προσφοράς προσιτής κατοικίας. Ότι η οικοδομή δεν παρήγαγε σπίτια για να μείνει κόσμος, αλλά ακίνητα για Airbnb, Golden Visa και υψηλές αποδόσεις. Αυτή η παραδοχή, όσο σημαντική κι αν είναι, δεν συνοδεύεται από ρήξη με το μοντέλο που δημιούργησε το πρόβλημα.

🏛️Οι περιορισμοί στο Airbnb είναι ελάχιστοι, γεωγραφικά περιορισμένοι και χωρίς σοβαρούς μηχανισμούς ελέγχου. Τα προγράμματα ανακαίνισης κλειστών ακινήτων επιδοτούνται γενναία με δημόσιο χρήμα, χωρίς καμία υποχρέωση κοινωνικής ανταποδοτικότητας.

🔹️Οι φοροαπαλλαγές στους κατασκευαστές δεσμεύουν ακίνητα για 10 χρόνια, αλλά δεν εγγυώνται χαμηλά ενοίκια ούτε σύνδεση με μισθούς ή κοινωνικά κριτήρια.

🆘Για κάποιον που ψάχνει σπίτι σήμερα τα κυβερνητικά μέτρα δεν προσφέρουν καμία άμεση ανακούφιση. Τα ενοίκια συνεχίζουν να καθορίζονται από την «όρεξη της αγοράς», όχι από τις ανάγκες της κοινωνίας. Η επιστροφή δύο ενοικίων σε δημόσιους υπαλλήλους δεν αλλάζει την αγορά. Απλώς επιδοτεί τις υπερβολικές τιμές, μεταφέροντας δημόσιο χρήμα στους ιδιοκτήτες. Είναι διαχείριση της φτώχειας, όχι πολιτική στέγης.

🏛️Το πρόγραμμα ανακαίνισης αδρανών ακινήτων επιδοτεί έως και το 90% του κόστους χωρίς υποχρέωση χαμηλού ενοικίου, μακροχρόνιας μίσθωσης, κοινωνικής στόχευσης. Στην πράξη σημαίνει ότι «ανακαινίζω με δημόσιο χρήμα και νοικιάζω πανάκριβα».

🆘Σύμφωνα με επεξεργασία στοιχείων της Τράπεζας της Ελλάδος, όπως αποτυπώνονται σε αναλύσεις του οικονομικού Τύπου, οι τιμές κατοικιών στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά περίπου 61,3% από τις αρχές του 2019 έως τα μέσα του 2025, σε ονομαστικούς όρους.

🔹️Από το 2019 έως το 2025 τα ενοίκια στην Αττική έχουν αυξηθεί περίπου 38% κατά μέσο όρο και σε ορισμένες περιοχές ακόμη περισσότερο, έως 54 % (Spitogatos), ενώ στη Θεσσαλονίκη και σε άλλες μεγάλες πόλεις οι τιμές ενοικίων έχουν επίσης αυξηθεί σημαντικά, σε πολλούς δήμους έως και 40%-60% σε βάθος εξαετίας.

Τι μπορεί να γίνει περισσότερο;

* Οικονομολόγος- Οικονομική αναλύτρια