«Στεγνώνει» η Αττική: Το σχέδιο «σωτηρίας» της ΕΥΔΑΠ για την υδροδότηση της πρωτεύουσας

Σε οριακό σημείο βρίσκονται τα αποθέματα νερού στους ταμιευτήρες της Αττικής, με την ΕΥΔΑΠ να ενεργοποιεί πολυεπίπεδο σχέδιο αντιμετώπισης της κρίσης. Με φόντο την κλιματική αλλαγή και την παρατεταμένη ανομβρία, η μάχη για να μη διψάσει η πρωτεύουσα μόλις ξεκίνησε.

Η Αττική βρίσκεται μόλις μια «ανάσα» πριν από τον πορτοκαλί συναγερμό εξαιτίας της παρατεταμένης ξηρασίας και των ταχύτατα μειούμενων υδάτινων αποθεμάτων. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι τα διαθέσιμα αποθέματα στους ταμιευτήρες της ΕΥΔΑΠ έχουν υποχωρήσει στα 659 εκατ. κυβικά μέτρα – σχεδόν τα μισά από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας. Αν δεν αλλάξουν σύντομα οι καιρικές συνθήκες ή αν δεν προχωρήσουν με ταχύτητα κρίσιμα έργα, η περιοχή κινδυνεύει να περάσει από την ανομβρία στη λειψυδρία.

Στις 14 Μαρτίου τα απολήψιμα αποθέματα ανέρχονταν σε 659.226 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, όταν την αντιστοιχη περσινή ημέρα ήταν στα 940 εκατομμύρια και δύο χρόνια πριν στο 1.114.803 εκ. κ.μ. Η φετινή ποσότητα μάλιστα είναι σχεδόν η μισή του μέσου όρου της τελευταίας δεκαετίας.

Το σχέδιο δράσης της ΕΥΔΑΠ

Για να αποτρέψει το ενδεχόμενο υδρευτικής κρίσης, η ΕΥΔΑΠ έχει εκπονήσει ένα τριπλό σχέδιο δράσης, που περιλαμβάνει εναλλακτικές πηγές υδροδότησης, περιορισμό της κατανάλωσης, ενίσχυση του δικτύου και μείωση των διαρροών. Ταυτόχρονα, η εταιρία επιδιώκει να διατηρήσει χαμηλά τα τιμολόγια και να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα των επενδύσεων μέσω ευρωπαϊκών πόρων και θεσμικών αλλαγών. Το στοίχημα είναι μεγάλο – και αφορά το πιο ζωτικό αγαθό που δεν είναι άλλο από το νερό.

Ιδιαίτερα κρίσιμος θεωρείται ο παράγοντας της διατήρησης των τιμολογίων του ύδατος στην πρωτεύουσα σε χαμηλά επίπεδα. «Οι τιμές πρέπει να μείνουν χαμηλά και πρέπει να δούμε πως θα γίνει αυτό. Πρέπει να κάνουμε μόνο τις έξυπνες επενδύσεις κι αυτές που πραγματικά χρειάζονται για να μπορεί να ρέει το νερό απρόσκοπτα στο λεκανοπέδιο», ανέφερε ο κ. Σαχίνης.

Προσέθεσε πως ήδη τα έργα της Ανατολικής Αττικής που έχουν ενταχθεί στο δεκαετές επενδυτικό πλάνο της εταιρίας ύψους 2,1 δισ. ευρώ εκτελούνται με ευρωπαϊκούς πόρους σε ποσοστό 90% και αντίστοιχες λύσεις αναζητούνται και για τα υπόλοιπα ακόμα και μέσω lobbying στις Βρυξέλλες. Στόχος είναι σε συνεργασία με το Δημόσιο να πειστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να αυξήσει τις επιδοτήσεις για έργα νερού.

Στοίχημα της ΕΥΔΑΠ οι απώλειες νερού

Εκτός των έργων εξασφάλισης της υδροδότησης της πρωτεύουσας κρίσιμο στοίχημα στις ξηρές περιόδους αποτελεί και η μείωση των απωλειών νερού. Σήμερα η ΕΥΔΑΠ παρά τα προβλήματα με τους αγωγούς εξαιτίας της παλαιότητας, έχει ποσοστό ατιμολόγητου νερού 23%, όσο είναι και ο ευρωπαϊκός μέσος όρος.

Όσο για τις πραγματικές απώλειες νερού από διαρροές, ανέρχονται στο 15%. Για την περαιτέρω μείωσή του «τρέχουν» έργα αντικατάστασης μετρητών προκειμένου να έχει αλλάξει το σύνολο έως το 2029, αλλά και αλλαγής των δικτύων στα σημεία που πλέον η εταιρία γνωρίζει ότι είναι ιδιαίτερα ευάλωτα. Ήδη έχει ξεκινήσει εργολαβία αλλαγής δικτύων στο Ψυχικό και την Πεύκη, ενώ θα ακολουθήσουν άλλες τέσσερις για περίπου 90 χλμ δικτύου η καθεμία.

Σήμερα το δίκτυο ύδρευσης εξυπηρετεί πληθυσμό περίπου 4,5 εκ. κατοίκων σε 69 δήμους με τα εγκατεστημένα υδρόμετρα να ανέρχονται σε 2.185.00 και το συνολικό μήκος αγωγών να φτάνει τα 14.500 χλμ. Η μέση ημερήσια κατανάλωση ύδατος ανέρχεται σε 1.100.000 μ³/ημέρα (από 950.000 έως 1.250.000 μ³/ημέρα) με τη μερίδα του λέοντος (65%) να αφορά τις αστικές καταναλώσεις. Ακολουθούν: 20% ενίσχυση ΟΤΑ, 5,5% τιμολόγιο Δημοσίου – ΟΤΑ, 7,5% βιομηχανία – επαγγελματίες, 2% δημόσια, φιλανθρωπικά κ.α.

Για τη μείωση των απωλειών, η ΕΥΔΑΠ ακολουθεί πλάνο επενδύσεων συνολικού ύψους 398 εκ. ευρώ, το οποίο αφορά:

Έργα για τη βελτιστοποίηση του δικτύου ύδρευσης με στόχο τη μείωση των διαρροών: 169,8 εκ. ευρώ με ολοκλήρωση έως το τέλος του 2029.

• μαζικές αντικαταστάσεις παλαιών υδρομετρητών και αντικατάσταση με «έξυπνους»: 122,6 εκ. ευρώ με ολοκλήρωση έως τον Δεκέμβριο 2029.
• ολοκλήρωση επεμβάσεων στη διώρυγα Θηβών του Υδραγωγείου Μόρνου: 54,58 εκ. ευρώ (Δεκέμβριος 2028)
• αποκατάσταση της αμφίδρομης λειτουργίας του κλειστού ενωτικού υδραγωγείου Μόρνου – Μαραθώνα: 18 εκ. ευρώ (Ιανουάριος 2028)
• Εργασίες συντήρησης, αποκατάστασης τοπικών βλαβών και μέτρων ασφαλείας σε όλες τις εγκαταστάσεις του εξωτερικού υδροδοτικού συστήματος: 9,68 εκ. ευρώ (έως Δεκέμβριο 2025)
• Διασφάλιση υποδομών μεταφοράς ακατέργαστου ύδατος διώρυγας Κιθαιρώνα στην ευρύτερη περιοχή Κοκκινίου: 23,9 εκ. ευρώ (έως Δεκέμβριο 2027).

Ευελιξία στις προσλήψεις και αλλαγές στις διαδικασίες του νόμου 4412

Ο κ. Σαχίνης επανέλαβε για ακόμα μία φορά και το αίτημα της ΕΥΔΑΠ για ευελιξία στις προσλήψεις, οι οποίες τώρα γίνονται μέσω ΑΣΕΠ. Ανέφερε ότι ο αριθμός των εργαζομένων που ενίσχυσαν την εταιρία τα προηγούμενα οκτώ χρόνια ήταν μικρότερος των αποχωρήσεων με αποτέλεσμα σήμερα το ανθρώπινο δυναμικό να είναι μειωμένο κατά 100 άτομα.

«Κάνουμε και outsourcing, φέρνουμε και εργολάβους αλλά είναι δύσκολο να βρεις και εργολάβους και επιστημονικό προσωπικό, υδραυλικούς, μηχανικούς», τόνισε ο επικεφαλής της ΕΥΔΑΠ.

Παράλληλα με επιχείρημα την ανάγκη επιτάχυνσης των έργων, επανέφερε στη συζήτηση το ζήτημα της προώθησής τους ως στρατηγικών επενδύσεων και όχι με τις αυστηρές προβλέψεις του νόμου 4412 για τις δημόσιες συμβάσεις.

Αναγκαίες κρίνονται από τη διοίκηση της εταιρίας οι επιχορηγήσεις των επενδύσεων ώστε να συγκρατηθούν τα τιμολόγια, αλλά και ο μετασχηματισμός της εταιρικής δομής της ΕΥΔΑΠ με σκοπό τον διαχωρισμό των μη ρυθμιζόμενων δραστηριοτήτων και την ενεργοποίηση συγχωνεύσεων και εξαγορών.