Στενά του Ορμούζ: «Καυτό καλοκαίρι» στην ενέργεια πάρα τη συμφωνία-Γιατί η «κανονικότητα» στον εφοδιασμό πετρελαίου και αερίου θα αργήσει μήνες να επιστρέψει

Η αποκλιμάκωση στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι πλέον εμφανής, όμως η επιστροφή σε μια πλήρως «ομαλή» παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία δεν θα είναι άμεση.

Στενά του Ορμούζ: «Καυτό καλοκαίρι» στην ενέργεια πάρα τη συμφωνία-Γιατί η «κανονικότητα» στον εφοδιασμό πετρελαίου και αερίου θα αργήσει μήνες να επιστρέψει

Παρά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η αγορά εξακολουθεί να χρειάζεται χρόνο για να απορροφήσει τις απώλειες των προηγούμενων μηνών και να επανέλθει σε προ κρίσης ρυθμούς.

Ύστερα από περισσότερες από 100 ημέρες έντονων αναταράξεων στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, η προοπτική επαναλειτουργίας του Στενά του Ορμούζ – κομβικού διαύλου από τον οποίο διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG – λειτούργησε καταλυτικά στις τιμές.

Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του ο Guardian, λίγες ώρες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα οδηγούσε στην επαναλειτουργία του στενού για τα δεξαμενόπλοια, η τιμή του Brent υποχώρησε στα 83 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι χονδρικές τιμές φυσικού αερίου σημείωσαν πτώση περίπου 6%.

Το διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο παραμένει μεν πάνω από τον περσινό μέσο όρο των 69 δολαρίων, όμως η απόσταση από τα 126 δολάρια στο αποκορύφωμα της κρίσης αποτυπώνει τη βίαιη αποκλιμάκωση που απέτρεψε τα χειρότερα σενάρια για την παγκόσμια οικονομία.

Από την «κόκκινη ζώνη» στην προσωρινή ανακούφιση

Η συμφωνία ήρθε νωρίτερα από τις προβλέψεις ότι η αγορά θα εισερχόταν σε «κόκκινη ζώνη», όπου η αυξημένη καλοκαιρινή ζήτηση θα συναντούσε περιορισμένα αποθέματα αργού.

Παρά τη θετική αντίδραση των αγορών, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η εξομάλυνση δεν είναι ούτε άμεση ούτε δεδομένη.

Μήνες μακριά η αναπλήρωση των αποθεμάτων

Η επιστροφή στην προ κρίσης κανονικότητα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, με κρίσιμο τον ρυθμό συνεργασίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Η σταδιακή αποκατάσταση των ροών σημαίνει ότι η αγορά θα συνεχίσει να λειτουργεί υπό πίεση για αρκετούς μήνες ακόμη.

«Ο Τραμπ πρέπει να το παρουσιάσει στο εσωτερικό ως νίκη», δήλωσε ο Μπιάρνε Σίελντροπ, επικεφαλής αναλυτής εμπορευμάτων στην SEB. Όταν η συμφωνία οριστικοποιηθεί, οι Αμερικανοί καταναλωτές μπορούν να αναμένουν «χαμηλότερες τιμές βενζίνης και ίσως οι Ρεπουμπλικανοί των ΗΠΑ να επιβιώσουν στις ενδιάμεσες εκλογές», πρόσθεσε.

Για το Ιράν, μια πιο σταδιακή επαναφορά «είναι τακτικά προτιμότερη», καθώς περιορίζει την ταχεία αναπλήρωση των παγκόσμιων αποθεμάτων και διατηρεί διαπραγματευτικά πλεονεκτήματα.

Στενά του Ορμούζ: «Καυτό καλοκαίρι» στην ενέργεια πάρα τη συμφωνία-Γιατί η «κανονικότητα» στον εφοδιασμό πετρελαίου και αερίου θα αργήσει μήνες να επιστρέψει

Γιατί το πετρέλαιο δεν επιστρέφει άμεσα στα προ κρίσης επίπεδα

Παρότι οι τιμές υποχώρησαν, οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι το πετρέλαιο μπορεί να παραμείνει στο εύρος 80–90 δολαρίων για το υπόλοιπο του έτους. Ο βασικός λόγος είναι ότι η αγορά επιχειρεί ταυτόχρονα να αναπληρώσει αποθέματα έκτακτης ανάγκης που έχουν μειωθεί σημαντικά.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η ουσιαστική επαναφορά της εμπορικής διαδρομής του Κόλπου που μεταφέρει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου θα αρχίσει να γίνεται ορατή προς τον Ιούλιο, ενώ πλήρης εξομάλυνση των ροών δεν αναμένεται πριν το τέλος του έτους.

Όπως σημειώνει ο Neil Shearing, επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics: «Ακόμη και αν τα πλοία έχουν πλέον ασφαλή διέλευση, τα δεξαμενόπλοια βρίσκονται σε λάθος θέση, οι εγκαταστάσεις παραγωγής και διύλισης πετρελαίου πρέπει να φτάσουν σε πλήρη παραγωγική ικανότητα, ενώ θα παραμείνουν τα ερωτήματα σχετικά με το κόστος και τη διαθεσιμότητα ασφάλισης για τα πλοία που διασχίζουν το στενό».

Πετρέλαιο: μερική αποκατάσταση, όχι πλήρης επιστροφή

Σύμφωνα με τον Shearing, έως και το 80% της ροής αργού θα μπορούσε να αποκατασταθεί μέσα στο τρίτο τρίμηνο. Ωστόσο, το φυσικό αέριο παρουσιάζει μεγαλύτερη καθυστέρηση, κυρίως λόγω των ζημιών που προκλήθηκαν στις εγκαταστάσεις του Κατάρ από επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Οι επιθέσεις ανάγκασαν την QatarEnergy να διακόψει προσωρινά την παραγωγή, επηρεάζοντας περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Οι ζημιές στο συγκρότημα Ras Laffan ενδέχεται να χρειαστούν χρόνια για πλήρη αποκατάσταση, εντείνοντας τον ανταγωνισμό μεταξύ αγοραστών.

Χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στις διεθνείς τιμές ενέργειας, αναμένεται να συνεχίσουν να αισθάνονται τις πιέσεις.

Πληθωρισμός και ανάπτυξη υπό πίεση

Οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο ίσως χρειαστούν έως και το επόμενο έτος για πλήρη επιστροφή στα προ κρίσης επίπεδα. Οι καθυστερήσεις σχετίζονται και με το γεγονός ότι πετρελαιοπηγές σε Ιράκ και Κουβέιτ είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας, καθώς οι αποθήκες είχαν γεμίσει στα όρια τους.

Ο Shearing προειδοποιεί: «Ακόμη και αν η συμφωνία οδηγήσει σε άμεση επαναλειτουργία του στενού, δεν θα αποτρέψει την περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού στο εγγύς μέλλον, ούτε θα αποφύγει κάποια οικονομική ζημιά».

Παρά ταύτα, το βασικό σενάριο δεν είναι ύφεση αλλά μια προσωρινή επιβράδυνση της ανάπτυξης μέσα στο τρίτο τρίμηνο, πριν η παγκόσμια οικονομία επανέλθει σε ρυθμούς λίγο πάνω από 3% προς τα τέλη του 2026 και το 2027.