Στο χείλος της “έκρηξης” ξανά η Μέση Ανατολή: Το αδιέξοδο στις επαφές ΗΠΑ – Ιράν, η αποτυχημένη διαμεσολάβηση του Καταρ και ο φόβος μιας νέας πολεμικής σύγκρουσης

Στο πιο κρίσιμο σημείο φαίνεται να βρίσκονται οι προσπάθειες για διπλωματική έξοδο από τον πόλεμο μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς οι τελευταίες επαφές μέσω Κατάρ δεν φαίνεται να έχουν οδηγήσει σε ουσιαστική προσέγγιση των δύο πλευρών.

Σύμφωνα με το Axios, οι διαπραγματεύσεις που επιχειρήθηκαν στη Νέα Υόρκη μέσω Κατάρ κατέγραψαν ελάχιστη πρόοδο, την ώρα που Ουάσινγκτον και Τεχεράνη εξακολουθούν να διατηρούν σημαντικές διαφορές.

Χωρίς συμφωνία οι κρίσιμες επαφές

Ο Καταριανός διαμεσολαβητής Άλι αλ-Θαουάντι πραγματοποίησε πολύωρες συζητήσεις με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, όμως οι επαφές δεν κατέληξαν σε συμφωνία που να ξεκλειδώνει τον δρόμο για άμεση αποκλιμάκωση.

Η εικόνα αυτή ενισχύει τις ανησυχίες ότι η διπλωματική προσπάθεια μπορεί να βρεθεί ξανά σε αδιέξοδο.

Το Κατάρ επιχειρεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ των δύο πλευρών, ενώ παράλληλα οι συζητήσεις συνδέονται με την επταήμερη πρόταση του Ιράν για κατάπαυση των εχθροπραξιών και επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Η πρόταση της Τεχεράνης και τα μεγάλα ανταλλάγματα

Η ιρανική πρόταση προβλέπει, μεταξύ άλλων, άνοιγμα των διαδικασιών για την επαναλειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ και επανεκκίνηση των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Σε αντάλλαγμα, η Τεχεράνη ζητά την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, χαλάρωση των κυρώσεων και κατάπαυση του πυρός που θα περιλαμβάνει και τον Λίβανο.

Η Ουάσινγκτον, ωστόσο, εξακολουθεί να θέτει ως βασικό στόχο τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Το αδιέξοδο μεγαλώνει

Την ίδια ώρα, οι αμερικανικές θέσεις φαίνεται να σκληραίνουν, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει απορρίψει δημοσίως ορισμένες αναφορές σχετικά με πιθανή άρση κυρώσεων ή απελευθέρωση ιρανικών κεφαλαίων, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο το διπλωματικό τοπίο.

Οι δύο πλευρές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν η μία την άλλη με βαθιά δυσπιστία. Προηγούμενες προσπάθειες για εκεχειρία τον Απρίλιο και τον Ιούνιο είχαν επίσης καταρρεύσει, γεγονός που κάνει ακόμη πιο δύσκολη την επίτευξη μιας σταθερής συμφωνίας.

Ο Ορμούζ στο επίκεντρο

Ιδιαίτερα κρίσιμο παραμένει το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής διακίνησης.

Η κατάσταση γύρω από τη θαλάσσια οδό έχει ήδη επηρεάσει τις διεθνείς αγορές πετρελαίου, ενώ οποιαδήποτε νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετες πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Διπλωματία ή νέα πολεμική αναμέτρηση;

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν θα υπάρξει νέο περιθώριο για διαπραγματεύσεις ή αν η αποτυχία των τελευταίων επαφών θα οδηγήσει σε νέα στρατιωτική κλιμάκωση.

Προς το παρόν, δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία. Η διπλωματική οδός παραμένει ανοιχτή, όμως οι διαφορές ΗΠΑ και Ιράν είναι μεγάλες και οι τελευταίες επαφές δεν έχουν αποδώσει το αποτέλεσμα που επιδίωκαν οι διαμεσολαβητές.

Η επόμενη κίνηση της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης αναμένεται πλέον με ιδιαίτερη αγωνία, καθώς η αποτυχία μιας νέας προσπάθειας αποκλιμάκωσης θα μπορούσε να αυξήσει την αβεβαιότητα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.