Το μέλλον της Ελλάδας έχει την τιμητική του στη νέα ευρεία μελέτη υπό τον τίτλο «Η οδυνηρή δεκαετία και οι αλλεπάλληλες κρίσεις» της πανεπιστημιακού, αντιπροέδρου της Ελληνικής Εταιρείας Δημογραφικών Μελετών και μέλους της Ακαδημίας Επιστημών της Νέας Υόρκης, νομικού και δημογράφου Ήρας Έμκε – Πουλοπούλου.
Το δημογραφικό αδιέξοδο της Ελλάδας
Στην πλούσια σε πληροφοριακό υλικό έκδοση, το εξώφυλλο της οποίας εικονογραφεί και πάλι ο Σπύρος Ορνεράκης, αποτυπώνεται επακριβώς η πορεία των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων στην Ευρώπη και ειδικότερα στην Ελλάδα από τις πολιτικές των μνημονίων, από τον κορονοϊό αλλά και από την ενεργειακή κρίση, που έπληξαν σοβαρά το βιοτικό επίπεδο των πληθυσμών.
Στην είσοδό του το 2020 προοιωνιζόταν ελπιδοφόρο. Η Ελλάδα έβγαινε από τη δραματική δεκαετία της οικονομικής κρίσης, οι αναπτυξιακοί δείκτες της χώρας βελτιώνονταν και οι Έλληνες έβλεπαν ακτίδα φωτός στο βάθος. Η εμφάνιση και η ραγδαία εξάπλωση του COVID 19 γονάτισε εκ νέου όχι μόνον τον ελληνικό λαό που ό,τι είχε προλάβει να σηκωθεί, αλλά και το σύνολο των ανεπτυγμένων χωρών του πλανήτη.
Τα μέσα του άλλοτε ελπιδοφόρου έτους βρήκαν μόλις έξι στους δέκα πολίτες να εργάζονται, με τον μέσο όρο στις χώρες της ΕΕ λίγο πάνω από επτά στους δέκα και μόνο τη Σουηδία να αριθμεί 8 στους δέκα εργαζόμενους. Για την αντιμετώπιση της πανδημίας οι περισσότερες κυβερνήσεις εφάρμοσαν πολιτική αναστολής της οικονομικής λειτουργίας και έλαβαν προληπτικά μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας και τον περιορισμό των κρουσμάτων, με αποτέλεσμα επιχειρήσεις να κλείσουν και άλλες να αναστείλουν μερικώς τη λειτουργία τους. Όσες μπόρεσαν να εγκλιματιστούν εγκαίρως στο ηλεκτρονικό εμπόριο, το έκαναν. Η αγορά έπαθε σοκ. Πολλοί εργαζόμενοι βρέθηκαν στον δρόμο ή σχεδόν στον δρόμο… Σύμφωνα με το δελτίο ενημέρωσης του Εθνικού Ινστιτούτου Εργασίας και Ανθρώπινου Δυναμικού, τον Ιούνιο του 2020, 5,3% των εργαζομένων κατά μέσο όρο στην ΕΕ των 27 βρέθηκαν να έχουν χάσει οριστικά τη δουλειά τους και άλλοι 23,2% προσωρινά. Στην Ελλάδα τα ποσοστά μόνιμα και προσωρινά ανέργων ήταν 4,7% και 41,8% αντίστοιχα.
Η τηλεργασία επιβλήθηκε στους εργασιακούς χώρους. Το διαδίκτυο μπήκε στη ζωή ακόμη και των πιο ανεπίδεκτων χειριστών κομπιούτερ. Από τον Μάρτιο του 2020 εκατομμύρια εργαζομένων ανά τον κόσμο βρέθηκαν να πειραματίζονται με την παραγωγικότητά τους δια της οθόνης του υπολογιστή… Στην Ελλάδα, τον Νοέμβριο του 2020 εργάζονταν με τηλεργασία 280.000 άνθρωποι. Μελέτη των οικονομολόγων του Harvard προβλέπει ότι όταν κάποτε κλείσει το κεφάλαιο «πανδημία», τουλάχιστον για τρεις ημέρες την εβδομάδα ένας στους έξι εργαζόμενους θα εξακολουθεί να παρέχει υπηρεσίες από το σπίτι του. Άλλη μελέτη, πάντως, αποκαλύπτει ότι το ένα τρίτο των εργαζομένων (υπάλληλοι γραφείου, ανώτερα στελέχη κ.α.) έχουν πλέον τη δυνατότητα να εργάζονται διαδικτυακά στο 100% του εργασιακού τους χρόνου. Το δεύτερο τρίτο (σχεδιαστές μόδας, ερευνητές, μεσίτες κ.α.) για περισσότερο από το μισό του εργασιακού τους χρόνου και το τελευταίο τρίτο (γιατροί, πιλότοι κ.λπ.) καθόλου
Η αλήθεια είναι πως κατά πώς δείχνουν οι μελέτες, η τηλεργασία ήρθε στη ζωή των εργαζομένων για να μείνει. Αποτελεί ευέλικτο τρόπο απασχόλησης, που, παρότι αποθαρρύνει την κοινωνικοποίηση των ανθρώπων, για κάποιους άλλους λόγους ευνοεί και εργαζόμενους και εργοδότες. Ωστόσο, η κατάσταση στη μετά COVID αγορά δεν προοιωνίζεται και η ιδανικότερη. Έρευνα που διενεργήθηκε στις αρχές του 2021 σε δείγμα 8.000 εργαζομένων σε 20 χώρες (δεν συμμετείχε η Ελλάδα) αποκάλυψε ότι ένας στους τρεις εργαζόμενους προσανατολίζεται σε αλλαγή εργασίας/καριέρας. Σε αντίστοιχη μελέτη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, διαπιστώθηκε ότι ένας στους επτά εργαζομένους και ένας στους τέσσερις Έλληνες εκφράζουν ισχυρούς φόβους για απόλυση, λόγω κρίσης, στο άμεσο μέλλον.
«Οι δυσμενείς μακροχρόνιες προοπτικές για το εργατικό δυναμικό, απότοκες της κάμψης της γεννητικότητας, θέτουν σοβαρούς φραγμούς στην οικονομική ανάπτυξη και περιορίζουν τον αριθμό των εργαζομένων, που συνεισφέρουν στο κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα σε επίπεδα αρκετά χαμηλότερα από εκείνα, που θα μπορούσαν να υποστηριχθούν από την αναπτυξιακή διαδικασία αν η προσφορά εργατικού δυναμικού ήταν ανετότερη» σημειώνει στο ΑΠΕ η κ. Έμκε Πουλουπούλου και προσθέτει: «Λάβετε υπόψη σας ότι πρόσφατη αναφορά της ΕΕ για τη δημογραφική αλλαγή αποκαλύπτει πως ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας στις 27 χώρες της ευρωπαϊκής οικογένειας θα μειωθεί από 265 εκατομ. άτομα (τρεις στους δέκα εργαζόμενους γυναίκες) που ήταν το 2019 σε 230 εκατομ. το 2050 και σε 220 εκατομ. το 2070!».
Δεκαετία μνημονίων, επιδημία, ενεργειακή κρίση. Η έκδοση «Η οδυνηρή δεκαετία ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΛΕΠΑΛΛΗΛΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ» αποτελεί λεπτομερειακό παρατηρητήριο κοινωνικοοικονομικών αλλαγών στους κόλπους της ευρωπαϊκής οικογένειας. Όλα όμως περιστρέφονται και καταλήγουν σε δυνατό σήμα κινδύνου για το δημογραφικό της χώρας:
Τη δεύτερη δεκαετία του αιώνα, ο πληθυσμός της ΕΕ των 27 (υπολογίζεται η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου) αυξήθηκε σε αντίθεση με τον πληθυσμό της Ελλάδας, που μειώθηκε. Υπολογίζεται ότι την περίοδο 2014-2019 από κάθε 10.000 Έλληνες αφαιρούντο τον χρόνο 37 άτομα. Την ίδια περίοδο στον ίδιο αριθμό των κατοίκων της ΕΕ προστίθεντο 12 νέα μέλη. Το 2021, ο πληθυσμός της Ελλάδας ανερχόταν σε 10,7 εκατ. κατοίκους. Ήταν κατά 400.000 ανθρώπους μειωμένος από το 2011!
Μελέτη προβλέπει ότι έως το 2060 στις χώρες του ΟΟΣΑ ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας 20-64 χρόνων, θα παρουσιάσει κατά μέσο όρο μείωση 10%. Στην Ελλάδα η μείωση θα φτάσει το 35%»!
«Μείωση του πληθυσμού, κατάρρευση των γεννήσεων, αύξηση των θανάτων, εκτόξευση της δημογραφικής γήρανσης, αρνητικό μεταναστευτικό ισοζύγιο αποτελούν το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας το 2022. Δεν είναι δημιούργημα της οδυνηρής δεκαετίας και των αλλεπάλληλων κρίσεων, αλλά επιδεινώθηκε σοβαρά από αυτές. Είναι μία κατάσταση που έχει αρχίσει εδώ και δεκαετίες και για τα αποτελέσματα της οποίας οι επιστήμονες χτυπούσαν το καμπανάκι ήδη από τη δεκαετία του 1980, όταν οι γεννήσεις εμφανίστηκαν μειωμένες κάτω από το επίπεδο αντικατάστασης των γενεών. Έκτοτε η κατάσταση βαίνει επιδεινούμενη» σημειώνει η ερευνήτρια και προσθέτει: «Η χειροτέρευση του βιοτικού επιπέδου του ελληνικού λαού είναι η σημαντικότερη αιτία επιδείνωσης της δημογραφικής κατάστασης της χώρας. Τα νέα ζευγάρια που αδυνατούν να επιβιώσουν με χαμηλούς μισθούς σε περιβάλλον ακρίβειας ακόμη και για τα στοιχειώδη, δεν αποφασίζουν εύκολα να αποκτήσουν παιδιά. Επιπλέον, αυξάνεται η ηλικία των γυναικών που αποφασίζουν να γίνουν μητέρες άπαξ. Πόσω μάλλον δις και τρις…».
Τις περισσότερες φορές, τα γεγονότα έχουν και μία δεύτερη ανάγνωση, η οποία συνήθως είναι και η πλέον ρεαλιστική. Στον πίνακα κατάταξης των χωρών της ΕΕ με τις αναλογίες δασκάλων – μαθητών (με στοιχεία έως και του Σεπτεμβρίου του 2021), η Ελλάδα καταχωρείται ως έχουσα 8,7 μαθητές να αναλογούν σε έναν δάσκαλο, σε αντίθεση με τη Ρουμανία, όπου οι μαθητές που αναλογούν σε έναν δάσκαλο είναι 19,4! Αν συνυπολογίσει κανείς ότι ο μέσος όρος της συγκεκριμένης αναλογίας στις χώρες της ΕΕ είναι ένας προς 13,5, θα έλεγε πως η Ελλάδα είναι μία χώρα με -αν μη τι άλλο- εντυπωσιακή επάρκεια δασκάλων, όπου τα σχολεία διαθέτουν μικρές, ευέλικτες τάξεις, γεγονός που προφανώς επιτρέπει στους εκπαιδευτικούς να σκύψουν πάνω από κάθε παιδί και να ανασύρουν τα ταλέντα και τις κλίσεις του. Κι όμως, σε αυτόν τον τομέα, η Ελλάδα είναι καταχωρημένη τελευταία στον ζοφερό πίνακα των 27 χωρών της ευρωζώνης, διότι η αναλογία της δεν αποτυπώνει την πληθώρα του εκπαιδευτικού προσωπικού της, αλλά τη μείωση των μαθητών της την τελευταία 12ετία!
Σε πρόσφατη μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών σημειώνεται ότι αν τα προσεχή χρόνια δεν υπάρξουν ριζικές αλλαγές για να δώσουν μεγάλη ώθηση στις γεννήσεις, στη μαζική επιστροφή των Ελλήνων ή και τη γενναία και συστηματική εισροή μεταναστών, ο συνολικός αριθμός των μαθητών (συγκριτικά με το έτος 2008 της τελευταίας συστηματικής καταγραφής τους) θα σημειώσει μείωση κατά περίπου 30% έως το 2035, όταν δηλαδή θα ενσωματωθεί στο εκπαιδευτικό σύστημα και η πιο πρόσφατη εντυπωσιακή μείωση γεννήσεων, που καταγράφηκε το 2017!
«Για το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας δεν υπάρχουν “δημογραφικές” λύσεις» καταλήγει η κ. Έκμε – Πουλοπούλου και εξηγεί: «Η κατάσταση δεν βελτιώνεται με επιδόματα και αποσπασματικές πολιτικές. Η χώρα έχει ανάγκη από πολιτική ανάπτυξης σε τομείς και κλάδους που θα περιορίσουν την αβεβαιότητα και θα δημιουργήσουν στους νέους ανθρώπους αίσθηση σιγουριάς ότι μπορούν με ασφάλεια και σταθερότητα να ζήσουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους. Η παραγωγική γενιά χρειάζεται εργασία με προοπτική εξέλιξης, καλές συνθήκες και αξιοπρεπή αμοιβή, που να ενθαρρύνει τη δημιουργία οικογένειας».
Ο Μητσοτάκης προτείνει να λύσουν το πρόβλημα οι παράτυποι μετανάστες!
Τα στοιχεία προκαλούν σοκ και προέρχονται από την Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία: Η Ελλάδα αντιμετωπίζει τεράστιο δημογραφικό πρόβλημα, με έναν πληθυσμό που φθίνει συνεχώς και το 2050 θα έχει πέσει από τα 11 εκατομμύρια που είναι σήμερα στα 8,5 εκατομμύρια με αρνητική δυναμική και περαιτέρω μείωσης και καθόδου. Και ενώ αυτά τα στοιχεία δεν μπορεί κανείς να τα αμφισβητήσει, έρχεται ο ίδιος ο Πρωθυπουργός της χώρας Κυριάκος Μητσοτάκης να υποστηρίξει ότι το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδος θα λυθεί από τους παράτυπους μετανάστες, που γενούν πολλά παιδιά σε αντίθεση με τους Έλληνες. Αντί να βγει και να ανακοινώσει ένα ρεαλιστικό και άμεσα εφαρμόσιμο κυβερνητικό πρόγραμμα για την ενθάρρυνση των νέων ανθρώπων να κάνουν περισσότερα παιδιά, ώστε να αυξηθεί φυσιολογικά ο Ελληνικός πληθυσμός.
Η δήλωση σοκ του Κυριάκου Μητσοτάκη, που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων
Σε μία δήλωση σοκ προχώρησε και, μάλιστα, επίσημα ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ο οποίος κατά την ομιλία του στο Συνέδριο «Δημογραφικό 2022 ανέφερε ότι «η συνειδητή ένταξη αλλοδαπών στην Ελληνική κοινωνία θα ανακουφίσει την πληθυσμιακή μας υποχώρηση».
Δηλαδή για τον Πρωθυπουργό δε θα ήταν πιο αποτελεσματικό να δοθούν κίνητρα και διευκολύνσεις στα ζευγάρια των γηγενών Ελλήνων να γεννούν ας πούμε περισσότερα παιδιά ώστε να μην υπάρχει η «έλλειψη εργατικών χεριών» όπως την χαρακτηρίζει;
Είπε, μάλιστα, πως καθυστερούν τα μεγάλα έργα στην Ελλάδα γιατί δεν υπάρχουν εργατικά χέρια!
“Πρόκειται για μία απάντηση στο μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε στην έλλειψη εργατικών χεριών που παρατηρείται στον πρωτογενή τομέα και στον κλάδο των κατασκευών και όπως ξέρετε υπάρχουν ήδη φαινόμενα σοδειάς που δεν μαζεύονται, μεγάλα έργα τα οποία κινδυνεύουν σήμερα να καθυστερήσουν, επειδή πολύ απλά λείπουν από τη χώρα εργατικά χέρια.
Ταυτόχρονα, όμως, η ώριμη και κυρίως η συνειδητή ένταξη αλλοδαπών στην Ελληνική κοινωνία θα ανακουφίσει και την πληθυσμιακή μας υποχώρηση”
Και η εμπειρία μας από το πρώτο κύμα των Αλβανών μεταναστών, είναι μία εμπειρία θετική για την Ελληνική κοινωνία και την Ελληνική οικονομία. Η δεύτερη γενιά των οικογενειών αυτών έχουν πια ως Πατρίδα τους την Ελλάδα και τόπο καταγωγής τη χώρα των γονιών τους.
Και η εικόνα των μαθητικών μας παρελάσεων θα αποδεικνύει ότι πράγματι αξίζουν να αποκαλούνται Έλληνες όσοι μετέχουν της Ελληνικής Παιδείας».

Δημογραφικός εφιάλτης για την Ελλάδα: Από τις 150.000 γεννήσεις τον χρόνο στις μόλις 65.000 – Γιατί μειώθηκαν κατά 45% τα νεογέννητα; – Κάτω από 1,4 εκατομμύρια παιδιά την επόμενη εικοσαετία – Η ιστορική σύγκριση με την περίοδο 1932-1940 και 1955 – 1964 σε σχέση με το σήμερα που σοκάρει
Η Ιερά μονή του Οσίου Δαβίδ: Στην “καρδιά” της Εύβοιας κρύβεται ένα από τα ιστορικότερα προσκυνήματα της Ορθοδοξίας – Η Θαυματουργή παράδοση και η συγκλονιστική ιστορία της
Έρχεται εφιάλτης στην Ευρώπη: Οικονομική ασφυξία, χρέη-“μαμούθ”, βιομηχανική κατάρρευση και σύννεφα πολέμου – Γιατί οι Κυβερνήσεις προετοιμάζουν τους πολίτες για επιστράτευση και πολεμική σύγκρουση; – «Οι γιοι και οι κόρες μας πρέπει να είναι έτοιμοι να πολεμήσουν»
Στοιχεία σοκ για τους αστέγους στην Αθήνα: Σχεδόν οι 7 στους 10 είναι Έλληνες – Το 72,2% έχασε το σπίτι του για οικονομικούς λόγους και ένας στους τρεις ζει χωρίς στέγη για πάνω από πέντε χρόνια – Η οικονομική ασφυξία οδηγεί ανθρώπους στον δρόμο και η Κυβέρνησης Μητσοτάκη μας “πουλάει”… “ανάπτυξη”
Ανατολική Μεσόγειος: Κοινές ναυτικές ασκήσεις Αιγύπτου – Τουρκίας στις αρχές Νοεμβρίου – Έμμεση αναγνώριση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από το Κάιρο;- Η «Θάλασσα Φιλίας» και το διπλωματικό «πρέσινγκ» του Ερντογάν που φαίνεται να αποδίδει!- Προβληματίζεται κανένας στην Αθήνα ή μας αρκούν οι διαμαρτυρίες στον ΟΗΕ;
Εθνικό έγκλημα: Έθαψαν λιγνιτικά κοιτάσματα αξίας 400 δισεκατομμύριων ευρώ την ώρα πού η Ελλάδα «γονατίζει» από την ενεργειακή ακρίβεια – 201 ευρώ έφθασε η μεγαβατώρα την εβδομάδα πού πέρασε – 120 ευρώ θα μας κόστιζε εάν είχαμε λιγνιτική παραγωγή- Δείτε το συγκλονιστικό βίντεο από την καταστροφή των μηχανημάτων εξόρυξης του λιγνίτη στη Δυτική Μακεδονία
Διπλωματικό πόκερ στον ΟΗΕ: Ο Ερντογάν αλωνίζει σε Αιγαίο και Αν. Μεσόγειο και η Ελληνική Κυβέρνηση στέλνει επιστολές διαμαρτυρίας για το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο – Η αυταπάτη των «ήρεμων νερών» και της δήθεν «Ελληνο-Τουρκικής φιλίας» και τα Ελληνικά νησιά που κινδυνεύουν να “εξαφανιστούν” από τον χάρτη
Η Τουρκία “κόβει” και “ράβει” τη Λιβύη στα μέτρα της και η Ελλάδα παρακολουθεί για μια ακόμη φορά τις εξελίξεις: Υπό τις “ευλογίες” του Καλίν το “πάντρεμα” Τρίπολης και Βεγγάζης – Ποιός θα ελέγχει τον Λιβυκό Στρατό;
28η Οκτωβρίου 1940 : Ο λαμπρός Εορτασμός τής Εθνικής Επετείου από τό Νηπιαγωγείο τού Αρσακείου τής Εκάλης – Η εμπνευσμένη διοργάνωση από τήν Γενικη Διευθύντρια κα Γιώτα Παππά καί ο ενθουσιασμός τών νηπίων αλλά καί τών γονέων
Κρίσιμες εξελίξεις στο Ισραήλ: Η Τουρκία, τα τρία μεγάλα μέτωπα από τη Συρία μέχρι τη Συρία και την Αν. Μεσόγειο και τα ερωτήματα για την επόμενη ημέρα – Πως επηρεάζονται τα Εθνικά μας συμφέροντα εάν αποχωρήσει ο Νετανιάχου από την Πρωθυπουργία;
Αντώνης Σαμαράς – 28η Οκτωβρίου: «Η ελευθερία ενός λαού κρίνεται από όσα αρνείται να παραδώσει. Χρόνια πολλά, Ελλάδα» – Ηχηρή “παρέμβαση” του πρώην Πρωθυπουργού με πολλούς αποδέκτες για την Εθνική μας Επέτειο – Η φωτογραφία από το 1940 και το μήνυμα για την Ελευθερία
Γεωπολιτικές ανατροπές και εξελίξεις στη Λιβύη: Ο Σαντάμ Χαφτάρ “γλυκοκοιτάζει” την Προεδρία, η Τουρκία κερδίζει έδαφος και ο Τραμπ μπαίνει στο παιχνίδι – Τι γίνεται, όμως, με τα Ελληνικά συμφέροντα;
“Χείμαρρος” ο Αντώνης Σαμαράς κατά Μητσοτάκη – Γεραπετρίτη για Λιβύη, Τουρκία και τα Εθνικά θέματα: «Μην παίζετε με τη φωτιά… Ἡ πολιτική τῶν ὑποκλίσεων θίγει τήν ἀξιοπρέπεια τοῦ λαοῦ μας»
Ο Ερντογάν ανάβει “φωτιά” σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο με νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» – Στο στόχαστρο θαλάσσιες ζώνες, ΑΟΖ και βραχονησίδες – Η Ελληνική Κυβέρνηση για μια ακόμη φορά θα δεχθεί τετελεσμένα;
Νέο ενεργειακό σοκ: Αυξήσεις “φωτιά” στο ρεύμα με τη βενζίνη να έχει “καρφωθεί” μόνιμα πλέον πάνω από τα 2,15 ευρώ – Οικονομική “θηλειά” “πνίγει” τα νοικοκυριά και η αγωνία για τον χειμώνα κορυφώνεται ενώ οι Ευρωπαϊκές Κυβερνήσεις τα δίνουν όλα για τον Ζελένσκι – Ανύπαρκτη η ουσιαστική στήριξη προς τους πολίτες