Στον «πάγο» οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν: Το πυρηνικό πρόγραμμα φέρνει νέο διπλωματικό αδιέξοδο, ο Τραμπ σκληραίνει τη στάση του και η Τεχεράνη παίζει το τελευταίο της χαρτί με Κίνα και Στενά του Ορμούζ – Φόβοι για νέα γεωπολιτική ανάφλεξη χωρίς ορατή διέξοδο

Σε εξαιρετικά κρίσιμη και εύθραυστη φάση φαίνεται να περνούν οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, καθώς οι συνομιλίες παρουσιάζουν πλέον έντονα σημάδια επιβράδυνσης και διπλωματικής εμπλοκής. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, τα βασικά ζητήματα που κρατούν τις δύο πλευρές μακριά από συμφωνία είναι το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και η άρση των οικονομικών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν.

Όπως αναφέρεται, πηγές από χώρες που συμμετέχουν στις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις κάνουν λόγο για σοβαρές διαφωνίες που παραμένουν άλυτες, με αποτέλεσμα οι συνομιλίες να έχουν ουσιαστικά «κολλήσει» σε καίρια σημεία χωρίς ουσιαστική πρόοδο.

Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκεται το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Η Ουάσιγκτον απαιτεί σαφείς, δεσμευτικές και αυστηρές εγγυήσεις για τον περιορισμό των πυρηνικών δραστηριοτήτων της Τεχεράνης, ενώ η ιρανική πλευρά εμφανίζεται αμετακίνητη στην απαίτηση για άμεση και συγκεκριμένη άρση των κυρώσεων που έχουν πλήξει βαριά την οικονομία της χώρας.

Οι συνομιλίες φαίνεται να έχουν μπλοκάρει κυρίως στο ζήτημα της αμοιβαίας ανταλλαγής δεσμεύσεων, με κάθε πλευρά να απαιτεί πρώτα κινήσεις από την άλλη, οδηγώντας έτσι τη διαδικασία σε παρατεταμένη στασιμότητα.

Το κλίμα περιπλέχθηκε ακόμη περισσότερο μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αρχικά άφησε να εννοηθεί ότι μια συμφωνία ίσως βρίσκεται κοντά, όμως στη συνέχεια υιοθέτησε πιο σκληρή στάση, ξεκαθαρίζοντας πως δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια συμφωνία που δεν θα θεωρεί απολύτως ουσιαστική και επωφελή για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Ή θα υπάρξει μια πραγματικά μεγάλη συμφωνία ή δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία», ανέφερε χαρακτηριστικά, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο την πίεση στο ήδη τεταμένο διπλωματικό παρασκήνιο.

Παράλληλα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εξετάζεται η πιθανότητα ενός αρχικού μνημονίου κατανόησης που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προσωρινή γέφυρα αποκλιμάκωσης. Στο τραπέζι φέρονται να βρίσκονται ακόμη και ρυθμίσεις που αφορούν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μια περιοχή ζωτικής σημασίας για τη διεθνή αγορά ενέργειας και τη γεωπολιτική σταθερότητα.

Ωστόσο, η προοπτική μιας ολοκληρωμένης συμφωνίας μοιάζει να απομακρύνεται προς το παρόν, καθώς οι βασικές διαφορές παραμένουν αγεφύρωτες.

Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη εμφανίζεται να ενισχύει τη διαπραγματευτική της πίεση, προτείνοντας το εμπλουτισμένο ουράνιο να μεταφερθεί εκτός Ιράν μόνο προς την Κίνα και υπό αυστηρές προϋποθέσεις και εγγυήσεις. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια ενίσχυσης της στρατηγικής συνεργασίας με το Πεκίνο αλλά και ως μήνυμα προς τη Δύση ότι το Ιράν διαθέτει εναλλακτικά γεωπολιτικά στηρίγματα.

Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν παράλληλα ότι δεν πρόκειται να γίνουν υποχωρήσεις στο πυρηνικό ζήτημα χωρίς ουσιαστικό οικονομικό αντάλλαγμα μέσω της άρσης των κυρώσεων, ξεκαθαρίζοντας ότι η χώρα δεν θα δεχθεί μονομερείς περιορισμούς χωρίς οικονομική ανακούφιση.

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται πλέον σε κλίμα αυξημένης έντασης και αβεβαιότητας, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να πιέζουν για αυστηρό έλεγχο του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και την Τεχεράνη να αναζητά επειγόντως οικονομική διέξοδο μέσα από τη χαλάρωση των διεθνών περιορισμών. Το διπλωματικό αδιέξοδο ενισχύει τους φόβους για νέα γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια αστάθεια παραμένει ήδη σε οριακό σημείο.