Συμφωνία της Μέκκας: H Σαουδική Αραβία λέει «όχι» σε ενδεχόμενη ένταξη της Αιγύπτου στο «Ισλαμικό ΝΑΤΟ»

Το παρασκήνιο του νέου αμυντικού συμφώνου ανάμεσα σε Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν αποκαλύπτει το Middle East Eye.

Συμφωνία της Μέκκας: H Σαουδική Αραβία λέει «όχι» σε ενδεχόμενη ένταξη της Αιγύπτου στο «Ισλαμικό ΝΑΤΟ»

Η Σαουδική Αραβία έβαλε «φρένο» στην προσπάθεια της Τουρκίας να εντάξει την Αίγυπτο στο νέο σύμφωνο ασφαλείας που υπέγραψαν την περασμένη εβδομάδα το Ριάντ, η Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ, σύμφωνα με αποκάλυψη του Middle East Eye.

Τρεις σαουδαραβικές πηγές, οι οποίες έχουν γνώση των σχετικών διαβουλεύσεων, δήλωσαν στο MEE ότι η Τουρκία άσκησε πιέσεις προκειμένου το Κάιρο να αποτελέσει μέρος της νέας συμφωνίας, ωστόσο το Ριάντ δεν συναίνεσε.

Μία από τις πηγές, πρώην ανώτερος σύμβουλος της σαουδαραβικής μοναρχίας, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η Σαουδική Αραβία δεν επιθυμούσε την ένταξη της Αιγύπτου «τουλάχιστον για την ώρα».

Γιατί το Ριάντ δεν θέλει το Κάιρο στο νέο σύμφωνο

Πίσω από την απόφαση του βασιλείου φαίνεται να βρίσκονται βαθύτερες εντάσεις στις σχέσεις Ριάντ και Καΐρου. Και οι τρεις πηγές υποστήριξαν ότι η στάση της Σαουδικής Αραβίας συνδέεται με την ολοένα εντονότερη δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση του προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι.

Παράλληλα, στο Ριάντ φαίνεται να έχει εδραιωθεί η εκτίμηση ότι η Αίγυπτος δεν προσφέρει πλέον στη Σαουδική Αραβία τη στρατηγική και στρατιωτική αξία που είχε στο παρελθόν.

Η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, η οποία υπεγράφη στην ιερή πόλη της Μέκκας την περασμένη Παρασκευή (07/08), δημιουργεί έναν μηχανισμό αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής μεταξύ των τριών χωρών. Βάσει της συμφωνίας, μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον και των τριών.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η απουσία της Αιγύπτου από το νέο σχήμα δεν αποτελεί τυχαία εξέλιξη, αλλά αντανακλά τις υπόγειες τριβές που έχουν συσσωρευτεί τα τελευταία χρόνια ανάμεσα στο Ριάντ και το Κάιρο.

«Βράζουν» με τον Σίσι στο Ριάντ

Η δυσαρέσκεια της Σαουδικής Αραβίας έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, δεδομένου ότι το βασίλειο υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους, αν όχι ο σημαντικότερος, οικονομικός υποστηρικτής της κυβέρνησης Σίσι μετά την ανάληψη της εξουσίας το 2013.

Το Ριάντ φέρεται να διοχέτευσε αρχικά περίπου 25 δισεκατομμύρια δολάρια στην αιγυπτιακή οικονομία, σε μια προσπάθεια να στηρίξει το Κάιρο και να αποτρέψει την περαιτέρω επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης.

Με την πάροδο των ετών, όμως, η γενναιόδωρη αυτή στήριξη φαίνεται να έχει μετατραπεί σε πηγή απογοήτευσης για τους Σαουδάραβες αξιωματούχους, οι οποίοι θεωρούν ότι η Αίγυπτος δεν ανταπέδωσε τη στήριξη με αντίστοιχη συνδρομή σε κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας.

Μία από τις πηγές έκανε ειδική αναφορά στον «ελάχιστο και αναξιόπιστο» ρόλο της Αιγύπτου στον πολυετή πόλεμο της Σαουδικής Αραβίας με τους Χούθι στην Υεμένη. Παράλληλα, εξέφρασε δυσαρέσκεια για τη στάση του Καΐρου κατά τη διάρκεια του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Στο κάδρο της σαουδαραβικής δυσαρέσκειας βρίσκεται, σύμφωνα με τις πηγές, και η ολοένα στενότερη σχέση της Αιγύπτου με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Στο Ριάντ προκαλεί ανησυχία αυτό που χαρακτηρίζεται ως «υποταγή» του Καΐρου στο Αμπού Ντάμπι, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ έχουν επιβαρυνθεί σημαντικά.

Κομβικό σημείο της αντιπαράθεσης αποτελεί η Υεμένη, όπου τα ΗΑΕ υποστηρίζουν αυτονομιστικές δυνάμεις στον Νότο. Οι σαουδαραβικές πηγές θεωρούν ότι η στήριξη αυτή αφορά ομάδες που «απειλούν την εθνική ασφάλεια και τα συμφέροντα της Σαουδικής Αραβίας».

Συμφωνία της Μέκκας: H Σαουδική Αραβία λέει «όχι» σε ενδεχόμενη ένταξη της Αιγύπτου στο «Ισλαμικό ΝΑΤΟ»

Αεράμυνα για το Άμπου Ντάμπι, όχι για το Ριάντ

Δύο από τις πηγές στάθηκαν ιδιαίτερα στις κινήσεις του Καΐρου κατά τη διάρκεια των ιρανικών επιθέσεων.

Όπως ανέφεραν, η Αίγυπτος έστειλε συστήματα αεράμυνας και μαχητικά αεροσκάφη στο Άμπου Ντάμπι, προκειμένου να συνδράμει τα ΗΑΕ απέναντι στις ιρανικές επιθέσεις.

Την ίδια περίοδο, ο Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι επισκέφθηκε περισσότερες από μία φορές τον πρόεδρο των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ.

Αυτό που ενόχλησε ιδιαίτερα το Ριάντ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ήταν ότι δεν υπήρξε αντίστοιχη κινητοποίηση υπέρ της Σαουδικής Αραβίας.

Η εικόνα αυτή ενίσχυσε την αίσθηση στο βασίλειο ότι το Κάιρο επιλέγει πλέον προσεκτικά πού και σε ποιον προσφέρει στρατιωτική και πολιτική στήριξη, με τις επιλογές του να μην ταυτίζονται πάντοτε με τις στρατηγικές προτεραιότητες της Σαουδικής Αραβίας.

Η αιγυπτιακή «εξάρτηση» και το παράθυρο για το μέλλον

Η κριτική από σαουδαραβικής πλευράς γίνεται ακόμη πιο αιχμηρή από τα λόγια του πρώην ανώτερου συμβούλου της μοναρχίας, ο οποίος περιέγραψε την Αίγυπτο ως χώρα που διαχρονικά στηρίχθηκε στο Ριάντ, στην Ουάσινγκτον και σε άλλες εξωτερικές δυνάμεις, χωρίς, κατά την άποψή του, να προσφέρει αντίστοιχα ανταλλάγματα.

«Η Αίγυπτος ήταν πάντα εξαρτημένη από εμάς, από τις ΗΠΑ, και δεν επιστρέφει, απλώς παίρνει και παίρνει χωρίς αντάλλαγμα».

Παρά τη σκληρή αυτή αποτίμηση, η πόρτα για το Κάιρο δεν φαίνεται να έχει κλείσει οριστικά.

Η ίδια πηγή αναγνώρισε ότι η Τουρκία επιθυμούσε την ένταξη της Αιγύπτου στη συμφωνία και δήλωσε ότι το Ριάντ αντιλαμβάνεται τους λόγους που οδήγησαν την Άγκυρα σε αυτή τη θέση.

«Καταλαβαίνουμε ότι οι Τούρκοι ήθελαν να συμπεριληφθεί η Αίγυπτος και καταλαβαίνουμε γιατί», είπε ακόμα και συμπλήρωσε: «Ίσως στο μέλλον, αν δούμε ότι υπάρχει αλλαγή ή βελτίωση».

Έτσι, το μήνυμα από το Ριάντ μοιάζει περισσότερο με αναστολή παρά με οριστικό αποκλεισμό.

Η Αίγυπτος μένει εκτός της Συμφωνίας Κοινής Άμυνας της Μέκκας προς το παρόν, ενώ το ενδεχόμενο μελλοντικής ένταξής της θα εξαρτηθεί από το αν το Κάιρο μεταβάλει στάση και αποκαταστήσει, κατά την αντίληψη της σαουδαραβικής ηγεσίας, την αμοιβαιότητα στις σχέσεις των δύο χωρών.