Σύμφωνο Μετανάστευσης:”Από μια κλωστή” κρέμεται η ψήφισή του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Από μία κλωστή κρέμεται το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, που αναμένεται ότι θα τεθεί σε ψηφοφορία σήμερα (Τετάρτη 10.4.2024) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η συζήτηση του Συμφώνου, που φιλοδοξεί να καθιερώσει μία νέα, κοινή πολιτική για τη διαχείριση της υποδοχής και της μεταγκατάστασης αιτούντων άσυλο σε όλο το ευρωπαϊκό μπλοκ, επιδιώκει να δώσει μία ενιαία απάντηση στο ζήτημα του μεταναστευτικού, μετά από περίπου 10 χρόνια κρίσεων και μεμονωμένων απαντήσεων των κρατών μελών στο πρόβλημα.

Στο νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης, κομβική θεωρείται η καθιέρωση της υποχρεωτικής αλληλεγγύης, με βάση την οποία όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να συνεισφέρουν στη διαχείριση του μεταναστευτικού, είτε οικονομικά, είτε φιλοξενώντας μετανάστες, είτε παρέχοντας επιχειρησιακή υποστήριξη.

Το κείμενο του Συμφώνου, μετά από πάμπολλες συζητήσεις και αντιπαραθέσεις, περιλαμβάνει πέντε νόμους, που σύμφωνα με τους νομοθέτες, επιδιώκουν «τη μεταρρύθμιση των ισχυόντων κανόνων με έμφαση στη συνεργασία, αλλά και την υποχρεωτική πλην όμως ευέλικτη αλληλεγγύης». Αρκετοί ευρωβουλευτές θεωρούν ότι το σύμφωνο θα ανακουφίσει χώρες όπως την Ελλάδα και την Ιταλία, που έχουν αναλάβει το κύριο βάρος των μεταναστευτικών ροών που έρχονται από τις θαλάσσιες οδούς της Μεσογείου.

Οι στόχοι του νέου Συμφώνου ακούγονται φιλόδοξοι. Πλην όμως, οι ρυθμίσεις που καθιερώνει προσκρούουν σε αντιδράσεις, με τους δεξιούς να το θεωρούν αριστερό και τους αριστερούς δεξιό. Το σύμφωνο αναμένεται να υποστηριχτεί από τις τρεις μεγάλες πολιτικές ευρωομάδες (ΕΛΚ, Σοσιαλιστές και Φιλελεύθεροι), αν και δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει αποχές και αρνητικές ψήφους από ευρωβουλευτές τους. Από την άλλη, οι πραγματιστές υποστηρίζουν ότι το κείμενο είναι το καλύτερο δυνατό που μπορεί να υπάρξει στην παρούσα στιγμή, την ώρα μάλιστα που η ακροδεξιά αναμένεται να βγει ενισχυμένη στις ευρωεκλογές του Ιουνίου.

Για «λεπτό, ισορροπημένο αποτέλεσμα» μίλησε ο Μαργαρίτης Σχοινάς

Ο Έλληνας αντιπρόεδρος της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς, στην ομιλία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τόνισε ότι το πακέτο μέτρων που περιλαμβάνει το σύμφωνο είναι «λεπτό, ισορροπημένο αποτέλεσμα».

«Είμαστε έτοιμοι να ανοίξουμε την πόρτα σε ένα νέο σπίτι, που θα βασίζεται στον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της αξιοπρέπειας και των αξιών που εκπροσωπούμε. Όχι σε μία Ευρώπη – φρούριο, αλλά σε ένα καλά φυλασσόμενο σπίτι με πιο ασφαλή εξωτερικά σύνορα και πιο σαφείς κανόνες για το ποιος δικαιούται να εισέλθει. Ένα σπίτι που θα παρέχει καταφύγιο σε όσους διαφεύγουν από τη δίωξη, τον πόλεμο και τη βία, όπου οι αιτήσεις ασύλου θα διεκπεραιώνονται με τον δέοντα τρόπο και δίκαια», υπογράμμισε, σημειώνοντας ότι οι νέοι κανόνες διασφαλίσουν ότι «όσοι δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα να βρίσκονται υπό την προστασία μας θα πρέπει να επιστρέφονται στις χώρες καταγωγής τους με ταχύτητα και αξιοπρέπεια».

Τι προβλέπει το νέο Σύμφωνο

Το νέο Σύμφωνο γα τη Μετανάστευση και το Άσυλο περιέχει προβλέψεις που αφορούν όλα τα στάδια του ζητήματος, από τον έλεγχο διαλογής των παράτυπων μεταναστών και τη λήψη βιομετρικών δεδομένων, μέχρι και τις διαδικασίες διεκπεραίωσης των αιτήσεων ασύλου από τα κράτη-μέλη.

Επίσης, έχει προβλέψεις για τη συνεργασία και την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών αλλά και τον τρόπο διαχείρισης κρίσεων. Σε κάθε περίπτωση, εισηγητές του Συμφώνου ξεκαθάριζαν ότι οι πέντε νόμοι είναι στην πραγματικότητα ενιαίοι. Αν απορριφθεί έστω και ένας, θα καταπέσει όλο το νομοσχέδιο.

Το νέο Σύμφωνο κατά πολλούς θεωρείται από τους μεγαλύτερους πολιτικούς φακέλους της παρούσας θητείας. Ωστόσο οι εισηγητές των ευρωομάδων παραδέχονται ότι υπάρχουν διαιρέσεις τόσο μεταξύ όσο και εντός κομμάτων, με αποτέλεσμα να θεωρούν ότι η πρόβλεψη για το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας είναι αδύνατη.

Ποιοι διαφωνούν με το Νέο Σύμφωνο

Την αντίθεσή τους στο Νέο Σύμφωνο έχουν εκφράσει γνωστές περιπτώσεις, όπως οι νομοθέτες του ουγγρικού κόμματος του Βίκτορ Ορμπάν Fidesz, όπως και η ακροδεξιά ομάδα Ταυτότητα και Δημοκρατία (ID) που στους κόλπους της περιλαμβάνει τη Λέγκα της Ιταλίας, τον Εθνικό Συναγερμό της Γαλλίας και τη γερμανική Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD).

Παράλληλα, αντιδράσεις υπάρχουν και στο εσωτερικό των κυρίαρχων ευρωομάδων. Οι 16 Ιταλοί ευρωβουλευτές των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών προτίθενται να καταψηφίσουν το σύμφωνο.

«Όχι» στο νέο Σύμφωνο και από το λαϊκίστικο Κίνημα Πέντε Αστέρων της Ιταλίας, που θεωρεί ότι είναι άχρηστο για τη χώρα του αλλά και επιζήμιο για τα δικαιώματα των μεταναστών. Μη σαφής θεωρείται μέχρι στιγμής η στάση των μελών του κόμματος της Τζόρτζια Μελόνι «Τα Αδέρφια της Ιταλίας», που συγκατοικεί με τους Ευρωπαϊκούς Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές (ECR), με κυρίαρχης την πολωνική αντιπροσωπεία του Νόμου και της Δικαιοσύνης που αντιτίθεται στις αλλαγές. Οι ευρωβουλευτές της Μελόνι δεν έχουν αποφασίσει ακόμη και «θα εξετάσουν κάθε φάκελο ξεχωριστά».

Αντιστάσεις εκφράζονται επίσης από τους 72 ευρωβουλευτές των Πρασίνων και τους 37 της Αριστεράς, κάνοντας λόγο για αυστηρές διατάξεις που θα υποβαθμίσουν τη διαδικασία ασύλου και θα επιτρέψουν παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Το νέο Σύμφωνο χρειάζεται για να περάσει απλή πλειοψηφία. Κάτι τέτοιο σημαίνει ότι η έγκρισή του θα εξαρτηθεί από το πόσοι από τους 705 ευρωβουλευτές θα ψηφίσουν.

Να σημειωθεί ότι το Κοινοβούλιο έχει ακόμη μία προγραμματισμένη σύνοδο ολομέλειας στα τέλη Απριλίου, όπου το Νέο Σύμφωνο θα μπορούσε να τεθεί σε νέα ψηφοφορία.