Συμβούλιο Επικρατείας: Οριστικοί «τίτλοι τέλους» για τον 13ο και 14ο μισθό στο Δημόσιο

Νομικά ανεκτές κρίθηκαν οι περικοπές, δημοσιονομικά ανέφικτη η επαναφορά των επιδομάτων, παρά τα πλεονάσματα των τελευταίων ετών.

Συμβούλιο Επικρατείας: Οριστικοί «τίτλοι τέλους» για τον 13ο και 14ο μισθό στο Δημόσιο

Οριστικά φαίνεται να κλείνει το κεφάλαιο της επαναφοράς των επιδομάτων εορτών και άδειας για τους εργαζόμενους στο Δημόσιο, καθώς η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έθεσε «φρένο» στις σχετικές διεκδικήσεις. Με απόφαση που θεωρείται καθοριστικής σημασίας, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές που είχαν κατατεθεί από την ΑΔΕΔΥ και ομάδες εκπαιδευτικών, κρίνοντας ότι η κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού δεν αντίκειται ούτε στο Σύνταγμα ούτε στο ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο.

Η εξέλιξη αυτή παγιώνει το ισχύον μισθολογικό καθεστώς για περίπου 700.000 εργαζόμενους στον στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένων των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ, βάζοντας ουσιαστικά τέλος στις δικαστικές προσπάθειες επαναφοράς των επιδομάτων σε ανώτατο επίπεδο.

Το σκεπτικό της απόφασης — Οι λόγοι της απόρριψης

Η κρίση του δικαστηρίου στηρίχθηκε σε τρεις βασικούς πυλώνες, οι οποίοι συνθέτουν το νομικό και οικονομικό σκεπτικό της απόφασης.

1. Διαφορετική σχέση εργασίας σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα
Οι δικαστές έκριναν ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι βρίσκονται σε ιδιαίτερο υπηρεσιακό καθεστώς έναντι του κράτους, γεγονός που επιτρέπει διαφοροποιήσεις στο μισθολογικό τους πλαίσιο σε σύγκριση με τον ιδιωτικό τομέα, χωρίς να παραβιάζεται η συνταγματική αρχή της ισότητας. Με άλλα λόγια, η διαφορετική φύση της απασχόλησης δικαιολογεί και διαφορετική μισθολογική αντιμετώπιση.

2. Διασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης
Σύμφωνα με την Ολομέλεια, η κατάργηση των δώρων:

• δεν προσβάλλει την ανθρώπινη αξία των εργαζομένων,

• δεν παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας,

• δεν οδηγεί σε συνθήκες που θέτουν σε κίνδυνο ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης.

Η εκτίμηση αυτή βασίστηκε στη συνολική εικόνα των αποδοχών στο Δημόσιο και όχι μόνο στην απώλεια των συγκεκριμένων επιδομάτων.

3. Το δημοσιονομικό κόστος
Καθοριστικό ρόλο στην τελική κρίση έπαιξαν τα οικονομικά στοιχεία που προσκόμισε η πλευρά του Δημοσίου. Το ενδεχόμενο επαναφοράς των επιδομάτων υπολογίστηκε ότι θα επιβάρυνε τον κρατικό προϋπολογισμό με περίπου:

• 1,37 δισ. ευρώ ετησίως ως καθαρή δαπάνη,

• 1,55 δισ. ευρώ ετησίως μαζί με τις εργοδοτικές εισφορές.

Το δικαστήριο έκρινε ότι μια τέτοια μόνιμη δημοσιονομική επιβάρυνση δεν μπορεί να θεωρηθεί ανεκτή υπό τις σημερινές οικονομικές συνθήκες, ανεξάρτητα από τη βελτίωση ορισμένων μακροοικονομικών δεικτών.

Συμβούλιο Επικρατείας: Οριστικοί «τίτλοι τέλους» για τον 13ο και 14ο μισθό στο Δημόσιο

Τα επιχειρήματα της ΑΔΕΔΥ και η ευρωπαϊκή διάσταση

Από την πλευρά της συνδικαλιστικής οργάνωσης, υποστηρίχθηκε ότι η διατήρηση των περικοπών συγκρούεται με τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και με την Οδηγία 2022/2041 για επαρκείς κατώτατους μισθούς στην ΕΕ.

Τα βασικά σημεία της επιχειρηματολογίας ήταν:

• Ζήτημα ίσης μεταχείρισης: Η ευρωπαϊκή νομοθεσία, σύμφωνα με την ΑΔΕΔΥ, προωθεί τη σύγκλιση όρων αμοιβής μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ώστε να διασφαλίζεται επαρκές εισόδημα για όλους τους εργαζόμενους.

• Αλλαγή οικονομικών συνθηκών: Επισημάνθηκε ότι οι συνθήκες βαθιάς δημοσιονομικής κρίσης της μνημονιακής περιόδου έχουν πλέον μεταβληθεί και ότι τα δημοσιονομικά πλεονάσματα δημιουργούν περιθώριο αποκατάστασης απωλειών εισοδήματος.

Ωστόσο, το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν υιοθέτησε την επιχειρηματολογία αυτή, κρίνοντας ότι οι περιορισμοί παραμένουν νομικά θεμιτοί και συμβατοί με το ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Ένα ζήτημα που κλείνει μετά από μια δεκαετία

Η απόφαση ουσιαστικά θέτει οριστική «σφραγίδα» σε ένα από τα πιο επίμονα εργασιακά και μισθολογικά ζητήματα της τελευταίας δεκαετίας, το οποίο συνδέθηκε άμεσα με τις μνημονιακές περικοπές και τις δημοσιονομικές προσαρμογές της χώρας. Παράλληλα, αναμένεται να επηρεάσει το πλαίσιο διεκδικήσεων στο Δημόσιο και να μεταφέρει τη συζήτηση πλέον από τα δικαστήρια στο πεδίο της πολιτικής και της δημοσιονομικής πολιτικής.