Συναγερμός από το ΔΝΤ – Έρχονται για δύσκολες αποφάσεις: «Τέλος εποχής» για το φθηνό χρέος

Νέες ισχυρές προειδοποιήσεις για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας έστειλε η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, βάζοντας στο επίκεντρο το αυξανόμενο δημόσιο χρέος, το κόστος δανεισμού και τις πιέσεις που εξακολουθούν να προκαλούν οι ενεργειακές αναταράξεις.

Το μήνυμα της επικεφαλής του ΔΝΤ προς τις κυβερνήσεις είναι ότι τα περιθώρια ελιγμών στενεύουν και ότι απαιτούνται αποφάσεις που μπορεί να έχουν σημαντικό πολιτικό κόστος.

ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΧΡΕΟΣ ΑΝΕΒΑΙΝΕΙ ΚΑΙ Ο ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΒΑΡΑΙΝΕΙ

Η Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι οι προηγμένες οικονομίες πρέπει να περιορίσουν τον νέο κύκλο αύξησης του χρέους και να προχωρήσουν σε δημοσιονομική εξυγίανση.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το ύψος του χρέους, αλλά και το κόστος εξυπηρέτησής του. Η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων αυξάνει τις δαπάνες για τόκους, περιορίζοντας τα ποσά που μπορούν να διαθέσουν οι κυβερνήσεις για άλλες ανάγκες.

Η επικεφαλής του ΔΝΤ περιέγραψε την εξέλιξη του παγκόσμιου χρέους ως μια «σκάλα» που ανεβαίνει κάθε φορά που εμφανίζεται ένα μεγάλο οικονομικό σοκ, χωρίς να ακολουθεί αντίστοιχη αποκλιμάκωση.

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΣΤΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΠΙΕΣΗ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ

Στο κάδρο βρίσκεται και η ενέργεια.

Το ΔΝΤ έχει επισημάνει ότι το ενεργειακό σοκ δεν έχει εξαφανιστεί, ενώ οι γεωπολιτικές εξελίξεις, η κατάσταση γύρω από τα ενεργειακά αποθέματα και η αυξημένη ζήτηση δημιουργούν ένα περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας.

Μια νέα παρατεταμένη άνοδος του ενεργειακού κόστους θα μπορούσε να επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις και παράλληλα να δυσκολέψει την προσπάθεια των κεντρικών τραπεζών να διατηρήσουν τον πληθωρισμό υπό έλεγχο.

Για το ΔΝΤ, η σταθερότητα στον ενεργειακό εφοδιασμό αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας.

ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΖΗΤΟΥΝ ΥΨΗΛΟΤΕΡΟ ΚΟΣΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΕΟΣ

Ένα ακόμη ζήτημα που προκαλεί ανησυχία είναι η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων.

Η Γκεοργκίεβα έχει επισημάνει ότι οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένες απαιτήσεις από τις αγορές για τη χρηματοδότηση του χρέους τους. Όσο αυξάνεται το κόστος δανεισμού, τόσο περιορίζεται η δυνατότητα των κρατών να χρησιμοποιούν νέες δαπάνες ή φορολογικές παρεμβάσεις για να στηρίξουν την οικονομία.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για οικονομίες με ήδη υψηλό χρέος, καθώς κάθε νέα αύξηση των επιτοκίων ή των αποδόσεων μπορεί να μεταφράζεται σε μεγαλύτερες δαπάνες εξυπηρέτησης.

ΣΤΟ ΚΑΔΡΟ ΚΑΙ Η ΕΚΡΗΞΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ

Παράλληλα, ένας νέος παράγοντας μπαίνει στην εξίσωση: η τεράστια επενδυτική κινητικότητα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.

Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες αναζητούν τεράστια κεφάλαια για data centers, υποδομές και ενεργειακές ανάγκες. Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι αυτή η αυξημένη ζήτηση για κεφάλαια μπορεί να επηρεάσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές και τον ανταγωνισμό για διαθέσιμη χρηματοδότηση.

Την ίδια στιγμή, η ίδια η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί παράγοντα που μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη, δημιουργώντας μια ιδιαίτερα σύνθετη ισορροπία ανάμεσα στις ευκαιρίες και στους χρηματοοικονομικούς κινδύνους.

«ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΑΛΛΑ ΑΝΑΓΚΑΙΕΣ» ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα καλεί ουσιαστικά τις κυβερνήσεις να αξιοποιήσουν τα περιθώρια που έχουν σήμερα, πριν οι αυξημένες υποχρεώσεις περιορίσουν ακόμη περισσότερο τις επιλογές τους.

Το ΔΝΤ ζητά αξιόπιστα μεσοπρόθεσμα σχέδια δημοσιονομικής προσαρμογής, ενώ παράλληλα θεωρεί κρίσιμη τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών από τις κεντρικές τράπεζες.

Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον πώς θα συνδυαστούν η ανάγκη για ανάπτυξη με τη συγκράτηση του χρέους και την αντιμετώπιση των ενεργειακών και γεωπολιτικών πιέσεων.

Η προειδοποίηση του ΔΝΤ δεν αποτελεί πρόβλεψη για μια συγκεκριμένη επερχόμενη παγκόσμια κρίση. Είναι, όμως, ένα σαφές μήνυμα ότι η περίοδος κατά την οποία οι κυβερνήσεις μπορούσαν να αυξάνουν εύκολα τις δαπάνες μέσω νέου δανεισμού γίνεται ολοένα πιο δύσκολη.

Και πλέον, σύμφωνα με την επικεφαλής του Ταμείου, το ζήτημα δεν είναι αν οι αποφάσεις θα είναι πολιτικά εύκολες, αλλά αν οι κυβερνήσεις θα διαθέσουν το απαιτούμενο περιθώριο για να αντιμετωπίσουν εγκαίρως τις πιέσεις που συσσωρεύονται στην παγκόσμια οικονομία.