Συναγερμός στη Μεσόγειο: Ρωσικός στολίσκος πολεμικών πλοίων εντοπίστηκε με κλειστούς πομπούς

Στη Μεσόγειο επέστρεψε το ρωσικό Πολεμικό Ναυτικό έπειτα από απουσία δύο μηνών, με ένα κομβόι τεσσάρων πλοίων που πέρασε από τα Στενά του Γιβραλτάρ και κατευθύνθηκε προς τη Συρία, υπό στενή ευρωπαϊκή επιτήρηση.

Σύμφωνα με το Euronews, ανώτερη ευρωπαϊκή στρατιωτική πηγή, η οποία μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε ότι τα πλοία κατέπλευσαν τη Δευτέρα στο λιμάνι της Ταρτούς. Η δίμηνη απουσία περιγράφεται από στρατιωτικές πηγές ως η πρώτη διακοπή της ρωσικής ναυτικής παρουσίας στη Μεσόγειο από το 2013.

Στο κομβόι συμμετείχαν το φορτηγό πλοίο Sparta και το δεξαμενόπλοιο General Skobelev, τα οποία τελούν υπό κυρώσεις, καθώς και το πλοίο ανεφοδιασμού Akademik Pashin. Τη συνοδεία τους είχε αναλάβει το αντιτορπιλικό Admiral Levchenko.

Η αποστολή εντάσσεται στο λεγόμενο «Syrian Express», την ανεπίσημη ονομασία του δικτύου πλοίων που χρησιμοποιεί η Μόσχα για τη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού, πυρομαχικών, καυσίμων και προσωπικού στη Συρία.

Δεδομένα της MarineTraffic, τα οποία επικαλείται το δημοσίευμα, δείχνουν ότι πλοία του κομβόι απενεργοποίησαν τους πομποδέκτες του Συστήματος Αυτόματης Αναγνώρισης, γνωστού ως AIS, πριν περάσουν από το Γιβραλτάρ. Το σύστημα μεταδίδει πληροφορίες για την ταυτότητα, τη θέση, την ταχύτητα και την πορεία των πλοίων.

Κατά την ίδια στρατιωτική πηγή, η απενεργοποίηση των πομποδεκτών από πλοία του «Syrian Express» έχει γίνει συχνότερη τους τελευταίους μήνες, φτάνοντας να αποτελεί σχεδόν συστηματική πρακτική.

Η κίνηση των ρωσικών πλοίων παρακολουθήθηκε σε διαφορετικά σημεία της διαδρομής τους. Το Ηνωμένο Βασίλειο ανέπτυξε τα HMS Duncan, HMS St Albans και HMS Severn κατά τη διέλευση του κομβόι από τη Μάγχη.

Στην κεντρική Μεσόγειο, τη στενή παρακολούθησή τους ανέλαβε η ιταλική φρεγάτα Carabinieri. Το Euronews αναφέρει ότι εξασφάλισε φωτογραφίες της φρεγάτας δίπλα στα ρωσικά πλοία.

Η επιστροφή στην Ταρτούς έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Μόσχα, καθώς η εγκατάσταση αποτελεί το βασικό της σημείο ανεφοδιασμού και συντήρησης στη Μεσόγειο. Η σοβιετική παρουσία στο λιμάνι ξεκίνησε το 1971, ενώ η βάση απέκτησε κεντρικό ρόλο στη ρωσική στρατιωτική επέμβαση στη Συρία, που άρχισε τον Σεπτέμβριο του 2015 υπέρ του Μπασάρ αλ Άσαντ.

Μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ, τον Δεκέμβριο του 2024, τα ρωσικά πολεμικά πλοία αποχώρησαν από την Ταρτούς μέσα σε λίγες ημέρες, υπό την αβεβαιότητα για το μέλλον των εγκαταστάσεων.

Τον Αύγουστο, ωστόσο, η Δαμασκός ανακοίνωσε συμφωνία με τη Μόσχα για τη μελλοντική παρουσία της στις δύο ρωσικές βάσεις στη Συρία.

Σύμφωνα με το συριακό κρατικό πρακτορείο SANA, που επικαλέστηκε το υπουργείο Εξωτερικών στις 9 Αυγούστου, η αεροπορική βάση Χμεϊμίμ και η ναυτική βάση της Ταρτούς πρόκειται να μετατραπούν σε «κέντρα κοινής εκπαίδευσης και ανάπτυξης δυνατοτήτων».

Παρά την επιστροφή, η διατήρηση της ρωσικής παρουσίας στη Μεσόγειο αντιμετωπίζει δυσκολίες. Η ευρωπαϊκή στρατιωτική πηγή που μίλησε στο Euronews αναφέρθηκε στη γήρανση του ρωσικού στόλου, στις κυρώσεις κατά του «σκιώδους στόλου» και στις ουκρανικές επιθέσεις με θαλάσσια και εναέρια drone στη Μαύρη Θάλασσα.

Η πίεση στα πλοία που χρησιμοποιεί η Ρωσία για να παρακάμπτει τις δυτικές κυρώσεις αυξάνει, παράλληλα, την ανάγκη διάθεσης πολεμικών πλοίων για τη συνοδεία των δεξαμενόπλοιών της.