Συναγερμός στις ελληνικές τράπεζες: Απάτη νέου τύπου απειλεί τις καταθέσεις

Αυξημένη ετοιμότητα και προσοχή ζητούν οι τράπεζες από τους πελάτες τους, καθώς από τις αρχές του έτους επιτήδειοι έχουν καταφέρει να αποσπάσουν εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ από τραπεζικές καταθέσεις.

Ο νέος τύπος απάτης γίνεται με μέθοδο γνωστή ως «Caller ID Spoofing», με την οποία οι επίδοξοι απατεώνες καλούν από τηλεφωνικό αριθμό του εξωτερικού, όμως στο κινητό του θύματος ο αριθμός κλήσης μοιάζει ή είναι ο ίδιος με εκείνον της εκάστοτε τράπεζας με την οποία συνεργάζονται.

Για να αντιμετωπίσει τα κρούσματα απάτης, η Ελληνική Ένωση Τραπεζών (ΕΕΤ) συνεργάζεται με την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) και τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών. Από τον Απρίλιο έχει γίνει φραγή εισερχομένων κλήσεων σε μια σειρά από αριθμούς τηλεφώνου με έδρα εκτός Ελλάδας που επιχείρησαν να αποσπάσουν χρήματα και πληροφορίες από τους πελάτες των τραπεζών κατά το τελευταίο διάστημα. Οι αριθμοί αυτοί έχουν συλλεχθεί από τις τράπεζες, που έχουν αναγνωρίσει τα συγκεκριμένα τηλέφωνα ως επικίνδυνα. Η πλειονότητα των παρόχων τηλεπικοινωνιών έχει ανταποκριθεί στο κάλεσμα της EETT εφαρμόζοντας το μέτρο της φραγής.

Πώς λειτουργεί

Το υποψήφιο θύμα δέχεται μια κλήση. Ο αριθμός που εμφανίζεται στην οθόνη του τηλεφώνου είναι ίδιος με αυτόν της τράπεζάς του – και συνήθως αντιστοιχεί στα κεντρικά γραφεία ή στο τμήμα εξυπηρέτησης πελατών. Στην άλλη άκρη της γραμμής βρίσκεται ο επίδοξος απατεώνας, υποκρινόμενος υπάλληλο του τμήματος εξυπηρέτησης πελατών της τράπεζας. Ενίοτε, οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν τα ονόματα πραγματικών υπαλλήλων καταστημάτων της τράπεζας.

Συνήθως, απευθύνονται στο υποψήφιο θύμα με το όνομά του και ζητούν στοιχεία, όπως κωδικούς e-banking, ΡΙΝ κάρτας κ.ά.

Ως «δόλωμα» χρησιμοποιούν συνήθως την υποτιθέμενη καταβολή κάποιου επιδόματος και τονίζουν ότι επείγει η αποδοχή του, καθώς διαφορετικά αυτό δεν θα επικυρωθεί. Άλλες φορές κάνουν λόγο για μεγάλες επενδυτικές ευκαιρίες εν είδει επιβράβευσης πελατών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ισχυρίζονται ότι θέλουν να διακόψουν μια συναλλαγή απάτης.

Άλλες φορές, μπορεί να ζητήσουν από το υποψήφιο θύμα να πραγματοποιήσει ανάληψη ή μεταφορά χρημάτων από ΑΤΜ.

Πάντα, δίνουν τη διάσταση του κατεπείγοντος, χωρίς να αφήσουν στο υποψήφιο θύμα τον χρόνο να σκεφτεί. Αν ο πελάτης (υποψήφιο θύμα) εκφράσει δυσπιστία, του επισημαίνουν ότι τηλεφωνούν από το δίκτυο της τράπεζας και τον καλούν ακόμα και να επιβεβαιώσει την προ- έλευση του αριθμού.

Τα δίκτυα των απατεώνων φέρονται να στοχεύουν ειδικά πελάτες που έχουν σημαντικά ποσά σε τραπεζικούς λογαριασμούς, ώστε να αποσπάσουν αρκετές χιλιάδες ευρώ από κάθε θύμα που θα πέσει στην παγίδα. Αν και οι τράπεζες δεν δίνουν προσώρας αναλυτικά στοιχεία για τα ποσά που έχουν χαθεί με τη μέθοδο Caller ID Spoofing, πηγές της αγοράς μιλούν για ένα συνολικό ποσό μεταξύ 100.000 και 200.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, η ζημιά ως τώρα δεν είναι μεγάλη, όμως, αν συνεχιστεί, γρήγορα μπορεί να ξεφύγει. Γι’ αυτό και οι τράπεζες παίρνουν τα μέτρα τους, τόσο με καμπάνιες ενημέρωσης όσο και με τη φραγή κλήσεων.

Μέτρα προφύλαξης

Όπως αναφέρουν σε σχετικές ανακοινώσεις, συνιστάται στους πελάτες:

Να διακόπτουν άμεσα την κλήση και να καλούν τον οργανισμό από τον οποίο υποτίθεται ότι προέρχεται η κλήση ώστε να την επιβεβαιώσουν.

Να μη δίνουν ποτέ και σε κανέναν ευαίσθητα προσωπικά ή τραπεζικά στοιχεία:

username, κωδικούς χρήσης, αριθμούς καρτών, ΡΙΝ, OTPS (κωδικοί μιας χρήσης) κ.λπ. Όπως επισημαίνεται, τράπεζες και οργανισμοί δεν ζητούν από τους καταναλωτές για κανέναν λόγο να αποκαλύψουν τέτοια στοιχεία κατά τη διάρκεια μιας γνήσιας επικοινωνίας.

Να μην πληκτρολογούν ποτέ κωδικούς που υποδεικνύει όποιος είναι στην άλλη άκρη της γραμμής.

Να διαβάζουν προσεκτικά τα μηνύματα που δέχονται από την τράπεζά τους με SMS OTP ή Viber ΟΤΡ.

Να τερματίζουν κατευθείαν την κλήση με το που αντιλαμβάνονται ότι πρόκειται για απάτη και να προ- βαίνουν άμεσα σε αναφορά στην Αστυνομία.

Να ενημερώνουν το συγγενικό και φιλικό τους περιβάλλον ή ακόμα και να κάνουν σχετική ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ώστε να είναι ενήμεροι όσο το δυνατόν περισσότεροι πολίτες.

Ο φόβος και το όπλο της ΑΙ

Οι επιτήδειοι, όπως λέγεται, βρίσκονται συνήθως ένα βήμα μπροστά από τις ελεγκτικές αρχές. Η επόμενη «αναβάθμιση» των απατεώνων θα ενσωματώνει και την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ). Με τη χρήση ΑΙ, θα μπορούν να μιμηθούν φωνές άλλων ανθρώπων, υπό την προϋπόθεση να έχουν έστω ένα δείγμα.

Έτσι, θα μπορούν δυνητικά να συστήνονται ως συγκεκριμένοι υπάλληλοι τράπεζας ή άλλου οργανισμού, με στόχο να ξεγελάσουν ακόμα και τους πιο υποψιασμένους. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι τράπεζες λαμβάνουν τα μέτρα τους για να αντιμετωπίσουν και τέτοια σενάρια, επιστρατεύοντας το ίδιο όπλο. Δηλαδή, να αναγνωρίζουν τη χρήση ΑΙ, μέσω… ΑΙ!