Συνάντηση Ελλάδας – Τουρκίας στο ΝΑΤΟ μετά την ‘υποχώρηση’ του Oruc Reis – Τι θα επιδιώξει η Ελλάδα;

Συνάντηση Ελλάδας – Τουρκίας θα διεξαχθεί αύριο Τρίτη στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, μόνο με τεχνικά ζητήματα στην ατζέντα. Διπλωματική πηγή ανέφερε ότι το επίπεδο είναι στρατιωτικό και εκεί αναμένεται να παρουσιαστούν οι θέσεις της Τουρκίας επί των ελληνικών θέσεων, οι οποίες έχουν κατατεθεί μετά τη δεύτερη συνάντηση στη γραμματεία της Συμμαχίας.

Ο στόχος είναι οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε ένα τεχνικό κείμενο αρχών. Ο διπλωμάτης έκανε λόγο για ένα κείμενο πλαίσιο με «γενικές αρχές» και «αυταπόδεικτα πράγματα», όπως για παράδειγμα «ο σεβασμούς του Διεθνούς Δικαίου» και «η ειρηνική επίλυση των διαφορών».

Εξάλλου, μόνο τεχνικούς όρους απεμπλοκής των στρατιωτικών δυνάμεων Ελλάδας και Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, συζήτησε η Ελλάδα στο ΝΑΤΟ, μετά την πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα.

Σύμφωνα με τη διπλωματική πηγή «είχε ξεκινήσει μια κινητικότητα μεταξύ ΝΑΤΟ και Γερμανικής Προεδρίας, για το πώς θα μπορούσε να εμπλακεί και το ΝΑΤΟ στην κινητοποίηση για την αποκλιμάκωση, ενόψει και του Gymnich». Περίπου στις 20 Αυγούστου η κινητικότητα κλιμακώθηκε.

Στο περιθώριο του Gymnich, το ΝΑΤΟ προσπάθησε (μέσω Στόλτεμπεργκ) να δει τον υπουργό Εξωτερικών Δένδια και τον υπουργό Αμυνας Παναγιωτόπουλο. Η εμπλοκή του ΝΑΤΟ έχει να κάνει με την παρουσία διάφορων περιουσιακών στοιχείων (ΝΑΤΟ – assets) στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ελληνική διπλωματική επιδίωξη ήταν πρώτα να ακούσει ο Στόλτεμπεργκ τους δύο υπουργούς κι αφού τους ακούσει θα ανακοινώσει στρατιωτικά μέτρα για τη μείωση της έντασης στο πεδίο.

Σύμφωνα με την ίδια διπλωματική πηγή, η παρεξήγηση ήταν πως ο Στόλτεμπεργκ σκέφτηκε ότι θα κάνει ένα μηχανισμό που θα στηθούν επιτροπές οι οποίες θα συζητούσαν συχνότητες κτλ. Ο μηχανισμός Στόλτεμπεργκ θα λειτουργούσε σε έξι μήνες (μηχανισμός απεμπλοκής). Η Ελλάδα δεν βλέπει τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας κίνησης.

Σύμφωνα και πάλι με την ίδια πηγή, ο Γ.Γραμματέας ήθελε συνάντηση της Γραμματείας με την Ελλάδα, την Τουρκία και 2-3 ακόμα χώρες. Η ελληνική πλευρά δεν ήθελε συνάντηση σε περιορισμένο πεδίο, διότι δεν θα ακούγονταν οι φωνές των εταίρων από την ΕΕ.

Αρχικά έγινε συνάντηση με 8 χώρες, «πρώτη και τελευταία φορά», όπως είπε η διπλωματική πηγή στη συνέχεια έγινε τυπικό βορειοατλαντικό συμβούλιο για να υπάρξει καταγραφή των θέσεων των Κ-Μ. Στην ολομέλεια που έγινε μίλησαν 10 μόλις χώρες. Σύμφωνα με την ίδια πηγή στην ολομέλεια δε μίλησε καμία κεντρο-ευρωπαϊκή χώρα, «όπως φοβόταν η Τουρκία» εκτός από το Βέλγιο το οποίο τοποθετήθηκε υπέρ της Ελλάδας.

Η ίδια πηγή σημείωσε ότι η Ελλάδα δέχεται τις τεχνικές συζητήσεις. Ενημέρωσε δε ότι από την αρχή ο Στόλτεμπεργκ, αλλά εμφάνισε «μισή σελίδα με αρχές, με τέσσερις ενότητες με τίτλους όπως “ασφάλεια των δυνάμεων μας” και “αποκλιμάκωση”». Στην ουσία πρότεινε να προστεθεί μια ακόμα συχνότητα πρόσβασης και συνομιλιών μέσω ΝΑΤΟ. «Δεσμευόμαστε σε 24ωρη ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας».

Η Ελλάδα επέμεινε ότι το de-escalation προηγείται του de-confliction – δηλαδή θα πρέπει να αποσυρθούν τα πλοία πριν ξεκινήσουν οι τεχνικές συζητήσεις. Η ίδια πηγή επέδωσε τέλος την αποχώρηση του Uruc Reis στην παρουσία Πομπέο στην περιοχή. Κατά την άποψη της Ελλάδας η εγκαθίδρυση μιας νέας γραμμής επικοινωνίας με τον Στρατηγό Wolters στην μία άκρη όπου θα μπορούσαν να απευθύνονται οι δύο χώρες είναι θετική εξέλιξη, όχι όμως απαραίτητη τώρα.