Συνεχείς τουρκικές προκλήσεις για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα σε θαλάσσια πάρκα και ΑΠΕ

Η συνεχιζόμενη αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων από την τουρκική πλευρά θέτει υπό σοβαρή δοκιμασία το κυβερνητικό αφήγημα περί διατήρησης «ήρεμων νερών» στις διμερείς σχέσεις.

Συνεχείς τουρκικές προκλήσεις για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα σε θαλάσσια πάρκα και ΑΠΕ

Η Άγκυρα, πέρα από τη μονομερή ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων σε τμήματα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, επανέρχεται με προκλητικές θέσεις περί «γκρίζων ζωνών», αμφισβητώντας ευθέως την κυριαρχία της Ελλάδας σε σειρά νησιών, με αφορμή την εφαρμογή του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Συνεχείς τουρκικές προκλήσεις για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα σε θαλάσσια πάρκα και ΑΠΕ

Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, προχώρησε σε δημόσια τοποθέτηση σχετικά με την υπουργική απόφαση που υπέγραψε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου. Σύμφωνα με τον Κετσελί, το ελληνικό σχέδιο, «το οποίο περιλαμβάνει το Αιγαίο Πέλαγος, δεν θα έχει, όπως και άλλες παρόμοιες πρωτοβουλίες της Ελλάδας, καμία νομική συνέπεια για τη χώρα μας στο πλαίσιο των διασυνδεδεμένων ζητημάτων του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η ιδιοκτησία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες».

Επιπλέον, ο εκπρόσωπος της Άγκυρας επανέλαβε το σύνολο των τουρκικών διεκδικήσεων, υπογραμμίζοντας πως «όπως έχουμε τονίσει σε διάφορες περιπτώσεις στο παρελθόν, αυτές και παρόμοιες πρωτοβουλίες δεν θα επηρεάσουν τη νομική θέση της Τουρκίας όσον αφορά τα ζητήματα του Αιγαίου». Παράλληλα, κάλεσε σε αποφυγή μονομερών ενεργειών σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, ενώ υποστήριξε ότι «η Τουρκία διατηρεί τη θέση της ότι πρέπει να υιοθετηθεί μια ειλικρινής και ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επίλυση των προβλημάτων».

Η στρατηγική των θαλάσσιων πάρκων

Η πρόσφατη ρητορική της Τουρκίας ακολουθεί τη δημοσίευση δύο προεδρικών διαταγμάτων στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με τα οποία επιχειρείται η ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, σε περιοχές που επικαλύπτουν την ελληνική υφαλοκρηπίδα. Το πάρκο στο Βόρειο Αιγαίο εκτείνεται ανάμεσα σε Λήμνο και Σαμοθράκη, πλησίον των ακτών της Ραιδεστού και του Τσανάκαλε, ενώ το δεύτερο πάρκο εκτείνεται από τη Φετίγιε της Μούγλας έως το Κας της Αττάλειας, περιλαμβάνοντας το Καστελόριζο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, το πάρκο του Βορείου Αιγαίου καλύπτει έκταση περίπου 1.742 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ενώ το νότιο πάρκο εκτείνεται σε 21.706 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η ελληνική κυβέρνηση, μέσω του υπουργείου Εξωτερικών, έχει χαρακτηρίσει τις εν λόγω ενέργειες ως παράνομες, τονίζοντας ότι «τα θαλάσσια πάρκα που ανακοινώθηκαν είναι παράνομα στον βαθμό που εκτείνονται σε διεθνή ύδατα και στο βαθμό που εκτείνονται στην ελληνική υφαλοκρηπίδα».

Το ελληνικό ΥΠΕΞ σημείωσε επίσης ότι τέτοιες κινήσεις «δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών». Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι «η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας όπως αυτές προβλέπονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο».

Το επερχόμενο νομοσχέδιο και η «Γαλάζια Πατρίδα»

Στο επίκεντρο της προσοχής βρίσκεται πλέον το επικείμενο νομοσχέδιο της Άγκυρας «περί Θαλάσσιων Ζωνών Δικαιοδοσίας». Παρά τις προσδοκίες της ελληνικής κυβέρνησης ότι το κείμενο θα αποφύγει διατυπώσεις που θα οδηγούσαν σε κλιμάκωση, παραμένει το ερώτημα εάν η Τουρκία θα ενσωματώσει τις θεωρίες της «Γαλάζιας Πατρίδας». Οι ανησυχίες εστιάζονται στο ενδεχόμενο να περιληφθούν διεκδικήσεις που αφορούν τις «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίο, την αμφισβήτηση ελληνικών νησιών, καθώς και ζητήματα που άπτονται των ΑΟΖ και των ορίων των χωρικών υδάτων, τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Κύπρο.