Συνεχίζουν να προκαλούν πολιτικούς τριγμούς οι αποκαλύψεις της Wall Street Journal: «Μπορούμε να ρίξουμε όποια κυβέρνηση στην Ευρώπη θέλουμε!» φέρεται να είπε η Αμερικανίδα πρέσβης στον Έλληνα υπουργό Ενέργειας- Οργισμένες αντιδράσεις από την Αντιπολίτευση

Το εκτενές ρεπορτάζ της Wall Street Journal για τη δραστηριότητα της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, τις ενεργειακές συμφωνίες που βρίσκονται σε εξέλιξη στα Βαλκάνια και τον ρόλο ενός Ελληνοαμερικανού λομπίστα συνεχίζει να προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις στην Αθήνα.

Συνεχίζουν να προκαλούν πολιτικούς τριγμούς οι αποκαλύψεις της Wall Street Journal: «Μπορούμε να ρίξουμε όποια κυβέρνηση στην Ευρώπη θέλουμε!» φέρεται να είπε η Αμερικανίδα πρέσβης στον Έλληνα υπουργό Ενέργειας- Οργισμένες αντιδράσεις από την Αντιπολίτευση

Στο επίκεντρο της έρευνας της αμερικανικής εφημερίδας βρίσκεται ο 39χρονος Χρήστος Μαραφάτσος, ο οποίος, σύμφωνα με τη WSJ, εμφανίζεται ιδιαίτερα συχνά στο πλευρό της Γκιλφόιλ κατά τη διάρκεια επαφών και συναντήσεων με κυβερνητικούς αξιωματούχους στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή, μολονότι δεν κατέχει κάποιο θεσμικό ή διπλωματικό αξίωμα.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, ο Μαραφάτσος είναι εγγεγραμμένος στις Ηνωμένες Πολιτείες ως λομπίστας της AKTOR. Η συχνότητα, ωστόσο, με την οποία φέρεται να συμμετείχε στις επαφές της Αμερικανίδας πρέσβειρας ήταν, κατά τη Wall Street Journal, τέτοια ώστε ορισμένοι ξένοι αξιωματούχοι να φέρονται να τον είχαν θεωρήσει ακόμη και επικεφαλής του επιτελείου της.

Η έρευνα της αμερικανικής εφημερίδας ανοίγει έτσι μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τα όρια ανάμεσα στην αμερικανική ενεργειακή διπλωματία και την προώθηση συγκεκριμένων επιχειρηματικών συμφερόντων. Η Γκιλφόιλ έχει αναλάβει ενεργό ρόλο στην προσπάθεια της Ουάσιγκτον να διευρύνει τις εξαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, με αιχμή τον λεγόμενο Κάθετο Διάδρομο, ο οποίος φιλοδοξεί να ενισχύσει τη μεταφορά φυσικού αερίου από τον Νότο προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Οι επαφές στη Βουλγαρία και ο Κάθετος Διάδρομος

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η Αμερικανίδα πρέσβειρα είχε πραγματοποιήσει επανειλημμένες επισκέψεις στη Βουλγαρία, στο πλαίσιο της προσπάθειας προώθησης συμφωνιών δισεκατομμυρίων δολαρίων για την προμήθεια αμερικανικού LNG.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, στις επαφές της με τη βουλγαρική πλευρά φέρεται να προέτρεπε τους συνομιλητές της να συνεργαστούν με την AKTOR. Η ελληνική εταιρεία έχει δημιουργήσει κοινοπραξία με την κρατικά ελεγχόμενη ΔΕΠΑ, με αντικείμενο την εισαγωγή και τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί ένα από τα βασικά σχέδια για την αναδιάταξη του ενεργειακού χάρτη της περιοχής, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιδιώκουν μεγαλύτερη παρουσία του αμερικανικού φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές και ταυτόχρονα περιορισμό της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Η φράση της Γκιλφόιλ που προκάλεσε πολιτική «φωτιά»

Το πιο ευαίσθητο πολιτικά σημείο του δημοσιεύματος αφορά ένα δείπνο που, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον περασμένο Μάρτιο, παρουσία Ελλήνων και Αμερικανών αξιωματούχων.

Στο τραπέζι, όπως μεταδίδει η αμερικανική εφημερίδα, βρέθηκε μεταξύ άλλων η τότε επικείμενη κατάρρευση της κυβέρνησης της Ρουμανίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η Γκιλφόιλ φέρεται να είπε:

«Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε κι εδώ».

Η συγκεκριμένη φράση αποτέλεσε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, την αφορμή για να ανέβουν οι τόνοι στη συζήτηση. Η WSJ αναφέρει ότι ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου απάντησε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την ελληνική κυβέρνηση, η οποία έχει εκλεγεί από τον ελληνικό λαό.

Η Wall Street Journal αποδίδει την περιγραφή του περιστατικού σε πρόσωπο που συμμετείχε στο συγκεκριμένο δείπνο, καθώς και σε άλλους ανθρώπους που ενημερώθηκαν εκ των υστέρων για όσα φέρεται να ειπώθηκαν. Από την πλευρά του, ο δικηγόρος της Κίμπερλι Γκιλφόιλ αμφισβήτησε τον τρόπο με τον οποίο η εφημερίδα παρουσιάζει τη συγκεκριμένη συνομιλία.

Ο «μυστηριώδης άνδρας» που εμφανίζεται δίπλα στην πρέσβειρα

Σημαντικό τμήμα της έρευνας της Wall Street Journal αφιερώνεται στον Χρήστο Μαραφάτσο και στον ρόλο που φέρεται να διαδραματίζει στις επαφές της Αμερικανίδας πρέσβειρας.

Η εφημερίδα περιγράφει τον Ελληνοαμερικανό επιχειρηματία και λομπίστα ως μια συχνή παρουσία στο πλευρό της Γκιλφόιλ, τόσο σε συναντήσεις στην πρεσβευτική κατοικία όσο και σε ταξίδια και επαφές σε άλλες χώρες της περιοχής.

Κατά το δημοσίευμα, σε αρκετές από αυτές τις συναντήσεις οι συνομιλητές δεν φέρονται να είχαν ενημερωθεί για την επαγγελματική σχέση του Μαραφάτσου με την AKTOR, γεγονός που, σύμφωνα με τη WSJ, προκάλεσε ερωτήματα σε ορισμένους από τους ανθρώπους που συμμετείχαν στις επαφές.

Η Wall Street Journal αναφέρει ότι ο Μαραφάτσος άρχισε επισήμως να εργάζεται ως λομπίστας για την AKTOR στις 5 Νοεμβρίου, λίγες μόλις ημέρες μετά την άφιξη της Γκιλφόιλ στην Αθήνα.

Με βάση τα ομοσπονδιακά αρχεία lobbying που επικαλείται η εφημερίδα, η εταιρεία είχε καταβάλει στον Μαραφάτσο 160.000 δολάρια έως τον Ιούνιο. Στο αντικείμενο της εργασίας του περιλαμβανόταν, μεταξύ άλλων, η ανάπτυξη επαφών με το Εκτελεστικό Γραφείο του Προέδρου των ΗΠΑ, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας.

Πρόσωπα που, σύμφωνα με τη WSJ, συμμετείχαν σε συναντήσεις με την Γκιλφόιλ και τον Μαραφάτσο περιγράφουν τον τελευταίο ως ιδιαίτερα συχνό συνομιλητή και συνεργάτη της πρέσβειρας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η ίδια φέρεται να παρέπεμπε τους συνομιλητές της στον Μαραφάτσο για τη συνέχιση της επικοινωνίας.

Η εφημερίδα επικαλείται χαρακτηριστικά την περίπτωση επενδυτή ο οποίος συναντήθηκε με την Γκιλφόιλ και τον Μαραφάτσο προκειμένου να συζητήσουν επενδυτικές ευκαιρίες στον ενεργειακό τομέα. Μετά τη συνάντηση, ο επενδυτής κλήθηκε να συνεχίσει την επικοινωνία του με τον Μαραφάτσο.

Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, ο ίδιος φέρεται να εξεπλάγη όταν πληροφορήθηκε αργότερα ότι ο Μαραφάτσος εργαζόταν για την AKTOR.

Τι απαντούν Γκιλφόιλ, AKTOR και αμερικανική πλευρά

Από την πλευρά της Κίμπερλι Γκιλφόιλ απορρίπτεται η εικόνα ότι η Αμερικανίδα πρέσβειρα έχει επικεντρώσει τη δράση της στην προώθηση μιας συγκεκριμένης εταιρείας.

Ο δικηγόρος της, Jesse Binnall, δήλωσε στη Wall Street Journal ότι η πρέσβειρα έχει συνεργαστεί με εταιρείες από ολόκληρο το φάσμα του ενεργειακού κλάδου. Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι επίσημες συναντήσεις της Γκιλφόιλ οργανώνονται και συντονίζονται μέσω των θεσμικών διαύλων της αμερικανικής πρεσβείας και όχι μέσω του Μαραφάτσου.

Συνεχίζουν να προκαλούν πολιτικούς τριγμούς οι αποκαλύψεις της Wall Street Journal: «Μπορούμε να ρίξουμε όποια κυβέρνηση στην Ευρώπη θέλουμε!» φέρεται να είπε η Αμερικανίδα πρέσβης στον Έλληνα υπουργό Ενέργειας- Οργισμένες αντιδράσεις από την Αντιπολίτευση

Αξιωματούχος της πρεσβείας υποστήριξε από την πλευρά του ότι οι επισκέψεις της Γκιλφόιλ στη Βουλγαρία είχαν ως βασικό στόχο την προώθηση των αμερικανικών συμφερόντων, την ενίσχυση των πωλήσεων LNG στην ευρωπαϊκή αγορά και τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Κατά την ίδια πηγή, η Αμερικανίδα πρέσβειρα ενεργούσε στο πλαίσιο των οδηγιών του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη Γκιλφόιλ ιδιαίτερα αποτελεσματική στην προώθηση της ατζέντας του προέδρου των ΗΠΑ.

Ο Χρήστος Μαραφάτσος, από την πλευρά του, δήλωσε υπερήφανος για την προώθηση εμπορικών πρωτοβουλιών που, όπως υποστήριξε, εξυπηρετούν τα αμερικανικά συμφέροντα και ταυτόχρονα δημιουργούν οικονομικές ευκαιρίες στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Οι δικηγόροι της AKTOR ανέφεραν επίσης στη Wall Street Journal ότι η Γκιλφόιλ δεν προωθούσε με αθέμιτο τρόπο τα εμπορικά συμφέροντα της εταιρείας. Παράλληλα, υποστήριξαν ότι η εμπλοκή της AKTOR στον Κάθετο Διάδρομο είχε ξεκινήσει πριν από οποιαδήποτε επαφή της εταιρείας με την Αμερικανίδα πρέσβειρα.

ΠΑΣΟΚ: «Σοβαρά ερωτηματικά που δεν απαντώνται με σιωπή»

Το δημοσίευμα της Wall Street Journal προκάλεσε άμεσες πολιτικές αντιδράσεις στην Ελλάδα, με το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής να ζητά εξηγήσεις από την κυβέρνηση.

Σε κοινή δήλωσή τους, ο υπεύθυνος ΚΤΕ Εξωτερικών Δημήτρης Μάντζος και ο υπεύθυνος ΚΤΕ Ενέργειας Φραγκίσκος Παρασύρης υπογραμμίζουν ότι η αναφορά της αμερικανικής εφημερίδας σε περιστατικό που φέρεται να αφορά την πρέσβειρα των ΗΠΑ και τον Έλληνα υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας δημιουργεί «σοβαρά ερωτηματικά», τα οποία, όπως επισημαίνουν, δεν μπορούν να μείνουν αναπάντητα.

Το ΠΑΣΟΚ καλεί τα υπουργεία Εξωτερικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας να παράσχουν τις απαραίτητες εξηγήσεις και να τοποθετηθούν ευθέως ως προς τη βασιμότητα των όσων αναφέρονται στο δημοσίευμα.

«Η Ελλάδα είναι ανεξάρτητη και κυρίαρχη δημοκρατία, οφείλει δε να ενεργεί ως τέτοια σε κάθε περίπτωση και έναντι όλων, χωρίς καμία εξαίρεση», σημειώνει η ανακοίνωση.

ΕΛ.Α.Σ.: «Γιατί αποκρύπτεται από τον Μάρτιο;»

Εξηγήσεις από την κυβέρνηση ζητά και η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, εστιάζοντας κυρίως στο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από το φερόμενο περιστατικό έως τη δημοσιοποίηση της έρευνας.

Ο τομεάρχης Εξωτερικών του κόμματος, Χάρης Τζήμητρας, σημειώνει ότι έχουν περάσει ώρες από τη δημοσιοποίηση του ρεπορτάζ, χωρίς η κυβέρνηση να έχει επιβεβαιώσει ή διαψεύσει τις σχετικές πληροφορίες.

Ζητά να διευκρινιστεί εάν συνέβη πράγματι το περιστατικό όπως το περιγράφει η Wall Street Journal και, στην περίπτωση που συνέβη, για ποιον λόγο δεν είχε δημοσιοποιηθεί από τον Μάρτιο, αλλά και ποια ήταν η αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης εκείνη την περίοδο.

Παράλληλα, η ανακοίνωση συνδέει την υπόθεση με την ανάγκη να καθοριστούν σαφείς «κόκκινες γραμμές» στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.

ΣΥΡΙΖΑ: «Η κυβέρνηση δεν μπορεί να σιωπά»

Στο θέμα παρενέβη και ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ο οποίος χαρακτηρίζει τις αναφορές της Wall Street Journal «εξαιρετικά σοβαρές».

Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ζητά από την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό να αποσαφηνίσουν εάν το περιστατικό συνέβη με τον τρόπο που περιγράφεται στο αμερικανικό δημοσίευμα και εάν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δέχθηκε πράγματι τη συγκεκριμένη τοποθέτηση από την Αμερικανίδα πρέσβειρα.

Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ συνδέει την υπόθεση με την ενεργειακή διάσταση του ρεπορτάζ, τον Κάθετο Διάδρομο και την προσπάθεια ενίσχυσης της παρουσίας του αμερικανικού LNG στην ευρύτερη περιοχή.

Στο πλαίσιο αυτό, ζητά απαντήσεις και για το δίκτυο εταιρειών και λομπιστών που περιγράφει η αμερικανική εφημερίδα, θέτοντας στο επίκεντρο τις σχέσεις μεταξύ επιχειρηματικών συμφερόντων, ενεργειακής διπλωματίας και κυβερνητικών επαφών.

ΚΚΕ: «Ένοχη σιωπή της κυβέρνησης»

Για «ένοχη σιωπή» της κυβέρνησης κάνει λόγο το ΚΚΕ, το οποίο στρέφει την προσοχή του κυρίως στις αναφορές της Wall Street Journal για τη δραστηριότητα της Αμερικανίδας πρέσβειρας στον ενεργειακό τομέα και τον ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου.

Το κόμμα υποστηρίζει ότι το δημοσίευμα επιβεβαιώνει, κατά την εκτίμησή του, την παρέμβαση της Γκιλφόιλ στην προώθηση του αμερικανικού ενεργειακού σχεδιασμού στα Βαλκάνια και συνδέει την υπόθεση με την επικείμενη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα, αλλά και με το ευρύτερο πλαίσιο της ελληνοαμερικανικής στρατηγικής συνεργασίας.

Έτσι, το ρεπορτάζ της Wall Street Journal μετατρέπεται σε πεδίο νέας πολιτικής αντιπαράθεσης στην Αθήνα, με το ενεργειακό να βρίσκεται στον πυρήνα των ερωτημάτων και την κυβέρνηση να καλείται να τοποθετηθεί τόσο για το επίμαχο δείπνο του Μαρτίου όσο και για τις αναφορές σχετικά με τον ρόλο του Χρήστου Μαραφάτσου στις επαφές της Αμερικανίδας πρέσβειρας.