Σύνοδος Κορυφής Τιαντζίν: Τι λένε οι «10» της Σαγκάης για Λωρίδα της Γάζας, δασμούς Τραμπ και πόλεμο στην Ουκρανία

Τα μέλη του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) εξέφρασαν ξεκάθαρα την αντίθεσή τους στα μονομερή καταναγκαστικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών κυρώσεων, σύμφωνα με τη κοινή διακήρυξη που εκδόθηκε μετά τη σύνοδο κορυφής στην κινεζική πόλη Τιαντζίν.

Σύνοδος Κορυφής Τιαντζίν: Τι λένε οι «10» της Σαγκάης για Λωρίδα της Γάζας, δασμούς Τραμπ και πόλεμο στην Ουκρανία

Η δήλωση αυτή φαίνεται να στοχεύει στην έμμεση κριτική προς τους εμπορικούς δασμούς που επέβαλε η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ. Στο επίκεντρο της κοινής ανακοίνωσης βρέθηκε και η ανθρωπιστική κρίση στη Λωρίδα της Γάζας. Ο SCO καταδίκασε έντονα τις ενέργειες που έχουν οδηγήσει σε θύματα μεταξύ αμάχων και χαρακτήρισε την κατάσταση ως ανθρωπιστική καταστροφή. Παράλληλα, κάλεσε σε πλήρη και βιώσιμη κατάπαυση του πυρός και σε απρόσκοπτη πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας στον θύλακα.

Οι δέκα χώρες μέλη καταδίκασαν επίσης τις τρομοκρατικές επιθέσεις που σημειώθηκαν στην ινδικά ελεγχόμενη περιοχή του Κασμίρ στις 22 Απριλίου, οι οποίες στοίχισαν τη ζωή σε πάνω από 30 ανθρώπους και οδήγησαν σε εντάσεις μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν τον Μάιο. Οι εντάσεις αυτές αποτυπώθηκαν και σε σημειώσεις της συνάντησης των υπουργών Άμυνας του SCO, προκαλώντας αντιδράσεις από την ινδική πλευρά. Επιπλέον, η κοινή διακήρυξη επέκρινε τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν τον Ιούνιο, τονίζοντας ότι τέτοιες ενέργειες παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.

Με έδρα το Πεκίνο, ο SCO αριθμεί πλέον 10 πλήρη μέλη, με τη Λευκορωσία να εντάσσεται τον Ιούλιο του 2024 και το Ιράν ένα χρόνο νωρίτερα. Ο οργανισμός διαθέτει επίσης δύο κράτη παρατηρητές – το Αφγανιστάν και τη Μογγολία – και 14 εταίρους διαλόγου. Τα τελευταία χρόνια η αποστολή του SCO έχει επεκταθεί πέρα από την αρχική πολιτική συνεργασία, περιλαμβάνοντας οικονομική και στρατιωτική συνεργασία ως ισχυρό αντίβαρο στη Δύση.

«Αγκάθι» Ουκρανία και Ιράν

Σημαντική εντύπωση προκάλεσε η απουσία αναφοράς στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας στην κοινή διακήρυξη. Το ουκρανικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε την έντονη απογοήτευσή του, χαρακτηρίζοντας «εκπληκτικό» το γεγονός ότι ο μεγαλύτερος ευρωπαϊκός πόλεμος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν βρήκε θέση σε ένα τόσο σημαντικό διεθνές έγγραφο.

Στη σύνοδο κορυφής συμμετείχαν οι ηγέτες της Ρωσίας, της Κίνας, της Ινδίας, του Καζακστάν, του Πακιστάν, του Ιράν, της Λευκορωσίας, του Τατζικιστάν, του Ουζμπεκιστάν και του Κιργιστάν. Παράλληλα, ο SCO τόνισε ότι οποιαδήποτε αυθαίρετη «επανερμηνεία» του ψηφίσματος του ΟΗΕ για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα υπονόμευε την εξουσία του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί δήλωσε μέσω της πλατφόρμας Χ ότι η χώρα του, μαζί με Κίνα και Ρωσία, κατέθεσε κοινή επιστολή στον ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντας «νομικά αβάσιμη και πολιτικά καταστροφική» την προσπάθεια επαναφοράς κυρώσεων από ευρωπαϊκές δυνάμεις. Η Γαλλία, η Βρετανία και η Γερμανία, επικαλούμενες τη διεθνή συμφωνία του 2015, έδωσαν προθεσμία 30 ημερών στο Ιράν για διπλωματική επίλυση πριν επιβάλουν εκ νέου κυρώσεις.

Στο περιθώριο της συνόδου, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκε με τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να στηρίζει τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις της Τεχεράνης, με έμφαση στη συνεργασία στον ενεργειακό τομέα.

Σύνοδος Κορυφής Τιαντζίν: Τι λένε οι «10» της Σαγκάης για Λωρίδα της Γάζας, δασμούς Τραμπ και πόλεμο στην Ουκρανία

Σχέσεις Κίνας – Ινδίας

Την πρώτη ημέρα της συνόδου, οι ηγέτες Κίνας και Ινδίας, Σι Τζινπίνγκ και Ναρέντρα Μόντι, επιχείρησαν να «αποψύξουν» τις διμερείς σχέσεις, οι οποίες είχαν διαταραχθεί μετά τη σύγκρουση στα σύνορα το 2020 που στοίχισε τη ζωή σε 24 στρατιώτες και από τις δύο πλευρές. Ο Σι υπογράμμισε ότι η σταθερότητα και η ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών είναι δυνατή αν η μία πλευρά βλέπει την άλλη ως εταίρο και όχι αντίπαλο. Η Ινδία, που φέτος κατέγραψε εμπορικό έλλειμμα-ρεκόρ με την Κίνα ύψους 99,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, φαίνεται να επιδιώκει την ενίσχυση των δεσμών προκειμένου να αντισταθμίσει τις δασμολογικές πιέσεις από την Ουάσιγκτον.

Σύνοδος Κορυφής Τιαντζίν: Οι «10» της Σαγκάης για Γάζα, δασμούς και Ουκρανία

Τα μέλη του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) εξέφρασαν ξεκάθαρα την αντίθεσή τους στα μονομερή καταναγκαστικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών κυρώσεων, σύμφωνα με τη κοινή διακήρυξη που εκδόθηκε μετά τη σύνοδο κορυφής στην κινεζική πόλη Τιαντζίν. Η δήλωση αυτή φαίνεται να στοχεύει στην έμμεση κριτική προς τους εμπορικούς δασμούς που επέβαλε η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ.

Στο επίκεντρο της κοινής ανακοίνωσης βρέθηκε και η ανθρωπιστική κρίση στη Λωρίδα της Γάζας. Ο SCO καταδίκασε έντονα τις ενέργειες που έχουν οδηγήσει σε θύματα μεταξύ αμάχων και χαρακτήρισε την κατάσταση ως ανθρωπιστική καταστροφή. Παράλληλα, κάλεσε σε πλήρη και βιώσιμη κατάπαυση του πυρός και σε απρόσκοπτη πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας στον θύλακα.

Οι δέκα χώρες μέλη καταδίκασαν επίσης τις τρομοκρατικές επιθέσεις που σημειώθηκαν στην ινδικά ελεγχόμενη περιοχή του Κασμίρ στις 22 Απριλίου, οι οποίες στοίχισαν τη ζωή σε πάνω από 30 ανθρώπους και οδήγησαν σε εντάσεις μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν τον Μάιο. Οι εντάσεις αυτές αποτυπώθηκαν και σε σημειώσεις της συνάντησης των υπουργών Άμυνας του SCO, προκαλώντας αντιδράσεις από την ινδική πλευρά. Επιπλέον, η κοινή διακήρυξη επέκρινε τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν τον Ιούνιο, τονίζοντας ότι τέτοιες ενέργειες παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.

Με έδρα το Πεκίνο, ο SCO αριθμεί πλέον 10 πλήρη μέλη, με τη Λευκορωσία να εντάσσεται τον Ιούλιο του 2024 και το Ιράν ένα χρόνο νωρίτερα. Ο οργανισμός διαθέτει επίσης δύο κράτη παρατηρητές – το Αφγανιστάν και τη Μογγολία – και 14 εταίρους διαλόγου. Τα τελευταία χρόνια η αποστολή του SCO έχει επεκταθεί πέρα από την αρχική πολιτική συνεργασία, περιλαμβάνοντας οικονομική και στρατιωτική συνεργασία ως ισχυρό αντίβαρο στη Δύση.

«Αγκάθι» Ουκρανία και Ιράν

Σημαντική εντύπωση προκάλεσε η απουσία αναφοράς στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας στην κοινή διακήρυξη. Το ουκρανικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε την έντονη απογοήτευσή του, χαρακτηρίζοντας «εκπληκτικό» το γεγονός ότι ο μεγαλύτερος ευρωπαϊκός πόλεμος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν βρήκε θέση σε ένα τόσο σημαντικό διεθνές έγγραφο.

Στη σύνοδο κορυφής συμμετείχαν οι ηγέτες της Ρωσίας, της Κίνας, της Ινδίας, του Καζακστάν, του Πακιστάν, του Ιράν, της Λευκορωσίας, του Τατζικιστάν, του Ουζμπεκιστάν και του Κιργιστάν. Παράλληλα, ο SCO τόνισε ότι οποιαδήποτε αυθαίρετη «επανερμηνεία» του ψηφίσματος του ΟΗΕ για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα υπονόμευε την εξουσία του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί δήλωσε μέσω της πλατφόρμας Χ ότι η χώρα του, μαζί με Κίνα και Ρωσία, κατέθεσε κοινή επιστολή στον ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντας «νομικά αβάσιμη και πολιτικά καταστροφική» την προσπάθεια επαναφοράς κυρώσεων από ευρωπαϊκές δυνάμεις. Η Γαλλία, η Βρετανία και η Γερμανία, επικαλούμενες τη διεθνή συμφωνία του 2015, έδωσαν προθεσμία 30 ημερών στο Ιράν για διπλωματική επίλυση πριν επιβάλουν εκ νέου κυρώσεις.

Στο περιθώριο της συνόδου, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκε με τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να στηρίζει τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις της Τεχεράνης, με έμφαση στη συνεργασία στον ενεργειακό τομέα.

Σχέσεις Κίνας – Ινδίας

Την πρώτη ημέρα της συνόδου, οι ηγέτες Κίνας και Ινδίας, Σι Τζινπίνγκ και Ναρέντρα Μόντι, επιχείρησαν να «αποψύξουν» τις διμερείς σχέσεις, οι οποίες είχαν διαταραχθεί μετά τη σύγκρουση στα σύνορα το 2020 που στοίχισε τη ζωή σε 24 στρατιώτες και από τις δύο πλευρές. Ο Σι υπογράμμισε ότι η σταθερότητα και η ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών είναι δυνατή αν η μία πλευρά βλέπει την άλλη ως εταίρο και όχι αντίπαλο. Η Ινδία, που φέτος κατέγραψε εμπορικό έλλειμμα-ρεκόρ με την Κίνα ύψους 99,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, φαίνεται να επιδιώκει την ενίσχυση των δεσμών προκειμένου να αντισταθμίσει τις δασμολογικές πιέσεις από την Ουάσιγκτον.