Θάνατος Γιώργου Μαζωνάκη: Τι προκαλεί η προποφόλη που βρέθηκε στις τοξικολογικές εξετάσεις του αγαπημένου τραγουδιστή- Επί έναν ολόκληρο μήνα έλεγε ψέματα στις Αρχές η Γάκα για τη μέθη

Για έναν ολόκληρο μήνα, η 56χρονη γιατρός του Κολωνακίου φέρεται να επέμενε ενώπιον των Αρχών ότι δεν είχε χορηγήσει μέθη στον Γιώργο Μαζωνάκη πριν από τη διαδικασία της πλασμαφαίρεσης.

Θάνατος Γιώργου Μαζωνάκη: Τι προκαλεί η προποφόλη που βρέθηκε στις τοξικολογικές εξετάσεις του αγαπημένου τραγουδιστή- Επί έναν ολόκληρο μήνα έλεγε ψέματα στις Αρχές η Γάκα για τη μέθη

Τα ευρήματα των τοξικολογικών εξετάσεων, ωστόσο, έρχονται να προσθέσουν ένα νέο και ιδιαίτερα κρίσιμο στοιχείο στην υπόθεση, καθώς στον οργανισμό του γνωστού τραγουδιστή εντοπίστηκε προποφόλη, μία ισχυρή αναισθητική ουσία που χρησιμοποιείται για καταστολή και, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναπνευστική και καρδιαγγειακή καταστολή.

Το εύρημα αυτό ανοίγει έναν νέο κύκλο ερωτημάτων γύρω από όσα συνέβησαν πίσω από τις κλειστές πόρτες του ιατρείου στην οδό Καρνεάδου, την ώρα που ο Γιώργος Μαζωνάκης βρισκόταν στο κρεβάτι και υποβαλλόταν στη διαδικασία της πλασμαφαίρεσης.

Η προποφόλη που ανιχνεύθηκε στις τοξικολογικές εξετάσεις δεν αποτελεί ένα απλό ηρεμιστικό. Σύμφωνα με την ιατρική βιβλιογραφία, πρόκειται για ένα ισχυρό, ενδοφλέβιο γενικό αναισθητικό βραχείας δράσης, με πολύ γρήγορη έναρξη και αντίστοιχα ταχεία απομάκρυνση από τον οργανισμό. Η δράση της συνδέεται με σημαντική μείωση του επιπέδου συνείδησης, ενώ μπορεί να προκαλέσει και αδυναμία ανάκλησης των γεγονότων που διαδραματίζονται κατά τη διάρκεια της επίδρασής της.

Η ουσία χρησιμοποιείται ευρέως στην αναισθησιολογία για την πρόκληση και τη διατήρηση γενικής αναισθησίας, αλλά και για καταστολή σε συγκεκριμένες ιατρικές πράξεις, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με συνεχή παρακολούθηση του ασθενούς.

Η δράση της, ωστόσο, δεν είναι αμελητέα. Μπορεί να προκαλέσει σημαντική καταστολή της αναπνοής, απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης και απώλεια συνείδησης. Γι’ αυτό και η χορήγησή της, όπως αναφέρεται στην ιατρική βιβλιογραφία, προϋποθέτει εξειδικευμένο προσωπικό, συνεχή παρακολούθηση των ζωτικών λειτουργιών και άμεση δυνατότητα υποστήριξης του αεραγωγού και της αναπνοής σε κατάλληλα εξοπλισμένο κλινικό περιβάλλον.

Επιπλέον, η προποφόλη δεν διαθέτει ειδικό αντίδοτο, όπως συμβαίνει με ορισμένες άλλες κατασταλτικές ουσίες. Σε περίπτωση σοβαρής αναπνευστικής καταστολής, η αντιμετώπιση βασίζεται στην άμεση υποστήριξη της αναπνοής, ακόμη και με μηχανικό τρόπο και, εφόσον απαιτηθεί, με διασωλήνωση.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στον έγκριτο επιστημονικό τύπο, η προποφόλη μπορεί να προκαλέσει βαριά καρδιαγγειακή και αναπνευστική καταστολή εάν χορηγηθεί σε αρκετά μεγάλες δόσεις.

Για τον λόγο αυτό, κάθε ιατρός που χορηγεί προποφόλη «πρέπει να είναι εξειδικευμένος για να φροντίσει έναν ασθενή που βρίσκεται σε οποιοδήποτε επίπεδο καταστολής (από μέτρια καταστολή έως γενική αναισθησία). Ο εξοπλισμός έκτακτης ανάγκης πρέπει να είναι άμεσα διαθέσιμος και σε καλή λειτουργική κατάσταση. Κατ’ ελάχιστον, η ASA συνιστά την παρακολούθηση της οξυγόνωσης, της κυκλοφορίας του αίματος, του αερισμού κλπ. Κατάλληλα εξειδικευμένο προσωπικό στην αναισθησία θα πρέπει να είναι συνεχώς παρόν», αναφέρεται συγκεκριμένα.

Το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις υπήρχαν και τηρήθηκαν στο ιατρείο της οδού Καρνεάδου.

Η σκοτεινή πλευρά της προποφόλης και η υπόθεση του Μάικλ Τζάκσον

Η επικινδυνότητα της προποφόλης, ιδίως όταν χρησιμοποιείται εκτός των καθιερωμένων ιατρικών ενδείξεων ή χωρίς τις απαιτούμενες συνθήκες ασφαλείας, έγινε παγκοσμίως γνωστή τον Αύγουστο του 2009, μετά τον θάνατο του Μάικλ Τζάκσον.

Ο ιατροδικαστής του Λος Άντζελες είχε αποφανθεί ότι ο διάσημος τραγουδιστής πέθανε από οξεία δηλητηρίαση από προποφόλη, με την κατάσταση να επιβαρύνεται από την παράλληλη επίδραση βενζοδιαζεπινών.

Και στην περίπτωση του βασιλιά της ποπ, ο προσωπικός του γιατρός είχε υποστηρίξει ότι προσπαθούσε να τον βοηθήσει να κοιμηθεί, καθώς αντιμετώπιζε έντονη υπερδιέγερση. Στο κατηγορητήριο, ωστόσο, συμπεριλήφθηκε και η καθυστέρηση στην κλήση ασθενοφόρου, καθώς και η απόκρυψη της χρήσης της προποφόλης.

Ο θάνατος του Μάικλ Τζάκσον χαρακτηρίστηκε ανθρωποκτονία εξ αμελείας και η υπόθεση οδήγησε τελικά στην καταδίκη του προσωπικού του ιατρού.

Η προποφόλη βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας το 2012-2013, όταν η πολιτεία του Μιζούρι επιχείρησε να την εντάξει σε πρωτόκολλο θανατηφόρας ένεσης.

Η απόφαση ανεστάλη έπειτα από σφοδρές αντιδράσεις, καθώς Ευρωπαϊκή Ένωση και Βρετανία είχαν προειδοποιήσει ότι θα μπορούσαν να μπλοκάρουν τις εξαγωγές του συγκεκριμένου φαρμάκου προς τις ΗΠΑ.

Το «γάλα της αμνησίας» και το κρίσιμο ερώτημα για την πλασμαφαίρεση

Από τη στιγμή που, με βάση τα μέχρι τώρα στοιχεία, η γενική αναισθησία ή η καταστολή δεν φαίνεται να αποτελεί τυπικό μέρος της διαδικασίας της πλασμαφαίρεσης, η παρουσία προποφόλης στον οργανισμό του Γιώργου Μαζωνάκη αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Η ουσία είναι ευρέως γνωστή στον χώρο της αναισθησιολογίας και ως «γάλα της αμνησίας» (milk of amnesia), ακριβώς επειδή μπορεί να προκαλέσει αδυναμία ανάκλησης όσων συνέβησαν κατά τη διάρκεια της δράσης της.

Εφόσον επιβεβαιωθεί ότι η προποφόλη χορηγήθηκε κατά τη συγκεκριμένη διαδικασία, το ερώτημα που θα πρέπει να απαντηθεί είναι σαφές: υπήρχε πραγματική και τεκμηριωμένη ιατρική ένδειξη για τη χορήγησή της;

Η υπόθεση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από ένα ακόμη εύρημα που περιλαμβάνεται στη δικογραφία.

Σύμφωνα με την κατάθεση του 62χρονου υπνοθεραπευτή, ο ίδιος έλαβε μήνυμα MMS από την ιατρό, στο οποίο υπήρχε φωτογραφία του τραγουδιστή κατά τη διάρκεια της θεραπείας:

«Μου κακοφάνηκε ότι μου έστειλε φωτογραφία με τον ασθενή, χωρίς να φαίνεται ότι ο ασθενής συναινεί, από τη στιγμή που είχε τα μάτια κλειστά και το πόδι του φαινόταν πεσμένο», ανέφερε στην κατάθεσή του.

Έτσι, ένα από τα πλέον κρίσιμα ερωτήματα που αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της δικαστικής διερεύνησης, μετά και την ολοκλήρωση της ποσοτικής τοξικολογικής ανάλυσης, είναι εάν η προποφόλη χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά στο πλαίσιο κάποιας ιατρικής αναγκαιότητας ή εάν η χορήγησή της συνδέεται με διαφορετικό τρόπο με την κατάσταση στην οποία βρέθηκε ο ασθενής.

Θάνατος Γιώργου Μαζωνάκη: Τι προκαλεί η προποφόλη που βρέθηκε στις τοξικολογικές εξετάσεις του αγαπημένου τραγουδιστή- Επί έναν ολόκληρο μήνα έλεγε ψέματα στις Αρχές η Γάκα για τη μέθη

Το συνέδριο, η «σαμανική ιατρική» και τα ερωτήματα για την επιστημονική εποπτεία

Το ιατρικό θρίλερ αποκτά ακόμη περισσότερες προεκτάσεις μέσα από τους ίδιους τους ισχυρισμούς της 56χρονης ιατρού, η οποία φέρεται να υποστηρίζει ενώπιον του ανακριτή ότι οι πρακτικές που ακολουθούσε εφαρμόζονταν ανοιχτά και χωρίς να έχουν προκαλέσει αντιδράσεις από την ιατρική κοινότητα.

Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί η συμμετοχή της στο 1ο Διεθνές Συνέδριο Τουρισμού Υγείας, το οποίο πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά τον Μάιο του 2023, με διοργάνωση του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής (ΙΚΠΙ) και υπό την αιγίδα των Υπουργείων Υγείας και Τουρισμού.

Στο βιογραφικό που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της συγκεκριμένης συμμετοχής, η γιατρός δήλωνε, μεταξύ άλλων, σπουδές στη «Σαμανική Ιατρική» (Shamanic Medicine).

Τι είναι η «σαμανική ιατρική»

Η λεγόμενη «σαμανική ιατρική» δεν αποτελεί αναγνωρισμένη ιατρική ειδικότητα. Πρόκειται για ένα παραδοσιακό, πνευματικό σύστημα πρακτικών που συνδέεται ιστορικά με ορισμένες αυτόχθονες κοινότητες και το οποίο, στη σύγχρονη Δύση, έχει σε αρκετές περιπτώσεις συνδεθεί με πρακτικές έκστασης (trance), τελετουργίες και χρήση ψυχοδραστικών ουσιών.

Το ΙΚΠΙ εξέδωσε απάντηση, λέγοντας, πώς οι διοργανωτές δεν ελέγχουν τα βιογραφικά των ομιλητών.

Ωστόσο, ανεξάρτητα από την απάντηση αυτή, παραμένει το ευρύτερο ζήτημα της επιστημονικής εποπτείας: με ποια κριτήρια αξιολογήθηκε το περιεχόμενο της συμμετοχής και ποιος είχε την ευθύνη για την επιστημονική επιμέλεια ενός συνεδρίου που τελούσε υπό την αιγίδα δύο υπουργείων;

Η υδροθεραπεία – πλασμαφαίρεση και οι «συναγερμοί»

Πέρα, όμως, από την προποφόλη, η ιατροδικαστική και δικαστική διερεύνηση καλείται να φωτίσει ένα ακόμη πιο σύνθετο σκέλος της υπόθεσης: εάν ο θάνατος συνδέεται άμεσα με την αναισθητική ουσία ή εάν αυτή ενδεχομένως λειτούργησε επιβαρυντικά σε έναν οργανισμό που είχε ήδη καταπονηθεί από διαδοχικές ιατρικές παρεμβάσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, η ιατρός φέρεται αρχικά να μην είχε αναφέρει ότι ο Γιώργος Μαζωνάκης είχε υποβληθεί στις 8 Σεπτεμβρίου σε υδροθεραπεία εντέρου, δηλαδή μόλις μία ημέρα πριν από τη μοιραία διαδικασία της πλασμαφαίρεσης, στις 9 Σεπτεμβρίου.

Η χρονική εγγύτητα των δύο διαδικασιών αποτελεί πλέον ένα ακόμη αντικείμενο διερεύνησης. Το ερώτημα είναι εάν ο συνδυασμός τους θα μπορούσε να έχει επιβαρύνει σημαντικά τον οργανισμό και, σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες, να συνέβαλε στην εκδήλωση μιας οξείας επιπλοκής.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά, παράλληλα, και η αναφορά στους επανειλημμένους συναγερμούς (alarms) του μηχανήματος, καθώς θα πρέπει να διερευνηθεί εάν ενεργοποιήθηκαν, ποια ήταν η αιτία τους και κυρίως ποιος ήταν ο τρόπος αντίδρασης σε αυτούς.

Το παζλ, επομένως, παραμένει ανοικτό.

Η ποσοτική ανάλυση της προποφόλης, η οποία εκκρεμεί, αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία για την εξέλιξη της έρευνας. Η ακριβής συγκέντρωση της ουσίας στον οργανισμό του Γιώργου Μαζωνάκη θα μπορούσε να συμβάλει στην απάντηση ενός από τα πλέον κρίσιμα ερωτήματα της υπόθεσης: εάν και σε ποιον βαθμό το «γάλα της αμνησίας» συνδέεται τελικά με την επιδείνωση της κατάστασης της υγείας του και τον θάνατό του.

Μέχρι τότε, η προποφόλη, η πλασμαφαίρεση, η υδροθεραπεία, οι συναγερμοί του μηχανήματος και κυρίως οι ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες χορηγήθηκε η συγκεκριμένη ουσία παραμένουν κρίκοι μιας αλυσίδας που η δικαστική και ιατροδικαστική έρευνα καλείται να ενώσει.