The Economist: «Ποτέ μην διακόπτεις τον αντίπαλό σου, όταν κάνει λάθος»- Tο πανέξυπνο εξώφυλλο για όσα συμβαίνουν στο Ιράν και η Κίνα που περιμένει σιωπηλά τον Τραμπ να… «φάει τα μούτρα του!»

«Ποτέ μην διακόπτεις τον αντίπαλό σου όταν κάνει λάθος», με αυτόν τον εύστοχο και αιχμηρό τίτλο το περιοδικό The Economist επιλέγει να σχολιάσει τη γεωπολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, αποτυπώνοντας με συνοπτικό τρόπο τη στάση που φαίνεται να υιοθετεί το Πεκίνο απέναντι στις κινήσεις της Ουάσιγκτον.

The Economist: «Ποτέ μην διακόπτεις τον αντίπαλό σου, όταν κάνει λάθος»- Tο πανέξυπνο εξώφυλλο για όσα συμβαίνουν στο Ιράν και η Κίνα που περιμένει σιωπηλά τον Τραμπ να… «φάει τα μούτρα του!»

Η φράση, η οποία αποδίδεται στον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, χρησιμοποιείται εδώ μεταφορικά για να περιγράψει τη στρατηγική ψυχραιμία της κινεζικής ηγεσίας.

Σύμφωνα με αυτή την οπτική, η Κίνα αποφεύγει τις παρορμητικές αντιδράσεις, επιλέγοντας να παρατηρεί και να αξιοποιεί τα ενδεχόμενα λάθη του αντιπάλου της, ιδιαίτερα στο φόντο των πρόσφατων εντάσεων που συνδέονται με τη σύγκρουση με το Ιράν.

Η στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ με το Ιράν παρουσιάστηκε από την Ουάσιγκτον ως μια κίνηση αναδιάταξης ισορροπιών στη Μέση Ανατολή και ως μέσο ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος έναντι της Κίνας. Ωστόσο, στο Πεκίνο η εξέλιξη αυτή ερμηνεύεται διαφορετικά: όχι ως επίδειξη ισχύος, αλλά ως πιθανό στρατηγικό σφάλμα που μπορεί να φθείρει την αμερικανική επιρροή και να δημιουργήσει νέα περιθώρια δράσης για την κινεζική διπλωματία.

Αρχικά, οι υποστηρικτές της σύγκρουσης υποστήριζαν ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ένα καθεστώς που θεωρείται απειλητικό για την περιφερειακή ασφάλεια και να περιορίσει τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης. Παράλληλα, εκτιμούσαν ότι θα λειτουργούσε αποτρεπτικά και προς την Κίνα, στέλνοντας μήνυμα για την αμερικανική στρατιωτική υπεροχή και τον έλεγχο κρίσιμων παγκόσμιων ροών, όπως το πετρέλαιο.

Ωστόσο, καθώς οι εξελίξεις προχώρησαν, η οπτική αυτή φαίνεται να αμφισβητείται. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που συγκέντρωσε το The Economist από διπλωμάτες και αναλυτές, στο Πεκίνο επικρατεί η άποψη ότι η σύγκρουση αποτελεί ένδειξη λανθασμένης στρατηγικής επιλογής από την πλευρά της Ουάσιγκτον.

Στο πλαίσιο αυτό, η κινεζική ηγεσία εμφανίζεται να επιλέγει μια στάση αναμονής και αποστασιοποίησης, συνοψίζοντας τη στάση της στη γνωστή ρήση: «μην διακόπτεις τον αντίπαλό σου όταν κάνει λάθος».

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται και με τη γενικότερη στρατηγική κατεύθυνση του προέδρου Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος δίνει έμφαση στην ενίσχυση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας της χώρας, ακόμη και εις βάρος των ταχύτερων ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης. Από κινεζική σκοπιά, η παρατεταμένη εμπλοκή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να απορροφήσει πόρους και προσοχή, επιβραδύνοντας τη συνολική τους γεωπολιτική αποτελεσματικότητα.

Παράλληλα, στο Πεκίνο εκτιμάται ότι μια μακροχρόνια κρίση μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή αποδυνάμωση της αμερικανικής επιρροής, ιδιαίτερα εάν η Ουάσιγκτον εμπλακεί σε μια δύσκολη και παρατεταμένη στρατιωτική παρουσία στην περιοχή. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις και στην Ανατολική Ασία, όπου η Κίνα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της και να διαμορφώσει τους όρους του διεθνούς συστήματος.

The Economist: «Ποτέ μην διακόπτεις τον αντίπαλό σου, όταν κάνει λάθος»- Tο πανέξυπνο εξώφυλλο για όσα συμβαίνουν στο Ιράν και η Κίνα που περιμένει σιωπηλά τον Τραμπ να… «φάει τα μούτρα του!»

Η κινεζική πλευρά θεωρεί επίσης ότι η αμερικανική πολιτική χαρακτηρίζεται από ασάφεια και έλλειψη συνεκτικής στρατηγικής. Οι δημόσιες τοποθετήσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες συχνά συνδυάζουν απειλές και ταυτόχρονα ανοίγματα για διαπραγμάτευση, ενισχύουν την εικόνα μιας προσέγγισης χωρίς σαφή κατεύθυνση. Αυτή η αντίληψη οδηγεί Κινέζους αναλυτές στο συμπέρασμα ότι η Ουάσιγκτον αντιδρά περισσότερο συγκυριακά παρά βάσει μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.

Σε επίπεδο ενεργειακής στρατηγικής, το Πεκίνο εμφανίζεται πιο προετοιμασμένο να αντιμετωπίσει πιθανές αναταράξεις. Διαθέτει σημαντικά στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, ενώ παράλληλα επενδύει στη διαφοροποίηση του ενεργειακού του μείγματος, ενισχύοντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αλλά και την πυρηνική ενέργεια. Παράλληλα, συνεχίζει να αξιοποιεί τον άνθρακα και να διατηρεί πρακτικές συνεργασίες που εξυπηρετούν τις ενεργειακές του ανάγκες, συμπεριλαμβανομένων εμπορικών ροών από το Ιράν.

Η γεωπολιτική αυτή συγκυρία ενδέχεται να δημιουργεί και ευκαιρίες για την κινεζική οικονομία. Πιθανές ανάγκες ανοικοδόμησης σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις, αλλά και η αυξημένη ζήτηση για εναλλακτικές ενεργειακές τεχνολογίες, θα μπορούσαν να ενισχύσουν την κινεζική βιομηχανία, η οποία ήδη διαθέτει σημαντική παραγωγική δυναμικότητα σε τομείς όπως τα φωτοβολταϊκά και οι μπαταρίες.

Ωστόσο, παρά τις ευκαιρίες, δεν λείπουν και οι προβληματισμοί. Η ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας, καθώς αλλάζει τα δεδομένα στον σύγχρονο πόλεμο και αυξάνει την πολυπλοκότητα οποιασδήποτε πιθανής σύγκρουσης, συμπεριλαμβανομένου ενός ενδεχόμενου σεναρίου γύρω από την Ταϊβάν.

Τέλος, αναλυτές επισημαίνουν ότι η μακροπρόθεσμη δυναμική δεν είναι μονοσήμαντη. Παρότι ορισμένοι θεωρούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να αντιμετωπίζουν φάση σχετικής κάμψης, η ιστορική τους ικανότητα προσαρμογής παραμένει ισχυρή. Από την άλλη πλευρά, και η Κίνα αντιμετωπίζει δικές της διαρθρωτικές προκλήσεις, όπως η δημογραφική γήρανση και οι περιορισμοί που απορρέουν από το πολιτικό της σύστημα.

Μέσα σε αυτό το πολύπλοκο και ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, η στάση του Πεκίνου φαίνεται να παραμένει συνετή και υπομονετική, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει τις εξελίξεις χωρίς να εμπλακεί άμεσα σε αντιπαραθέσεις που ενδέχεται να αποδειχθούν φθαρτικές.