Θλίψη στον κόσμο της Οικονομίας: Πέθανε ο «πατέρας» των Ελλήνων τραπεζιτών Γιάννης Κωστόπουλος – Η τεράστια πορεία, τα πάθη και το πλούσιο έργο του

Ο Γιάννης Κωστόπουλος πέθανε σε ηλικία 83 ετών. Βρέθηκε στο τιμόνι της Alpha Bank για τέσσερις δεκαετίες, εγκαταλείποντας το όνειρό του να διασχίζει τις θάλασσες. Ήταν, άλλωστε, δεινός ιστιοπλόος και το 1988 ίδρυσε την ιστιοπλοϊκή ομάδα της Ωκυάλου, κερδίζοντας για τρία συνεχόμενα χρόνια (1988, 1989, 1990) το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ανοικτής Θαλάσσης. Το 2014 ο Mr Alpha Bankπαρέδωσε μεν, τη σκυτάλη, αλλά από τη θέση του Επίτιμου Προέδρου του Δ.Σ. εξακολουθούσε να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.

Στην παρακαταθήκη του Γιάννη Κωστόπουλου περιλαμβάνονται σημαντικές καινοτομίες μεταξύ αυτών, τα πρώτα ATM στην Ελλάδα το 1983 αλλά και η πρώτη εταιρεία leasing στην χώρα το 1986.

Η πορεία του Μεσσήνιου τραπεζίτη
Ο Μεσσήνιος τραπεζίτης ανέλαβε τη διοίκηση της μικρής τότε Τράπεζας Πίστεως το 1973. Ουσιαστικά, η Τράπεζα Πίστεως είναι δημιούργημα της οικογένειας των Κωστόπουλων. Ο συνονόματος παππούς του Γιάννη Κωστόπουλου, ένας έμπορος υφασμάτων από τη Μεσσηνία, ίδρυσε το 1879 μια εμπορική εταιρεία στην Καλαμάτα.

Η τράπεζα ξεκίνησε από τον Εμπορικό Οίκο Ι.Φ. Κωστοπούλου, ο οποίος, λίγο καιρό μετά την ίδρυσή του το 1879 στην Καλαμάτα, ανέπτυξε και τραπεζικές δραστηριότητες. Σταθμός σε αυτή την πορεία υπήρξε το έτος 1916, όταν ο Ιωάννης Φ. Κωστόπουλος, με τη συνεργασία της Λαϊκής Τράπεζας, δημιούργησε, με έδρα πάντοτε την Καλαμάτα, την Τράπεζα Ι.Φ. Κωστοπούλου με τη μορφή της Ετερόρρυθμης Εταιρίας, η οποία το 1918 έδωσε τη θέση της στην Τράπεζα Καλαμών, που λειτουργούσε πλέον ως Ανώνυμη Εταιρία.

Το 1924 η Τράπεζα Καλαμών συγχωνεύθηκε με το τραπεζικό τμήμα του οίκου Ι.Φ. Κωστοπούλου και δημιουργήθηκε η Τράπεζα Ελληνικής Εμπορικής Πίστεως, με έδρα την Αθήνα, που ανέπτυξε ένα περιφερειακό δίκτυο υποκαταστημάτων στη Νότιο Πελοπόννησο. Κατά την οικονομική ανασυγκρότηση που ακολούθησε τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Τράπεζα Ελληνικής Εμπορικής Πίστεως, η οποία το 1947 μετονομάσθηκε σε Τράπεζα Εμπορικής Πίστεως, ήταν η μοναδική Τράπεζα του μεγέθους της που κατάφερε να ξεπεράσει τις δύσκολες συνθήκες εκείνης της περιόδου και να στραφεί πλέον στην ανάπτυξη ενός εθνικού δικτύου υποκαταστημάτων. Το 1918, το πιστωτικό τμήμα της εταιρείας μετονομάστηκε σε Τράπεζα Καλαμών, δημιουργώντας μία από τις πρώτες ιδιωτικές τράπεζες της Ελλάδας.

Ο Γιάννης Κωστόπουλος αναδιάρθρωσε την Τράπεζα εκ βάθρων, εκμεταλλεύτηκε την κρατικοποίηση της Ιονικής και της Εμπορικής από την πρώτη μεταπολιτευτική κυβέρνηση Καραμανλή και την αδράνεια που παρέλυσε σταδιακά τις κρατικές τράπεζες και κατάφερε να αναδείξει την Πίστεως σε σημαντικό παίκτη του τραπεζικού τομέα.

Από τη δεκαετία του 1970, η Τράπεζα Πίστεως, όπως ονομάστηκε το 1972, υπήρξε πρωτοπόρος στον τομέα του εκσυγχρονισμού του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, ενώ μετά την απελευθέρωσή του, στα τέλη της δεκαετίας του 1980, έχει ήδη διαμορφώσει τη φυσιογνωμία ενός τραπεζικού Ομίλου που της επιτρέπει να παρέχει ευρύ φάσμα καινοτόμων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Το 1999, η Alpha Τράπεζα Πίστεως -επωνυμία που υιοθετήθηκε το 1994- προέβη σε εξαγορά του 51% των μετοχών της Ιονικής Τράπεζας, πραγματοποιώντας τη μεγαλύτερη ιδιωτικοποίηση που είχε γίνει ποτέ στην Ελλάδα. Η συγχώνευση των δύο τραπεζικών ιδρυμάτων ολοκληρώθηκε το επόμενο έτος, ενώ το 2000 η νέα διευρυμένη Τράπεζα που προέκυψε ονομάστηκε Alpha Bank.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’80, ο Γιάννης Κωστόπουλος πήγε κόντρα στη νοοτροπία και συγκρούστηκε με τους συνδικαλιστές της Πίστεως.

Το πάθος για την τέχνη και τη ιστιοπλοΐα
Ο Γιάννη Κωστόπουλος είχε δύο πάθη, την τέχνη και την ιστιοπλοϊα. Αυτά τα δύο πάθη φαίνεται πως έχει μεταδώσει και στην μοναχοκόρη του Δάφνη, ζωγράφο, την οποία απέκτησε με τη κόρη του ιδρυτή της ιστορικής βιομηχανίας «Πεταλούδα» Ελευθέριου Μουζάκη.

Το 1988 ο Κωστόπουλος δημιούργησε την ιστορική ιστιοπλοϊκή ομάδα της ΩΚΥΑΛΟΥ, που κατέκτησε για τρία συνεχή χρόνια (1988, 1989 και 1990) το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ανοικτής θαλάσσης στην κατηγορία 3/4ΤΟΝ και ΟΝΕ ΤΟΝ. Το 1994 δημιουργείται η ιστιοπλοϊκή ομάδα Alpha Sailing Team.

Η συλλογή των έργων τέχνης
Τα περίπου 600 έργα της συλλογής της Εμπορικής Τράπεζας που ξεκίνησε να συγκεντρώνει ο Στρατής Ανδρεάδης το 1952 και τα περίπου 5.000 έργα που άρχισαν να συλλέγουν ο Γιάννης και η αδελφή του Αννη Κωστοπούλου τη δεκαετία του ’70 αποτέλεσαν μια ενιαία τεράστια συλλογή έργων τέχνης, η οποία πέρασε στα χέρια της Alpha – μετά τη συγχώνευσή της με την Εμπορική Τράπεζα.

Η συλλογή της Alpha αποτελείται από τη συλλογή της Τράπεζας Πίστεως και της Ιονικής Τράπεζας που είχε απορροφήσει τη Λαϊκή, οπότε ουσιαστικά πρόκειται για τη συλλογή τριών τραπεζών. Υπάρχει μια παρακαταθήκη έργων από τον 19ο αιώνα ως τον Μεσοπόλεμο τα οποία διακοσμούσαν τους χώρους της διοίκησης αυτών των τριών τραπεζών και ενσωματώθηκαν στην ενιαία συλλογή της Alpha. Το 2000, που έγινε η συνένωσή τους, οι δύο συλλογές αλληλοσυμπληρώθηκαν: τα έργα της Τράπεζας Πίστεως, ως επί το πλείστον σύγχρονων καλλιτεχνών, και εκείνα της Ιονικής, ως επί το πλείστον χαρακτικά από τον 19ο αιώνα ως σήμερα, αποτέλεσαν ένα σύνολο όπου αντιπροσωπεύονται οι καλύτεροι και οι πιο σημαντικοί έλληνες καλλιτέχνες.

Ενα ισχυρό κομμάτι της 5.000 έργων συλλογής είναι το μεσοπολεμικό – έργα που χρονολογούνται από το 1920 ως το 1940 και προέρχονται από τις συλλογές και των δύο τραπεζών. Η Alpha διαθέτει ίσως την καλύτερη συλλογή χαρακτικών μετά την Εθνική Πινακοθήκη.