Θριαμβολογεί η Κυβέρνηση για δήθεν επιτυχή Συμφωνία με το Κάιρο για τη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά αλλά κουβέντα δεν λέει για την κυριότητα – Η αρχαιότερη εν λειτουργία Χριστιανική κοινότητα του κόσμου μπροστά σε ένα πρωτοφανές ιστορικό και εκκλησιαστικό τετελεσμένο

Μια συμφωνία με τεράστιο ιστορικό και διπλωματικό βάρος φέρνει τη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η Σιναϊτική Αδελφότητα αποδέχθηκε την προοπτική υπογραφής συμφωνίας με την Αίγυπτο για το νομικό καθεστώς της ιστορικής μονής, ενώ η Ελληνική Κυβέρνηση παρουσιάζει την εξέλιξη ως βήμα που διασφαλίζει τη συνέχιση της θρησκευτικής της λειτουργίας. Ωστόσο, κρίσιμα ερωτήματα για τους όρους, την περιουσία και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες παραμένουν στο προσκήνιο.

Το γεγονός ότι η συμφωνία έγινε δεκτή ως λύση σε μια μακρόχρονη νομική εκκρεμότητα δεν σημαίνει ότι οι πολίτες πρέπει να αρκεστούν σε γενικές διαβεβαιώσεις. Σε ένα ζήτημα που αφορά ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού, η πλήρης ενημέρωση δεν είναι επικοινωνιακή πολυτέλεια· είναι στοιχειώδης υποχρέωση της Πολιτείας.

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΙ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΘΟΛΟ

Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, στόχος της διευθέτησης είναι να εξασφαλιστεί μακροπρόθεσμα ο θρησκευτικός χαρακτήρας της μονής και να αποσαφηνιστεί η νομική θέση της στην Αίγυπτο. Η συμφωνία συνδέεται με την προσπάθεια διευθέτησης δικαστικών εκκρεμοτήτων που αφορούν ακίνητα και εκτάσεις της μονής, έπειτα από προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις.

Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι τι ακριβώς προβλέπεται για την κυριότητα των ακινήτων, τα δικαιώματα χρήσης, τη διαχείριση της περιουσίας και την οικονομική αυτοτέλεια της μοναστικής κοινότητας. Η κυβέρνηση και οι εκπρόσωποι της μονής οφείλουν να παρουσιάσουν με σαφήνεια τους όρους, ώστε να μπορεί να γίνει ουσιαστική αξιολόγηση και όχι να κυριαρχούν οι πανηγυρικές δηλώσεις ή οι καταγγελίες χωρίς πλήρη τεκμηρίωση.

Η συμφωνία δεν έχει ακόμη υπογραφεί τυπικά, σύμφωνα με τις διαθέσιμες ανακοινώσεις, καθώς η υπογραφή αναμένεται όταν το επιτρέψει η κατάσταση της υγείας του Αρχιεπισκόπου Συμεών. Η αποδοχή της προοπτικής υπογραφής αποτελεί σημαντική εξέλιξη, αλλά δεν υποκαθιστά την ανάγκη να γίνει γνωστό το πλήρες κείμενο.

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΟΦΕΙΛΕΙ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙ

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η συμφωνία διασφαλίζει τη συνέχεια της μονής και τον Ορθόδοξο χαρακτήρα της. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης τη χαρακτήρισε ιστορική εξέλιξη, κάνοντας λόγο για ισχυρότερο νομικό πλαίσιο και για διαχρονικούς δεσμούς Ελλάδας και Αιγύπτου.

Ωστόσο, η πολιτική ευθύνη δεν εξαντλείται στις δηλώσεις επιτυχίας. Όταν διακυβεύονται η ιστορική κληρονομιά, τα δικαιώματα μιας μοναστικής κοινότητας και οι σχέσεις της Ελλάδας με μια σημαντική περιφερειακή δύναμη, η κυβέρνηση πρέπει να εξηγεί τι ακριβώς συμφωνήθηκε, ποια ανταλλάγματα —αν υπάρχουν— συζητήθηκαν και ποιες ασφαλιστικές δικλίδες προβλέπονται.

Η απαίτηση για δημοσιοποίηση του κειμένου έχει τεθεί και από πολιτικές δυνάμεις που ζητούν ενημέρωση για τις ιδιοκτησιακές και νομικές συνέπειες. Η διαφάνεια δεν αποδυναμώνει τη διπλωματία· αντίθετα, επιτρέπει να κριθεί με πραγματικά στοιχεία αν η συμφωνία υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.

ΡΟΔΟΣ ΚΑΙ ΑΟΖ: ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΟΥΝ ΣΤΗ ΣΦΑΙΡΑ ΤΩΝ ΥΠΟΝΟΙΩΝ

Πολλοί διατυπώνουν τον ισχυρισμό ότι οι εξελίξεις γύρω από τη Μονή Σινά ενδέχεται να συνδέονται με ευρύτερες διαπραγματεύσεις Ελλάδας και Αιγύπτου για τις θαλάσσιες ζώνες ανατολικά της Ρόδου και το Καστελλόριζο. Πρόκειται για σοβαρό ισχυρισμό, ο οποίος όμως δεν αποδεικνύεται από τα επίσημα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί για τη συμφωνία της μονής.

Ακριβώς γι’ αυτό, η κυβέρνηση οφείλει να ξεκαθαρίσει εάν υπάρχει οποιαδήποτε σύνδεση μεταξύ των δύο ζητημάτων ή αν πρόκειται για ανεξάρτητες διαδικασίες. Δεν είναι υπεύθυνο να παρουσιάζεται ως δεδομένο ένα υποτιθέμενο αντάλλαγμα χωρίς τεκμήρια· εξίσου προβληματικό, όμως, θα ήταν να παραμείνουν αναπάντητα εύλογα ερωτήματα για την εξωτερική πολιτική και τα εθνικά συμφέροντα.

Η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και η προστασία της ιστορικής μονής είναι διαφορετικά ζητήματα, με ξεχωριστές νομικές και διπλωματικές παραμέτρους. Αν η Αθήνα διαθέτει στοιχεία που αποκλείουν οποιαδήποτε σύνδεση, πρέπει να τα εξηγήσει δημόσια. Αν υπάρχουν παράλληλες διαπραγματεύσεις, οφείλει να ενημερώσει για το πλαίσιο και τα όριά τους.

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΔΕΝ ΧΩΡΑ ΣΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΠΥΡΟΤΕΧΝΗΜΑΤΑ

Η Μονή της Αγίας Αικατερίνης δεν είναι ένα συνηθισμένο ακίνητο ούτε μια απλή διπλωματική υπόθεση. Είναι ένας τόπος με τεράστια θρησκευτική, ιστορική και πολιτιστική σημασία, η προστασία του οποίου απαιτεί νομική ασφάλεια, σεβασμό στην αυτονομία της μοναστικής κοινότητας και ξεκάθαρες εγγυήσεις για το μέλλον.

Η κυβέρνηση έχει την ευθύνη να αποδείξει, με το ίδιο το κείμενο της συμφωνίας και όχι μόνο με δηλώσεις, ότι η λύση προστατεύει ουσιαστικά τη μονή. Η δημοσιοποίηση των όρων, η ενημέρωση της Βουλής και η απάντηση στα ερωτήματα για την περιουσία και την ΑΟΖ θα μπορούσαν να περιορίσουν τις αμφιβολίες και να αποτρέψουν τη μετατροπή ενός ιστορικού ζητήματος σε πεδίο πολιτικής καχυποψίας.

Το διακύβευμα είναι πολύ μεγάλο για να κλείσει η συζήτηση με ένα κυβερνητικό «όλα πήγαν καλά». Η διαφάνεια, η λογοδοσία και η τεκμηριωμένη ενημέρωση είναι ο μόνος τρόπος να κριθεί αν η συμφωνία αποτελεί πραγματική διασφάλιση για τη Μονή Σινά ή αν αφήνει κρίσιμα ζητήματα ανοιχτά.