Θρίλερ στη Μέση Ανατολή: Ποιός ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ; – Τι λένε οι Αμερικάνοι και τι υποστηρίζει η Τεχεράνη; – Ξεκινούν οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις στην Ελβετία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν

Παρά τις αλλεπάλληλες εντάσεις και τις κινήσεις που δοκιμάζουν τα όρια της εύθραυστης ισορροπίας, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν εξακολουθούν να αναζητούν κοινό βηματισμό μέσω των συνομιλιών που προγραμματίζονται στην Ελβετία. Στόχος είναι να διευθετηθούν τα κρίσιμα ζητήματα που παρέμειναν ανοιχτά μετά την υπογραφή του μνημονίου για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι θα αποστείλει αντιπροσωπεία στην Ελβετία, επιδιώκοντας να διασφαλίσει ότι οι δεσμεύσεις της συμφωνίας θα εφαρμοστούν πλήρως. Παράλληλα, διαμηνύει ότι δεν θα διστάσει να επαναφέρει μέτρα πίεσης, υπενθυμίζοντας την πρόσφατη προειδοποίηση για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ως απάντηση σε αυτό που χαρακτηρίζει παραβιάσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Από την πλευρά της, η CENTCOM επιμένει ότι η κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία παραμένει ανοιχτή και εκτός ιρανικού ελέγχου, διαβεβαιώνοντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα ώστε να διασφαλιστεί η τήρηση της συμφωνίας.

Το κλίμα περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τις δηλώσεις κορυφαίων Ιρανών αξιωματούχων. Ο Μοχάμεντ Μοκμπέρ, στενός συνεργάτης της ιρανικής ηγεσίας, άφησε σαφείς αιχμές ότι η ομαλοποίηση της διέλευσης των πετρελαιοφόρων εξαρτάται άμεσα από την πιστή εφαρμογή του μνημονίου.

«Οι Αμερικανοί καταλαβαίνουν τη γλώσσα του κόστους και του οφέλους καλύτερα από κάθε άλλη», ανέφερε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας πως όσο η συμφωνία μένει στα χαρτιά, οι ενεργειακές ροές της Μέσης Ανατολής θα εξακολουθούν να παραμένουν παγωμένες.

Οι συνομιλίες στην Ελβετία κρίνουν τα πάντα

Παρότι το μνημόνιο έχει ήδη υπογραφεί, οι ουσιαστικές διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ετοιμάζεται να μεταβεί στη Γενεύη, προκειμένου να συμμετάσχει στις κρίσιμες επαφές, σε μια προσπάθεια να κρατηθεί ζωντανός ο διάλογος.

Για την Τεχεράνη, οι συνομιλίες αποτελούν ταυτόχρονα εργαλείο πίεσης προς την Ουάσιγκτον, ώστε να εξασφαλίσει ότι το Ισραήλ θα τηρήσει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τη συμφωνία, τερματίζοντας τις επιχειρήσεις του στον Λίβανο και σεβόμενο την εκεχειρία με τη Χεζμπολάχ.

Η κατάσταση στον Λίβανο εξακολουθεί να βαραίνει καθοριστικά το διπλωματικό σκηνικό. Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ έδωσαν εντολή για περιορισμό των επιθέσεων, έπειτα από συνεννόηση με τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, ο ισραηλινός στρατός ξεκαθαρίζει ότι συνεχίζει τις επιχειρήσεις του εντός της λεγόμενης «ζώνης ασφαλείας» στον νότιο Λίβανο, με επίκεντρο υπόγειες εγκαταστάσεις και δίκτυα σηράγγων της Χεζμπολάχ, διατηρώντας έτσι το ενδεχόμενο νέας ανάφλεξης απολύτως ανοιχτό.

Ιρανική αποστολή με αυστηρό μήνυμα

Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης υπογραμμίζουν ότι η αποστολή στην Ελβετία θα απαιτήσει σαφείς απαντήσεις από την αμερικανική πλευρά για τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να τηρήσει τις υποχρεώσεις της.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών προειδοποίησε ότι, εφόσον οι ΗΠΑ δεν ανταποκριθούν στις δεσμεύσεις τους, η Τεχεράνη θα προχωρήσει σε αντίμετρα.

Αισιοδοξία Βανς, αλλά με επιφυλάξεις

Παρά τις δυσκολίες, ο Τζέι Ντι Βανς εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος για την πορεία των συνομιλιών.

Όπως δήλωσε, η διπλωματία απαιτεί λεπτούς χειρισμούς και συντονισμό, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο συνεννόησης.

Την ίδια ώρα, στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη παρασκηνιακές επαφές με τη συμμετοχή διπλωματών από διάφορες χώρες, σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί το πλαίσιο διαλόγου που οικοδομήθηκε τους προηγούμενους μήνες.

Στις διεργασίες αυτές συμμετέχουν, σύμφωνα με πληροφορίες, παράγοντες από το Κατάρ, το Πακιστάν, καθώς και η τετραμερής ομάδα διαμεσολάβησης με τη συμμετοχή της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας και της Αιγύπτου.

ΗΠΑ και Ισραήλ: Σύμμαχοι με διαφορετικές προσεγγίσεις

Την ίδια στιγμή, αναδεικνύονται ολοένα και πιο έντονα οι διαφορετικές προσεγγίσεις Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ.

Ο Βανς αναγνώρισε ότι, παρότι οι δύο χώρες επιδιώκουν παρόμοιους στρατηγικούς στόχους, διαφωνούν συχνά ως προς τον τρόπο επίτευξής τους.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος υπογράμμισε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιθυμεί να εξαντλήσει τα περιθώρια της διπλωματίας, ακόμη κι αν στο εσωτερικό της ισραηλινής κυβέρνησης υπάρχουν φωνές που προκρίνουν πιο επιθετικές επιλογές.

Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να αποδειχθούν καθοριστικές. Αν οι συνομιλίες στην Ελβετία αποδώσουν καρπούς, ίσως ανοίξει ο δρόμος για μια εύθραυστη αποκλιμάκωση. Αν όμως οι δεσμεύσεις μείνουν ανεκπλήρωτες και οι στρατιωτικές κινήσεις υπερισχύσουν της διπλωματίας, η Μέση Ανατολή κινδυνεύει να βρεθεί ξανά μπροστά σε μια γενικευμένη κρίση με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια ασφάλεια και την ενεργειακή σταθερότητα.