Σκληρό πόκερ στη Σύνοδο Κορυφής: Αλώβητη η Τουρκία, επιμένει στο βέτο η Κύπρος – Πουθενά κυρώσεις στο προσχέδιο συμπερασμάτων

Οι 27 της ΕΕ αναμένεται να εγκρίνουν συμπεράσματα με τα οποία θα ζητούν περιοριστικά μέτρα “χωρίς καθυστέρηση” κατά της Λευκορωσίας, άμεση κατάπαυση του πυρός στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, ανεξάρτητη έρευνα για τη χρήση χημικών όπλων κατά του Navalny, ενώ θα θέτουν το πλαίσιο των σχέσεων ΕΕ- Κίνας στο προσεχές διάστημα, σύμφωνα με προσχέδιο το οποίο περιήλθε στην κατοχή του ΚΥΠΕ. Το προσχέδιο δεν περιέχει ακόμη παράγραφο για την Τουρκία.

Σύμφωνα με την Καθημερινή, η Κύπρος εξακολουθεί να αντιστέκεται σθεναρά στις πιέσεις των Ευρωπαίων να πει «ναι» στις κυρώσεις κατά της Λευκορωσίας, αφού περιμένει πρώτα περισσότερη αυστηρότητα απέναντι στην Τουρκία.

Όπως μεταδίδει το Reuters επικαλούμενο Κύπριο διπλωμάτη η Λευκωσία θα παραμείνει αμετακίνητη στη θέση της να ασκήσει βέτο σε κυρώσεις κατά της Λευκορωσίας όσο δεν αποφασίζεται μία κίνηση κατά της Τουρκίας.

«Για να αποδεσμεύσουμε τον φάκελο της Λευκορωσίας, θα πρέπει να υπάρξει συμφωνία και επί των προτάσεών μας» τόνισε ο διπλωμάτης, προσθέτοντας ότι ο Κύπριος πρόεδρος, Νίκος Αναστασιάδης συναντήθηκε με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, και του παρουσίασε αναλυτικά τις θέσεις της Λευκωσίας.

«Φαντάζομαι πως θα υπάρξει μακρά συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Δεν το αποκλείω να βγει τελικά κάτι, αλλά προς το παρόν δεν θα πόνταρα σε μία ευτυχή έκβαση» σχολίασε στο πρακτορείο ο Κύπριος διπλωμάτης.

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα έχουν σήμερα συνομιλίες εξ ολοκλήρου αφιερωμένες στην Τουρκία, μετά την κλιμάκωση της έντασης στην ανατολική Μεσόγειο. Χθες ο Σαρλ Μισέλ κάλεσε την Αγκυρα να επιδείξει «εποικοδομητική» στάση στην διευθέτηση των διαφορών με Ελλάδα και Κύπρο για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, επισείοντας παράλληλα την απειλή των κυρώσεων κατά του τουρκικού καθεστώτος.

«Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε χώρο για εποικοδομητικό διάλογο με την Τουρκία για την επίτευξη σταθερότητας και ασφάλειας σε ολόκληρη την περιοχή και να διασφαλίσουμε τον πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Αυτό θα είναι δυνατό μόνο εάν η Τουρκία δεσμευτεί εποικοδομητικά. Όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι για να υπερασπιστούν τα νόμιμα συμφέροντα της ΕΕ και των κρατών μελών της», ανέφερε στην επιστολή του ο κ. Μισέλ, ο οποίος συνεχίζει τις διμερείς επαφές του.

Σημειώνεται ότι Αθήνα και Λευκωσία προσέρχονται στη Σύνοδο χωρίς απόλυτη ταύτιση ως προς την τακτική. Η ελληνική πλευρά τονίζει τον κίνδυνο η επιμονή στη διασύνδεση της υπόθεσης της Λευκορωσίας με τις νέες κυρώσεις εις βάρος Τούρκων αξιωματούχων να κοστίσει, με την προσοχή να μετατίθεται από τις παράνομες ενέργειες της Aγκυρας στην κυπριακή αδιαλλαξία (όπως φαίνεται από την οπτική π.χ. χωρών της Βαλτικής).

Όπως σχολιάζει το Γαλλικό Πρακτορείο οι 27 καλούνται να τηρήσουν λεπτές ισορροπίες: δεν πρέπει να υπονομεύσουν τις συνομιλίες για την επανάληψη των οποίων δεσμεύθηκαν η Αθήνα και η Αγκυρα, αλλά προτίθενται να αποστείλουν αυστηρό μήνυμα προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και να εκφράσουν την πλήρη αλληλεγγύη τους προς την Ελλάδα και την Κύπρο.

Τι περιέχει το κείμενο
Αναλυτικά σε σχέση με την Κίνα, “το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την προφορική έκθεση σχετικά με τη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ με τον Πρόεδρο Xi Jinping στις 14 Σεπτεμβρίου καθώς και την υπογραφή της συμφωνίας για τις γεωγραφικές ενδείξεις”.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει “την ανάγκη εξισορρόπησης της οικονομικής σχέσης και επίτευξης της αμοιβαιότητας. Υπενθυμίζει τον στόχο της ολοκλήρωσης, έως το τέλος του τρέχοντος έτους, των διαπραγματεύσεων για μια φιλόδοξη Συνολική Επενδυτική Συμφωνία ΕΕ-Κίνας (CAI) που αντιμετωπίζει τις τρέχουσες ασυμμετρίες στην πρόσβαση στην αγορά, συμβάλλει σε ίσους όρους ανταγωνισμού και καθιερώνει ουσιαστικές δεσμεύσεις για την αειφόρο ανάπτυξη”.

Καλεί επίσης την Κίνα “να εκπληρώσει προηγούμενες δεσμεύσεις για την αντιμετώπιση των εμποδίων πρόσβασης στην αγορά, να σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα και να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για τις βιομηχανικές επιδοτήσεις στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου”.

Επιπλέον το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενθαρρύνει την Κίνα “να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων”. Αυτό περιλαμβάνει, ειδικότερα, “τη λήψη πιο φιλόδοξων μέτρων για το κλίμα σύμφωνα με τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού και για τη βιοποικιλότητα και υποστήριξη πολυμερών αντιδράσεων στην πανδημία COVID-19, ιδίως όσον αφορά τις θεραπείες και τα εμβόλια, και την ελάφρυνση του χρέους ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάκαμψη από την πανδημία, ιδιαίτερα στην Αφρική”.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει, ως “σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση”, τη δήλωση του Προέδρου Xi Jinping, μετά τη βιντεοδιάσκεψη των ηγετών, ότι “η Κίνα θα στοχεύσει στην επίτευξη ουδετερότητας άνθρακα πριν από το 2060”.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τις “σοβαρές ανησυχίες του για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα, συμπεριλαμβανομένων των εξελίξεων στο Χονγκ Κονγκ και της μεταχείρισης ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες, όπως εκφράστηκαν στη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Κίνας τον Ιούνιο και στη συνάντηση των ηγετών που πραγματοποιήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου”.

Ακολούθως επιβεβαιώνει την “πολιτική προσέγγιση των σχέσεων ΕΕ-Κίνας όπως ορίζεται στην κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και του Ύπατου Εκπροσώπου «ΕΕ-Κίνα: Μια στρατηγική προοπτική» του Μαρτίου 2019 και ζητεί περαιτέρω συνεκτικές προσπάθειες για την εφαρμογή της”. Καλεί δε την Κομισιόν και τον Ύπατο Εκπρόσωπο να υποβάλουν έκθεση προόδου έως τον Μάρτιο του 2021. Προσβλέπει σε συνάντηση όλων των μελών της με τον Πρόεδρο Xi Jinpin το 2021.

Σε ό,τι αφορά τη Λευκορωσία, σύμφωνα με το προσχέδιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο “καταδικάζει την απαράδεκτη βία εκ μέρους των αρχών της Λευκορωσίας εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών, καθώς και εκφοβισμό, αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις μετά τις προεδρικές εκλογές, τα αποτελέσματα των οποίων δεν αναγνωρίζει”.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο “υποστηρίζει πλήρως το δημοκρατικό δικαίωμα του λαού της Λευκορωσίας να εκλέγει τον Πρόεδρό του μέσω νέων ελεύθερων και δίκαιων εκλογών, χωρίς εξωτερική παρέμβαση”.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο “καλεί τις αρχές της Λευκορωσίας να τερματίσουν τη βία και την καταστολή, να απελευθερώσουν όλους τους συλληφθέντες και τους πολιτικούς κρατουμένους, να σεβαστούν την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την κοινωνία των πολιτών και να ξεκινήσουν έναν περιεκτικό εθνικό διάλογο”.

Συμφωνεί ότι “πρέπει να επιβληθούν περιοριστικά μέτρα και καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει την απόφαση χωρίς καθυστέρηση”.

Σε ό,τι αφορά τη σύγκρουση στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί “την άμεση παύση των εχθροπραξιών και καλεί τα μέρη να επανέλθουν σε μια διαρκή εκεχειρία και την ειρηνική διευθέτηση της σύγκρουσης”. “Η απώλεια ανθρώπινων ζωών και το βάρος στον άμαχο πληθυσμό είναι απαράδεκτες. Δεν μπορεί να υπάρξει στρατιωτική λύση στη σύγκρουση, ούτε εξωτερική παρέμβαση. Το Αζερμπαϊτζάν και η Αρμενία πρέπει να ξεκινήσουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις χωρίς προϋποθέσεις”, αναφέρεται στο προσχέδιο.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει την υποστήριξή του στους Συμπροέδρους του Ομίλου Μινσκ του ΟΑΣΕ και ζητεί από τον Ύπατο Εκπρόσωπο να εξετάσει την περαιτέρω υποστήριξη της ΕΕ για τη διαδικασία διευθέτησης.

Τέλος σε σχέση με τον Alexei Navalny, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει την απόπειρα δολοφονίας του με στρατιωτικό νευροχημικό παράγονταν τύπου «Nichichok». Η χρήση χημικών όπλων συνιστά σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί τις αρχές της Ρωσικής Ομοσπονδίας να συνεργαστούν πλήρως με τον Οργανισμό Απαγόρευσης Χημικών Όπλων (OPCW) για να διασφαλίσουν μια αμερόληπτη διεθνή έρευνα”.