Θρίλερ στην Ανατολική Μεσόγειο με το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Αθήνα και Λευκωσία υψώνουν «τείχος» με αντι-Navtex απέναντι στην Άγκυρα ενώ η Τουρκία επιχειρεί να παρέμβει στην αποστολή του Γαλλικού ερευνητικού σκάφους Αbeille Μarengo

Νέα ένταση διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο γύρω από το μεγάλο ενεργειακό έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, με την Τουρκία να επιχειρεί να παρέμβει στις εξελίξεις και Αθήνα και Λευκωσία να απαντούν με συντονισμένες κινήσεις.

Η έκδοση αντι-NAVTEX και από την Κυπριακή Δημοκρατία έρχεται να ενισχύσει τη διπλωματική απάντηση απέναντι στην τουρκική αναγγελία, η οποία εκδόθηκε μετά τον απόπλου του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo» από το Ηράκλειο.

Το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό: οι έρευνες για το υποθαλάσσιο καλώδιο του Great Sea Interconnector (GSI) πραγματοποιούνται σε μια θαλάσσια περιοχή όπου οι τουρκικές διεκδικήσεις προκαλούν επανειλημμένα αντιδράσεις από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά.

Η Λευκωσία απαντά στην Άγκυρα – Τι αναφέρει η νέα NAVTEX

Η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσε ναυτική αναγγελία μέσω του σταθμού της Λάρνακας, ξεκαθαρίζοντας ότι οι ερευνητικές εργασίες του γαλλικού πλοίου έχουν εγκριθεί από τις αρμόδιες κυπριακές αρχές.

Στην αναγγελία γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στην άδεια 05/2026, η οποία αφορά τις δραστηριότητες εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και υφαλοκρηπίδας.

Παράλληλα, η Λευκωσία επισημαίνει ότι η τουρκική αναγγελία δεν είχε προηγουμένως συντονιστεί με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επισήμανση ότι ο εξουσιοδοτημένος σταθμός NAVTEX για την περιοχή ευθύνης της Κύπρου είναι το JRCC Λάρνακας.

Η νέα αναγγελία έχει ισχύ έως τις 20 Μαρτίου 2027, ενισχύοντας το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί το ερευνητικό σκάφος.

Το Abeille Marengo ξεκίνησε την αποστολή του – Πρώτα οι τεχνικοί έλεγχοι

Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο απέπλευσε από το Ηράκλειο το απόγευμα της Τρίτης 10 Νοεμβρίου, σηματοδοτώντας την έναρξη της νέας φάσης των εργασιών που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου.

Ωστόσο, πριν προχωρήσει στις κύριες ερευνητικές δραστηριότητες, πρέπει να ολοκληρώσει μια απαραίτητη τεχνική διαδικασία: τη βαθμονόμηση του εξοπλισμού του.

Πρόκειται για ελέγχους που έχουν στόχο να διασφαλίσουν ότι τα όργανα μέτρησης λειτουργούν σωστά και δεν παρουσιάζουν αποκλίσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιοπιστία των στοιχείων που θα συγκεντρωθούν από τον βυθό.

Η αρχική κίνηση του πλοίου βορειοδυτικά του Ηρακλείου δημιούργησε ερωτήματα σχετικά με την πορεία του. Ωστόσο, η συγκεκριμένη διαδρομή συνδέεται με την προετοιμασία των συστημάτων του και δεν σηματοδοτεί αλλαγή του προγραμματισμού των ερευνών.

Προς την Κάρπαθο η επόμενη φάση – Πώς θα κινηθεί το γαλλικό πλοίο

Μετά την ολοκλήρωση των τεχνικών ελέγχων, το «Abeille Marengo» αναμένεται να ακολουθήσει αρχικά τα σημεία που προβλέπει η ελληνική NAVTEX και στη συνέχεια να κινηθεί σύμφωνα με τις συντεταγμένες που περιλαμβάνονται στην αντίστοιχη κυπριακή αναγγελία.

Η περιοχή της Καρπάθου αποτελεί έναν από τους σημαντικούς σταθμούς της προγραμματισμένης πορείας, με τις έρευνες να απαιτούν προσεκτική καταγραφή των δεδομένων του θαλάσσιου πυθμένα.

Προς το παρόν, δεν υπάρχει οριστική εικόνα για την ταχύτητα με την οποία θα κινηθεί το πλοίο ούτε για τον ακριβή χρόνο άφιξής του στην περιοχή.

Το ερευνητικό μπορεί να επιχειρεί σε 24ωρη βάση, ωστόσο οι καιρικές συνθήκες και ενδεχόμενη επιδείνωση του καιρού ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά το χρονοδιάγραμμα.

Η τουρκική παρέμβαση και η άμεση ελληνική αντίδραση

Η νέα NAVTEX της Κύπρου έρχεται μετά την κίνηση της Άγκυρας να εκδώσει δική της αναγγελία, επιχειρώντας να εμφανίσει ότι διαθέτει ρόλο στην αδειοδότηση των ερευνών.

Η ελληνική αντίδραση ήταν άμεση. Ο σταθμός NAVTEX Ηρακλείου εξέδωσε αντι-NAVTEX, χαρακτηρίζοντας άκυρη και ανυπόστατη την τουρκική αναγγελία και παραθέτοντας τις σχετικές ελληνικές άδειες.

Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η εταιρεία που έχει αναλάβει τις εργασίες απευθύνθηκε στις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές και έλαβε τις απαραίτητες εγκρίσεις από αυτές.

Με αυτόν τον τρόπο, απορρίπτει τον ισχυρισμό της Άγκυρας ότι απαιτείται τουρκική συγκατάθεση για τις συγκεκριμένες δραστηριότητες.

Το προηγούμενο της οπτικής ίνας και ο φόβος νέας έντασης

Οι εξελίξεις θυμίζουν την αντιπαράθεση που είχε προηγηθεί κατά τις εργασίες πόντισης υποθαλάσσιου καλωδίου οπτικών ινών, όταν είχαν εκδοθεί διαδοχικές NAVTEX και είχαν καταγραφεί αντιδράσεις από την τουρκική πλευρά.

Το προηγούμενο αυτό βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των εκτιμήσεων για τη συνέχεια της αποστολής του γαλλικού πλοίου.

Η περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα, καθώς το καλοκαίρι του 2024 είχαν σημειωθεί εντάσεις με την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων κατά τη διάρκεια εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση.

Το ενδεχόμενο νέας αντιπαράθεσης στη θάλασσα αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα που παρακολουθούν Αθήνα και Λευκωσία.

Το μεγάλο στοίχημα για Ελλάδα και Κύπρο

Το Great Sea Interconnector δεν είναι απλώς ένα ενεργειακό έργο. Αποτελεί μια προσπάθεια να ενισχυθεί η ηλεκτρική σύνδεση της Κύπρου με την Ευρώπη μέσω της Ελλάδας, περιορίζοντας την ενεργειακή απομόνωση του νησιού.

Η πορεία των ερευνών αποκτά, επομένως, σημασία που ξεπερνά τα τεχνικά χαρακτηριστικά ενός υποθαλάσσιου καλωδίου.

Η Αθήνα και η Λευκωσία καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα την προώθηση του έργου και τις αντιδράσεις της Τουρκίας, χωρίς να δημιουργηθούν νέες εστίες έντασης στην περιοχή.

Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για την αποστολή του «Abeille Marengo». Η ολοκλήρωση των ερευνών, οι καιρικές συνθήκες και οι κινήσεις της Άγκυρας θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη μιας υπόθεσης που έχει μετατραπεί σε μείζον διπλωματικό και γεωπολιτικό ζήτημα για την Ανατολική Μεσόγειο.