“Θύελλα” Νότια της Κρήτης: Η Λιβύη έστειλε διακοίνωση διαμαρτυρίας στην Αθήνα για τις έρευνες και αμφισβητεί την Ελληνική Κυριαρχία και τα Κυριαρχικά μας Δικαιώματα – Το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο και οι απειλές της Τρίπολης

Η θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της Ελληνολιβυκής αντιπαράθεσης. Η Τρίπολη διαμαρτύρεται για τις Ελληνικές δραστηριότητες έρευνας υδρογονανθράκων και προειδοποιεί ότι η συνέχισή τους σε περιοχές χωρίς συμφωνημένη οριοθέτηση ενδέχεται να επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις των δύο χωρών. Στο φόντο βρίσκεται το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο του 2019, το οποίο η Αθήνα απορρίπτει ως νομικά ανυπόστατο.

Η νέα διπλωματική αντιπαράθεση φέρνει στο προσκήνιο τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της Λιβύης και το κρίσιμο ζήτημα της οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ελλάδα. Η λιβυκή πλευρά αμφισβητεί τις έρευνες για υδρογονάνθρακες σε θαλάσσιες περιοχές νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης, προβάλλοντας τις δικές της θέσεις για την υφαλοκρηπίδα. Η Αθήνα, από την πλευρά της, απορρίπτει τις αιτιάσεις και επιμένει ότι οι ενέργειές της βασίζονται στο Διεθνές Δίκαιο.

Η ΛΙΒΥΗ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΕΙ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΓΙΑ ΠΑΥΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΩΝ

Σύμφωνα με τη λιβυκή διακοίνωση, η συνέχιση των ερευνητικών δραστηριοτήτων σε θαλάσσιες περιοχές που δεν έχουν οριοθετηθεί με διμερή συμφωνία ενδέχεται να επιβαρύνει τις σχέσεις των δύο χωρών και να οδηγήσει ακόμη και σε διακοπή των συνομιλιών.

Η Τρίπολη θεωρεί ότι οι ελληνικές πρωτοβουλίες για την παραχώρηση αδειών σεισμικών ερευνών θίγουν δικαιώματα που η ίδια διεκδικεί. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι περιοχές νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης, αλλά και ευρύτερες θαλάσσιες ζώνες που περιλαμβάνονται στον ελληνικό σχεδιασμό για έρευνες υδρογονανθράκων.

ΤΟ ΤΟΥΡΚΟΛΙΒΥΚΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΔΙΑΜΑΧΗΣ

Η αντιπαράθεση συνδέεται άμεσα με το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο του 2019, το οποίο καθορίζει θαλάσσια όρια μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης χωρίς να λαμβάνει υπόψη, κατά την ελληνική θέση, τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών όπως η Κρήτη.

Η Αθήνα έχει επανειλημμένα απορρίψει τη συγκεκριμένη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος της Ελλάδας. Η λιβυκή πλευρά, ωστόσο, εξακολουθεί να επικαλείται τις θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες, διατηρώντας ανοιχτό ένα δύσκολο διπλωματικό μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ: «ΑΝΥΠΟΣΤΑΤΟΙ ΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ»

Το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών απάντησε ότι οι ισχυρισμοί της λιβυκής πλευράς δεν έχουν νομική βάση. Διπλωματικές πηγές διευκρίνισαν επίσης ότι η διακοίνωση που βρέθηκε στο επίκεντρο της επικαιρότητας δεν ήταν καινούργια, αλλά είχε αποσταλεί τον Αύγουστο και επαναλάμβανε πάγιες θέσεις της Τρίπολης.

Η Ελληνική θέση είναι ότι, ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης, εφαρμόζεται η αρχή της μέσης γραμμής, σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο. Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι ο διάλογος με τη Λιβύη συνεχίζεται, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η Ελλάδα αναστέλλει την άσκηση των νόμιμων κυριαρχικών δικαιωμάτων της ή αποδέχεται μονομερείς διεκδικήσεις.

ΕΡΕΥΝΕΣ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ελλάδα προχωρά στον σχεδιασμό ερευνών για πιθανά κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι σχετικές διαδικασίες αφορούν θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, της Πελοποννήσου και στο Ιόνιο, με την οριοθέτηση των περιοχών να αποτελεί βασικό σημείο διαφωνίας με τη Λιβύη.

Το ζητούμενο για την Αθήνα είναι να διατηρήσει ανοιχτό τον δίαυλο των συνομιλιών, χωρίς να υποχωρήσει από τις θέσεις της. Για την Τρίπολη, αντίθετα, η συνέχιση των ερευνών αποτελεί αφορμή για νέα διπλωματική πίεση.

Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει ότι έχει διακοπεί ο διάλογος ή ότι έχει υπάρξει κάποια οριστική μεταβολή στα θαλάσσια σύνορα. Αναδεικνύει, ωστόσο, πόσο περίπλοκη παραμένει η προσπάθεια οριοθέτησης ΑΟΖ στην περιοχή και πόσο σημαντικές είναι οι επόμενες διπλωματικές κινήσεις των δύο πλευρών.