Τι απέδωσε τελικά στην πράξη η επίσκεψη Μητσοτάκη στη Λιβύη;

Άρθρο για το europost.gr του πρέσβη ε.τ. Ελευθέριου Καραγιάννη*

Τα τελευταία χρόνια στις διακρατικές μας σχέσεις έχουν σημειωθεί τρία περιστατικά  τα οποία ,κατά ορισμένους αναλυτές, κατατάσσονται στην  σκληρή διπλωματική πρακτική και αφορούν στην επιδείνωση των διακρατικών μας σχέσεων με την Αυστρία με την ανάκληση της Πρέσβεως μας , με την Ρωσσική Ομοσπονδία με την απέλαση δύο στελεχών της εδώ Πρεσβείας της και με την Λιβύη με την αποπομπή του Λίβυου Πρέσβυ από τον οποίον  η Αθήνα , κατά τα δημοσιευθέντα, ζητούσε ,εντός τακτής χρονικής περιόδου ,να δώσει αντίγραφο ή τουλάχιστον να ενημερώσει για το  υπογραφέν σύμφωνο οριοθέτησης των θαλασσίων συνόρων κοινώς ΑΟΖ της Λιβύης με την Τουρκία το οποίο παραβίαζε Ελληνικά κυριαρχικά  δικαιώματα.

Ο Πρέσβυς που τυχαίνει να είναι ο σημερινός Πρόεδρος της Μεταβατικής Κυβέρνησης, κατόπιν προφανώς οδηγιών της τότε προσωρινής κυβέρνησης της Τρίπολης δεν ανταποκρίθηκε στο αίτημα μας και του «συνεστήθη» να απέλθει .

Το θέμα αυτό ,όπως και τα άλλα δύο, θα  μπορούσαν  να τύχουν  διπλωματικότερης και ολιγότερο επιβλαβούς για τα συμφέροντα μας μεταχείρισης .

Οι εξελίξεις στην Λιβύη με  παρεμβάσεις, καλόπιστες και κακόπιστες, τρίτων χωρών  μας υποχρέωναν να λάβουμε μία δραστικότερη εμπλοκή στα διαδραματιζόμενα  στην χώρα αυτή καθ’ όσον  η πορεία της εσωτερικής της σταθερότητας επηρεάζει την ίδια  την χώρα και τις διμερείς μας σχέσεις, και επίσης, ολόκληρη την Βόρειο Αφρικανική ήπειρο , την Ανατολική Μεσόγειο και τα κράτη της Νοτίου Ευρώπης.

Μετά από πρόσκληση του Λίβυου ομολόγου του ο Έλληνας Πρωθυπουργός ,συνοδευόμενος από τον Υπουργό των Εξωτερικών  επισκέφθηκε την Τρίπολη της Λιβύης όπου είχε συναντήσεις με την πολιτική ηγεσία της μεταβατικής κυβέρνησης. Η επίσκεψη αυτή ήταν εκ των πραγμάτων επιβεβλημένη .

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός ανέφερε στην κοινή συνέντευξη Τύπου ότι βασικός σκοπός της επίσκεψης του ήταν « να αναδείξει την επαναλειτουργία της Ελληνικής Πρεσβείας στην Τρίπολη ως ορόσημο επανεκκίνησης των ελληνολιβυκών σχέσεων και να μεταφέρει μήνυμα στήριξης στις προσπάθειες της Λιβύης για την ειρήνη και την πρόοδο».

Συζητήθηκαν επίσης και θέματα διμερούς συνεργασίας σε ευρύτερους οικονομικούς και άλλους τομείς.

Η μνεία στο Τουρκολιβυκό σύμφωνο έγινε από τον ¨Έλληνα Πρωθυπουργό σε συσχετισμό με την αναφορά του στην πρόσφατη επίσκεψη στην Λιβύη του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και έμμεσα  πλην σαφώς  ενέταξε το θέμα  σε ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ειδικότερα είπε «Και ασφαλώς για εμάς ,πολύ σημαντικό είναι η ακύρωση παράνομων εγγράφων που παρουσιάστηκαν ως δήθεν διακρατικές συμφωνίες αλλά δεν έχουν καμία νομική ισχύ, όπως ρητά έχει αποφανθεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο».

Ο Λίβυος μεταβατικός Πρωθυπουργός  Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊντά  στην προσφώνηση του η οποία  προηγήθηκε του Έλληνα Πρωθυπουργού  δεν παρέλειψε αυτοβούλως να αναφερθεί στο θέμα του Τουρκολιβυκού συμφώνου εκτιμώντας  προφανώς ότι θα το έθιγε στην προσφώνηση του ο  Έλληνας ομόλογος του. Παρ’ όλον ότι η διερμηνεία ήταν κάκιστη και δεν μπορεί να καταγραφεί το πλήρες κείμενο της παρέμβασης του, ο Λίβυος Πρωθυπουργός υπεραμύνθηκε του Τουρκολιβυκού συμφώνου εκτιμώντας ότι εξυπηρετεί τα συμφέροντα της χώρας του και δεν παρέλειψε να εκφράσει την ενθάρρυνση του για τις διαπραγματεύσεις  μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας για να συνεχιστεί η συνεργασία στην περιοχή της Μεσογείου.

Η τελευταία αυτή αναφορά του Λίβυου επίσημου ως προς την συνεργασία στην περιοχή της Μεσογείου με την Τουρκία φέρνει στην μνήμη τα λεχθεντα από τον Υπουργό εξωτερικών των ΗΠΑ A.Blinken σε συνέντευξη που παραχώρησε στην δημοσιογράφο του Euronews McMahon πριν δύο εβδομάδες .Σε απάντηση του ως προς τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο ανέφερε ότι « και παρεμπιπτόντως στην περίπτωση που υπάρχουν διεκδικήσεις για  πόρους, φυσικούς πόρους ,αυτό στην πράξη θα είναι ένας τρόπος να φέρει κοντά τις χώρες. Η κοινή χρήση των πόρων αυτών ,οι κοινές επενδύσεις , εκμετάλλευση τους ,αυτό μπορεί να είναι κάτι που φέρνει τις χώρες κοντά. Ελπίζουμε ότι αυτό ακριβώς θα συμβεί,»

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός  ότι ενώ η Αθήνα πήγε στην Τρίπολη είχε προηγηθεί επίσκεψη της Τρίπολης στην Άγκυρα , με τον μεταβατικό Πρωθυπουργό να δηλώνει πίστη ,μεταξύ των άλλων, στο Τουρκολιβυκό σύμφωνο και την πίστη του αυτή δεν παρέλειψε να την επαναλάβει ενώπιον του Έλληνα Πρωθυπουργού.

Ως προς την δυνατότητα η σημερινή μεταβατική κυβέρνηση της Λιβύης να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με την χώρα μας για οριοθέτηση ΑΟΖ από το σημείο που σταμάτησαν το 2010 και που χάριν της ιστορίας,  η Λιβυκή πλευρά ,τότε ,ουδέποτε έθιξε θέμα κοινής ΑΟΖ με Τουρκία , ο οδικός χάρτης που συντάχθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη και αφορά τα καθήκοντα και αρμοδιότητες της μεταβατικής Κυβέρνησης ώστε να οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές στις 24 Δεκεμβρίου2021  στο άρθρο 6 παράγραφος 10 αναφέρει ότι η  μεταβατική κυβέρνηση δεν μπορεί να εξετάσει οποιαδήποτε νέα ή παλιές συμφωνίες ή αποφάσεις   οι οποίες δύνανται να βλάψουν τις διεθνείς σχέσεις του Λιβυκού κράτους ή να επιβάλλουν μακροχρόνιες δεσμεύσεις.

Θα πρέπει ως εκ τούτου να αναμένουμε την νέα Λιβυκή κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εκλογές της 24^ης Δεκεμβρίου και στην οποίαν πάντως ,ως μετεδόθηκε, δεν θα μπορεί να συμμετέχει κανένα μέλος της σημερινής μεταβατικής κυβέρνησης.

Η Ελληνική εξωτερική πολιτική αντί να καθοδηγείται από τις εξωτερικές εξελίξεις και να υφίσταται τις συνέπειες των ,πρέπει να επιδιώκει να τις επηρεάζει ώστε να συγκλίνουν στις θέσεις της χώρας όσο είναι εφικτό .

Εξωτερική πολιτική που ασκείται για εσωτερική κατανάλωση δεν αποδίδει τα αναμενόμενα.

*Ο πρέσβης ε.τ. Ελευθέριος Καραγιάννης είναι από τους πλέον διακεκριμένους Έλληνες διπλωμάτες. Διετέλεσε, στο παρελθόν, στενός συνεργάτης του τότε Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και στη συνέχεια Διευθυντής του Διπλωματικού Γραφείου των Υπουργών Εθνικής Άμυνας Πάνου Παναγιωτόπουλου της Ν.Δ και Πάνου Καμμένου των ΑΝ.ΕΛ.