Τι κρύβει η υποτιμημένη «Διακήρυξη της Σούσα»; Το Τουρκο-Αζερικό δόγμα αλλάζει ξαφνικά τις ισορροπίες και γεννά εφιαλτικά σενάρια για την Ελλάδα

Η άλλοτε υποτιμημένη «Διακήρυξη της Σούσα», που υπέγραψαν το 2021 ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ιλχάμ Αλίγιεφ, επιστρέφει στο προσκήνιο με ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ολοένα και στενότερη στρατιωτική συνεργασία Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν αποκτά πλέον χαρακτηριστικά στρατηγικής συμμαχίας με μακροπρόθεσμες προεκτάσεις για την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.

Η πρόσφατη εμβάθυνση της συνεργασίας των δύο χωρών στον τομέα της στρατιωτικής εφοδιαστικής αλυσίδας, στο πλαίσιο της 17ης Συνάντησης Υψηλού Επιπέδου Στρατιωτικού Διαλόγου, δεν αποτελεί μια απλή τεχνική εξέλιξη. Αντιθέτως, ενισχύει σημαντικά την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα της Άγκυρας, δημιουργώντας ένα εκτεταμένο δίκτυο υποστήριξης που εκτείνεται πέρα από τα τουρκικά σύνορα.

Στη συνάντηση εξετάστηκαν ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία των στρατών σε συνθήκες πολέμου, όπως η μεταφορά οπλισμού, η συντήρηση στρατιωτικού υλικού, η υποστήριξη πεδίου, η εκκένωση τραυματιών και η διασφάλιση κρίσιμων εφοδίων. Παράλληλα, υπογράφηκε πρωτόκολλο εργασίας που αποτυπώνει τη βούληση για ακόμη βαθύτερη αμυντική σύμπλευση.

Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκεται η Διακήρυξη της Σούσα, η οποία προβλέπει αμοιβαία συνδρομή σε περίπτωση απειλής κατά της κυριαρχίας ή της ανεξαρτησίας των δύο κρατών, ενώ θεσμοθετεί στενή συνεργασία σε επίπεδο αμυντικού σχεδιασμού και τακτικών επαφών των συμβουλίων ασφαλείας.

Υπό αυτό το πρίσμα, αναλυτές εκτιμούν ότι σε ένα ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής κρίσης, η Αθήνα δεν θα μπορούσε να αγνοήσει τον παράγοντα του Αζερμπαϊτζάν, ιδιαίτερα ως προς τις αεροπορικές και ειδικές δυνάμεις του. Η δυνατότητα αξιοποίησης αζερικών υποδομών θα μπορούσε να προσφέρει στην Τουρκία πρόσθετο στρατηγικό βάθος, ενισχύοντας την επιχειρησιακή της ευελιξία.

Την ίδια στιγμή, η αναβάθμιση στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Ναχτσιβάν και η προοπτική μετατροπής του Αζερμπαϊτζάν σε εναλλακτικό κέντρο συντήρησης και υποστήριξης τουρκικών στρατιωτικών μέσων, ενισχύει την ανθεκτικότητα της τουρκικής πολεμικής μηχανής, μειώνοντας την εξάρτησή της από υποδομές εντός της τουρκικής επικράτειας.

Οι εξελίξεις αυτές επαναφέρουν στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τον στρατηγικό σχεδιασμό της Ελλάδας και τη συνολική αξιολόγηση των περιφερειακών συσχετισμών ισχύος. Η τουρκο-αζερική συνεργασία φαίνεται να αποκτά ολοένα και πιο δομημένο χαρακτήρα, διαμορφώνοντας ένα νέο γεωπολιτικό περιβάλλον που απαιτεί αυξημένη εγρήγορση και προσεκτική αποτίμηση των δεδομένων.