Tι μπορεί να φέρει το ενισχυμένο ελληνοαμερικανικό αποτύπωμα στο νέο Κογκρέσο: Στο επίκεντρο η μάχη για τα F-35 και οι σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας

Η εκλογή του Κρις Πάππας στη Γερουσία διαμορφώνει έναν νέο δίαυλο πολιτικής παρέμβασης για την Ελλάδα και την Κύπρο στην Ουάσιγκτον, την ώρα που το τουρκικό αίτημα για επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35 εξακολουθεί να προκαλεί έντονο ενδιαφέρον.

Tι μπορεί να φέρει το ενισχυμένο ελληνοαμερικανικό αποτύπωμα στο νέο Κογκρέσο: Στο επίκεντρο η μάχη για τα F-35 και οι σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας

Η ενισχυμένη παρουσία της ελληνικής ομογένειας στους διαδρόμους του αμερικανικού Κογκρέσου δημιουργεί νέα δεδομένα για την προώθηση των ελληνικών και κυπριακών θέσεων στην Ουάσιγκτον. Με επτά Ελληνοαμερικανούς να αποκτούν κοινοβουλευτική παρουσία στο νέο σώμα, διαμορφώνεται ένα πρόσθετο πεδίο πολιτικής εκπροσώπησης και δυνητικής παρέμβασης σε μια περίοδο κατά την οποία οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις, οι στρατηγικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και, κυρίως, η υπόθεση των μαχητικών F-35 παραμένουν ανοιχτά ζητήματα.

Καθοριστικής σημασίας θεωρείται η εκλογή του Κρις Πάππας στη Γερουσία, έπειτα από την επικράτησή του έναντι του Τζον Σουνούνου στο Νιου Χάμσαϊρ. Η μετάβασή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στο δεύτερο νομοθετικό σώμα των ΗΠΑ διευρύνει το θεσμικό πεδίο στο οποίο μπορεί να δραστηριοποιηθεί, προσφέροντάς του πρόσβαση σε διαδικασίες που συνδέονται άμεσα με την εξωτερική πολιτική, την εθνική ασφάλεια και τις μεγάλες αμυντικές συμφωνίες της αμερικανικής κυβέρνησης.

Ο Πάππας έχει ταχθεί υπέρ της περαιτέρω εμβάθυνσης της στρατηγικής συνεργασίας Αθήνας και Ουάσιγκτον, ενώ έχει διατυπώσει σαφή αντίθεση στην επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, εφόσον η Άγκυρα εξακολουθεί να διατηρεί στο οπλοστάσιό της το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400. Πρόκειται για μια θέση με ιδιαίτερη βαρύτητα για την Αθήνα και τη Λευκωσία, καθώς η Γερουσία διαθέτει ουσιαστικό ρόλο στον κοινοβουλευτικό έλεγχο, στην εξέταση εξοπλιστικών συμφωνιών και στη διαμόρφωση των κατευθύνσεων της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Επτά Ελληνοαμερικανοί σε δύο πολιτικά στρατόπεδα – Το περιθώριο διακομματικών συμμαχιών

Η κοινοβουλευτική παρουσία της ομογένειας, ωστόσο, δεν περιορίζεται στον Κρις Πάππας. Στο νέο Κογκρέσο βρίσκονται ακόμη έξι πολιτικοί ελληνικής καταγωγής: η Ντίνα Τάιτους, η Μάγκι Γκούντλαντερ, ο Γκας Μπιλιράκης, η Νικόλ Μαλλιωτάκη, ο Μάικ Χαριδόπουλος και ο Τζίμι Πατρόνης.

Η συμμετοχή των επτά σε διαφορετικές πολιτικές παρατάξεις, τόσο στους Δημοκρατικούς όσο και στους Ρεπουμπλικανούς, προσφέρει τη δυνατότητα ανάπτυξης διακομματικών συνεργασιών γύρω από ζητήματα ελληνικού και κυπριακού ενδιαφέροντος. Σε ένα πολιτικό περιβάλλον όπου οι αποφάσεις για την Ανατολική Μεσόγειο συνδέονται με ευρύτερους γεωπολιτικούς και αμυντικούς σχεδιασμούς, η ύπαρξη διαύλων επικοινωνίας και στα δύο κομματικά στρατόπεδα αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Αυτό, βεβαίως, δεν συνεπάγεται αυτομάτως κοινή πολιτική γραμμή. Η ελληνική καταγωγή αποτελεί κοινό στοιχείο αναφοράς, όχι όμως εγγύηση ταύτισης απόψεων ή συντονισμένης κοινοβουλευτικής δράσης.

Κάθε ένας από τους επτά διαμορφώνει τη στάση του με βάση τις πολιτικές του πεποιθήσεις, τις προτεραιότητες της παράταξής του και τις πρωτοβουλίες που επιλέγει να αναλάβει. Το ζητούμενο, επομένως, είναι κατά πόσο αυτή η αριθμητικά ενισχυμένη παρουσία θα μπορέσει να μετατραπεί σε ουσιαστική πολιτική κινητοποίηση.

Tι μπορεί να φέρει το ενισχυμένο ελληνοαμερικανικό αποτύπωμα στο νέο Κογκρέσο: Στο επίκεντρο η μάχη για τα F-35 και οι σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας

Τα F-35 στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης – Το μήνυμα προς την Άγκυρα

Το πλέον κρίσιμο πεδίο ενδιαφέροντος για Αθήνα και Λευκωσία παραμένει η επιδίωξη της Τουρκίας να επιστρέψει στο πρόγραμμα ανάπτυξης και προμήθειας των μαχητικών F-35. Η συγκεκριμένη προοπτική αγγίζει τον πυρήνα των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, καθώς συνδέεται άμεσα με την αγορά και τη διατήρηση των ρωσικών συστημάτων S-400 από την Άγκυρα.

Στο μέτωπο αυτό, ο Κρις Πάππας, ο Γκας Μπιλιράκης, η Ντίνα Τάιτους και η Νικόλ Μαλλιωτάκη έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους σε μια ενδεχόμενη επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα, όσο εξακολουθούν να βρίσκονται στην κατοχή της οι ρωσικοί S-400.

Οι τοποθετήσεις αυτές αποκτούν ξεχωριστή σημασία ενόψει πιθανών διπλωματικών διεργασιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας. Εάν η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρήσει να επαναπροσδιορίσει τη στάση της απέναντι στο τουρκικό αίτημα, δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη η εξασφάλιση της συναίνεσης στο εσωτερικό του Κογκρέσου.

Μια πιθανή συνεννόηση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για το ζήτημα των F-35 δεν σημαίνει ότι θα περάσει χωρίς κοινοβουλευτικές αντιδράσεις. Αντιθέτως, οι επιφυλάξεις που έχουν ήδη διατυπωθεί από μέλη του Κογκρέσου θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυξημένη πίεση, αιτήματα για αναλυτική ενημέρωση και εντατικότερο έλεγχο των κυβερνητικών χειρισμών.

Για την ελληνική πλευρά, το ζητούμενο είναι να διατηρηθεί το ζήτημα ψηλά στην αμερικανική πολιτική ατζέντα, με σαφή ανάδειξη των επιπτώσεων που θα μπορούσε να έχει μια τέτοια εξέλιξη στις στρατιωτικές ισορροπίες της περιοχής.

Η Γερουσία ως πρόσθετος μοχλός παρέμβασης – Οι δυνατότητες και τα όρια

Η εκλογή του Κρις Πάππας στη Γερουσία προσθέτει μια νέα θεσμική διάσταση στην ελληνοαμερικανική κοινοβουλευτική παρουσία. Η δυνατότητα παρέμβασής του σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας αποκτά πλέον διαφορετικό εύρος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η εκλογή του προδικάζει συγκεκριμένες αποφάσεις, επιτροπειακές αρμοδιότητες ή την έκβαση της συζήτησης για τα F-35.

Η πραγματική επιρροή του θα εξαρτηθεί από τον ρόλο που θα αναλάβει στο νέο σώμα, τη συμμετοχή του στις σχετικές κοινοβουλευτικές διαδικασίες και, κυρίως, τις συμμαχίες που θα καταφέρει να οικοδομήσει με άλλους γερουσιαστές. Στην αμερικανική πολιτική πραγματικότητα, άλλωστε, η κοινοβουλευτική παρουσία αποκτά ουσιαστικό αντίκρισμα όταν μεταφράζεται σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, παρεμβάσεις και δυνατότητα διαμόρφωσης συσχετισμών.

Για την ελληνική διπλωματία, η παρουσία επτά Ελληνοαμερικανών στο Κογκρέσο συνιστά ένα πρόσθετο πεδίο δράσης, το οποίο δεν μπορεί να αξιοποιηθεί αποσπασματικά ή περιστασιακά. Απαιτείται σταθερή επικοινωνία, οργανωμένη ενημέρωση και συστηματική καλλιέργεια σχέσεων με τα μέλη του αμερικανικού νομοθετικού σώματος, ώστε οι ελληνικές και κυπριακές θέσεις να βρίσκονται εγκαίρως στο τραπέζι των αποφάσεων.

Το διακύβευμα είναι σαφές: η Αθήνα και η Λευκωσία επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι οι εξελίξεις στην Ουάσιγκτον δεν θα διαμορφώνονται ερήμην των δικών τους στρατηγικών ανησυχιών. Ιδιαίτερα σε μια συγκυρία κατά την οποία οι αμερικανικές επιλογές απέναντι στην Τουρκία μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τις ισορροπίες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, η αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου θεσμικού διαύλου αποκτά αυξημένη σημασία.